lichaam & gezondheidszorg

Terug


Notes

1. Raadpleeg de website voor meer info. over (BrE) NHS (link)

2. Zie de websites van het Amerikaans Ministerie van Volksgezondheid (US Department of Health and Human Services) over (AmE) Medicaid (link) & Medicare (link) voor meer informatie over wie er voor deze ziektekostenverzekering in aanmerking komen . Elke staat heeft weer aparte regelingen. Massachusetts kent bijv. de meest vergaande Medicaid regeling en heeft sinds 2006/2007 een ziektekostenregeling voor iedereen (universal coverage). Op 23 maart 2010 is de de Health Care Reform Billondertekend waardoor er de komende 10 jaar o.a. 16 miljoen meer Amerikanen met weinig inkomen onder de Medicaid ziekenfondswet vallen. Medicare is een uit 1965 daterend social program voor alle 65-plussers (in 2010 waren dat 38 miljoen senior citizens). De Medicare-website heeft ook een lijst met definities (link) van veelvoorkomende termen in de Amerikaanse gezondheidszorg. Verder is er ook nog het Children’s Health Insurance Program (CHIP). Voor een overzicht van de verschillende CHIP-programs per staat zie o.a. de betreffende website van Georgetown University (link).

(BrE) NHS(AmE) Medicare(AmE) Medicaid

3. In 2007 zijn er in de Britse NHS een aantal wijzigingen doorgevoerd (zie wikipedia: link)
Vergelijk de BrE termen voor artsen en assistent-artsen tijdens en ná hun opleiding tot medisch specialist:
(Ned) co-assistent = (BrE) foundation-year doctor (= foundation house officer) = AmE) intern
– (BrE tot 2007): house officer (= pre-registration house officer = PRHO) = co-assistent / medisch stagiair in een ziekenhuis tijdens 1e propedeusejaar (foundation year 1). Ook wel BrE, tot 2007: houseman
– (BrE tot 2007): senior house officer = co-assistent / medisch stagiair tijdens 2e propedeusejaar (foundation year 2): tijdens deze periode wordt een keuze gemaakt tussen een verdere opleiding tot huisarts (GP) en een opleiding tot medisch specialist.
(BrE per 2007): foundation house officer (gedurende twee propedeusejaren) = foundation-year doctor (zie hieronder, P.D. James)

(AmE) intern: “In the US and Canada (on occasion elsewhere) the term (sometimes spelt interne) for a recent medical graduate, resident and working under supervision in a hospital as part of his or her training. The equivalent terms in Britain are houseman, house physician, and house surgeon.” (Fowler’s, 2004)

(Ned) medisch stagiair bij huisarts
(BrE per 2007): Specialty Registrar (= StR): gedurende 3 jaar voor de huisartsenopleiding, en 6 jaar voor de opleiding tot specialist.
= (BrE tot 2007) GP Registrar

(Ned.) arts in opleiding tot specialist (AIOS) = assistent-arts / assistent-geneeskundige = een specialist in opleiding, gedurende een periode van 4 tot 6 jaar, afhankelijk van het specialisme
= (BrE tot 2007) (hospital) Registrar = specialist registrar = senior registrar
= (BrE per 2007) specialty registrar = specialist surgical trainee (zie hieronder, P.D. James)
= (AmE) resident

Voorbeelden (AmE) resident = arts/specialist in opleiding:
He was in medical school when we got married, a first-year resident when we divorced. (Elmore Leonard, Maximum Bob, chapter 2)
Keith got his MD and went to North Broward as a first-year resident in psychiatry. (Elmore Leonard, Maximum Bob, chapter 6)
the chief neurology resident at St.Luke’s hospital. (Jonathan Franzen, The Corrections, chapter ‘One Last Christmas’)
Rahm is a medical resident student at the university. Six days a week he works at the country hospital. (Steve Martini, The Attorney, chapter 28)
But I was in medical school (…). Same thing for another eight years as an intern and a resident. (Tom Wolfe, Back to Blood, chapter 12)
…. the thirty-two-year-old resident neurosurgon … (Tom Wolfe, Back to Blood, chapter 21)

De Nederlandse term “arts in opleiding tot specialist” (aios) dateert van januari 2005. Het is een verzamelterm voor de tot 2005 gebruikte termen “assistent-geneeskundige in opleiding tot medisch specialist”(agio), huisarts in opleiding (haio), en verpleeghuisarts in opleiding (vaio). Zie wikipedia link.
De periode als (BrE) specialty registrar voorafgaand aan een ziekenhuispecialisme is minimaal 6 jaar; en voorafgaand aan de functie van huisarts (GP) 3 jaar. Zie wikipedia link.
In de in 2008 gepubliceerde roman The Private Patient besteedt P.D. James uitvoerig aandacht aan de nieuwe Britse terminologie (in het kader van het nieuwe systeem genaamd Modernising New Careers), en plaatst daarbij kritische kanttekeningen: “This New MMC – Modernising Medical Careers – makes training schemes far more rigid. Housemen have become foundation-year doctors – and we all know what a mess the government have made there – senior house officers are out, registrars are specialist surgical trainees, and God knows how long all this will last before they think of something else.” (book 1, chapter 10)

(BrE) associate specialist = medisch specialist, na de opleiding en stageperiode, die nog niet als specialist geregistreerd is.
(BrE) consultant = a registered specialist doctor (geregistreerd specialist) = (AmE) attending physician
(BrE, AusE, NzlE, SAfrE) Mr, Mrs, Ms, Miss

In het geval van Britse medische specialisten wordt de aanspreektitel Dr (“Doctor”) soms vervangen door Mr, Mrs, Ms, Miss. Dit geldt voor allen die Member of the Royal College of Surgeons (MRCS) zijn. Deze titel (Mr/Mrs/etc.) heeft een hogere status dan Dr. “Mister is one above Doctor” (uit de Britse ziekenhuisserie West Wing).
Zie ook wikipedia (link):
When a medical doctor passes the examinations which enable them to become a Member (or Fellow) of one or more of the Royal Surgical Colleges (“MRCS”), it is customary for them to drop the “Doctor” prefix and take up “Miss”, “Mister”, or etc. This rule applies to any doctor of any grade who has passed the appropriate exams, and is not the exclusive province of consultant-level surgeons. In recent times, other surgically-orientated specialists, such as gynaecologists, have also adopted these prefixes.
Vandaar dat P.D. James in haar roman The Private Patient (2008) opmerkt dat niet alleen het personage  van de plastisch chirurg Mr Chandler-Powell, die zijn hoofdpraktijk heeft in het Londense Harley Street, maar ook zijn assistent Mr Marcus Westhall de titel “Mr” mag voeren: “he’s a surgeon so they call him Mr” (book 2, chapter 6)

Vergelijk ook:
(AmE) clinical clerk
(AmE) first year resident, resident trainee, medical resident, surgical resident, administrative resident, medical specialty resident, resident physician
(AmE) (hospital) registrar = admitting officer, admitting manager
(Ned) Chef de Clinique

4. (AmE) grippe is een verouderde term voor flu/influenza

5. ‘ambulancebroeder’

(BrE/CanE) ambulance technician, (AmE) EMT = emergency medical technician

(BrE) ambulance paramedic = (AmE) paramedic (met meer medische bevoegdheden dan de technician)

(AmE) paramedic en (AmE) EMT worden in het dagelijkse taalgebruik ook als synoniem beschouwd:

Zie bijvoorbeeld in de roman Zero Day van David Baldacci uit 2011 (hofdstuk 24).

 6. haarstijlen
vlechten, staarten

bunchesbunches (staartjes)

(BrE) pigtails / (AmE) braids(BrE) pigtails* /
(AmE) braids*
(vlechtjes)

ponytailponytail
(paardestaart)

(BrE) French pleat / (AmE) French twist / French roll
(BrE) French pleat
(AmE) French twist
(AmE) French roll
(Ned) Franse rol
(opgestoken haar)

(BrE) French plait / (AmE) French braid
(BrE) French plait
(AmE) French braid
(Ned) Franse vlecht

(BrE) plait / (AmE) Englsih braid
(BrE) plait /
(AmE) (English) braid
(vlecht)

Pigtail(s) / Braid(s) = één vlecht in het midden of twee vlechtjes opzij; in de OALD (9e editie, 2015) staat ‘braid’ vermeld als BrE en AmE, en is ‘pigtail’ uitsluitend BrE:
Dit is historisch niet helemaal correct. ‘Braid’ wordt ongetwijfeld het meest gebruikt in AmE, maar ‘pigtail’ komt ook in AmE voor (“You was always too busy pullin’ little girls’ pigtails”, John Steinbeck’s Grapes of Wrath)

Voorbeelden (BrE) plait:
She plaited her thick high hair at the back and secured the end of the plait with a slide.” (P.D. James, Original Sin, ch. 18)
– (…) her thick plait of blonde hair (…) (P.D. James, Original Sin, ch. 33)


crew cut
(AmE
brush cut*

buzz cut;
high and tight

(BrE)
short back and sides
= (AmE) close haircut


bowl cut /
mushroom cut


(AmE) Mohawk
(hairstyle)
(BrE) Mohican
(hairstyle)
=
(Ned) hanekam


ducktail =
(AmE)
duck’s ass


rattail


mullet

(mannen)staartje:
(kort, dun) ducktail, (AmE ook) duck’s ass, (BrE) duck’s arse;
(lang, dun) rattail
(midden op het achterhoofd bijeengebonden, in combinatie met een ‘matje’) half ponytail
matje = mullet = (AmE slang) Mississippi mudflap = (AmE) ape drape = (CanE) hockey hair (‘hockey head’)

hanekam = (AmE) Mohawk (hair) = (BrE) Mohican (hair)
Voorbeelden (AmE) Mohawk (hair):
– This Tifanny was a big, good-looking girl with her Mohawk, her hair buzcut on the sides but tufts left as sideburns. (Elmore Leonard, Be Cool, chapter 7)
– Robert de Niro shaved his hair into a Mohawk. (Elmore Leonard, Get Shorty, chapter 14)

bloempotkapsel = bowl cut, pot haircut, mushroom cut (vergelijk de ‘Beatles-look‘, ook wel ‘moptop’ genoemd)
Vergelijk: (BrE) short back and sides (= boy’s cut) / (AmE) close haircut

pony = (BrE) fringe = (AmE) bangs
Voorbeelden (BrE) fringe:
Her hair (…) hung in a fringe almost to her eyes and framed her face in crimped curls. (P.D. James, Original Sin, chapter 50)
– A hat of black velvet (…) was crushed over light brown hair cut in a fringe (…). (P.D. James, Original Sin, chapter 52)

Voorbeelden (AmE) bangs:
[She had] a zip-up case in one hand, brushing at her bangs with the other. (Elmore Leonard, Stick, chapter 8)
– Lily brushed the bangs of her new short haircut off her face. (Nancy Taylor Rosenberg, Mitigating Circumstances, Epilogue)

Gemillimeterd haar:
(algemeen:) crew cut
(regionaal AmE): G.I. cut (zie ook: Dictionary of American Regional English)
brush cut = “the sides and back are cut close as for a crewcut while the top is cut the same length (about one-half inch) following the contours of the head. The hair on top is combed up so the hair on top resembles the bristles of a brush. For some, a light gel may be applied prior to blow drying the hair up and back (link)
Zie ook een citaat uit Zero Day van David Baldacci (2011): “[He] noted that he’d gotten fat after leaving the army, but he’d kept the infantry brush cut“(chapter 20)
de kortgeknipte (militaire) crewcut haarstijlen zoals (AmE) high and tight (= jarhead)
de heel kort opgeschoren buzz cut (= butch cut), recon cut, ‘number one’;
de variant met opgeschoren zij- en achterkant en iets langere, platte bovenkant: flattop, horseshoe flattop;
de minder kort geschoren (AmE) ivy league crew cut / ivy league
Zie voor meer foto’s ook wikipedia

7. Externe links:
(Ned.) Ministerie van Volksgezondheid, VWS: link
(BrE) Department of Health: link
(AmE) Department of Health and Humann Services: link

8. (BrE) long-sighted / (BrE) short-sighted / (AmE) farsighted / (AmE) nearsighted
de letterlijke betekenis van farsighted komt alleen in AmE voor (BrE: long-sighted);
de figuurlijke betekenis van farsighted ( “met vooruitziende blik”) is zowel BrE als AmE;
de letterlijke betekenis van short-sighted komt alleen in BrE voor (AmE: nearsighted);
de figuurlijke betekenis van short-sighted (“kortzichtig”) is zowel BrE als AmE.

9. bow-legged komt ook in BrE voor in de context van ronde/kromme tafelpoten.

10. (AmE) nudism / (BrE) naturism*
(BrE) “naturism” impliceert een bepaalde levensstijl, net als in het Nederlands.
(BrE) ” nudism” is een minder specifieke term: naaktrecreatie.
Volgens wikipedia (link) worden in het Amerikaans-Engels de termen nudism/nudist en naturism/naturist als hoegenaamde synoniemen gebruikt voor BrE “nudism” (= Ned. nudisme) :
The usage and definition of these terms varies geographically and historically. Though in the United States, naturism and nudism have very similar meanings, in Britain there is a clear distinction.

11. beroepen en functies (job titles)
opticiën = (BrE) (dispensing) optician; (AmE/CanE/AusE) optician
optometrist (mag ook diagnose stellen) = (BrE) (ophthalmic) optician; (BrE/AmE) optometrist*
oogarts = (BrE/AmE) ophthalmologist

(BrE) optician optometrist (BrE) ophthalmic optician

apotheker/apotheek = (BrE) pharmacy, (dispensing) chemist, (BrE/AmE/CanE/AusE) pharamacist*; pharmacy,
(AmE ook:) druggist
(BrE) chemist’s (apotheek/apotheker): wordt gebruikt naast (BrE) pharmacy.
(IntE)
apothecary is een verouderde term die nog wel voorkomt in bijvoorbeeld the Society of Apothecaries London (link) en in de wetstitel van de Apothecaries Act of 1815; vergelijk de Royal Pharmaceutical Society of Great Britain.

(BrE) pharmacies, zoals Boots, lijken vaak op de (AmE) pharmacies.
In de (BrE) pharmacy bevindt zich een apotheek (chemist’s), maar daarnaast verkoopt men er ook verzorgingsartikelen, toiletartikelen, make-up, en het vervult preventieve medische handelingen zoals zwangerschapscontroles, bloedtests, gezondheidsadviezen, etc.”
(“Health Services available”, “consultation room”)

(BrE) pharmacy(BrE) chemist's

(AmE) pharmacy heeft een veel ruimere betekenis dan een Nederlandse apotheek (BrE: chemist’s).
Het is een kruising van de apotheek en de Nederlandse drogisterij als Etos, Trekpleister of Kruidvat.
Vaak kunnen er ook foto’s worden afgedrukt (“1 hr photo service“), kan men er 24 uur per dag terecht (“24-hour service“) en kun je er een griepprik halen of andere preventieve inentingen. Er zijn ook “drive-thu pharmacies”.
Grote Amerikaanse pharmacy ketens zijn Walgreens en CVS Pharmacy.

(AmE) pharmacies (AmE) druggist drogisterij in Haarlem

Voorbeeld (IntE formerly) apothecary (= ‘apotheek oude stijl’) in een AmE tekst:
– Around the corner and a block up from the old apothecary was Indies, one of the best restaurants and watering holes in Christiansted. (Steve Martini, The List, chapter 31)

Let op de gemeenschappelijke etymologie van (AmE) druggist/drugstore, (BrE) dry goods en (Ned) drogisterij / drogerijen.

bottenkraker, osteopaat, giropracticus = (BrE) osteopath*; (AmE) chiropractor*

12. brancard(wagentje), rijdende/mobiele brancard
BrE: stretcher trolley, (mobile) stretcher
AmE: gurney, (ook:) stretcher. Bijv. in een passage uit Grisham’s The Client:technicians and orderlies [were] pushing stretchers

Ook (AmE) (wheeled) cot word in bepaalde gevallen gebruikt in de betekenis van ‘brancardwagentje’ / ‘rijdende brancard’.
Voorbeelden (AmE) wheeled mortuary cot:
He brought Amelita Sosa out in a plastic body bag on a wheeled mortuary cot (…) to the hearse standing in the sun, its rear door open. With the cot touching the step plate he squeezed the handles to collapse the front legs first, then the rear legs as he slipped the cot into the hearse (…). (Elmore Leonard, Bandits, chapter 4)
Tuesday morning Jack had to pick up a body (…), an eighty-five-year old woman (…), light as a feather lifting her onto the mortuary cot. Back at Mullen & Soms he wheeled the cot onto the floor lift (…) (Elmore Leonard, Bandits, chapter 11)

13. terminologie in het begrafeniswezen (mortuarium / doodskist / begrafenisondernemer)
13a. morgue / mortuary / funeral parlo(u)r / funeral home
(algemeen) morgue = a place where dead bodies that have been found are kept until they can be identified
(BrE/AmE) mortuary = a building in which dead bodies are kept before they are buried or cremated = (Ned.) mortuarium
(AmE ook:) mortuary / funeral parlor / funeral home= (BrE) funeral parlour = a place where dead people are prepared for being buried or cremated and where visitors can see the body = (Ned.) rouwkamer

Zie OALD 9e ed., 2015

13b. hearse / funeral car / funeral home car / funeral parlor’s limousine / mortuary limousine
(IntE) hearse = funeral car = funeral home car = (AmE) funeral parlor’s limousine = (AmE) mortuary limousine = lijkwagen, begrafenisauto, uitvaartauto
(AmE) funeral parlor’s limousine en (AmE) mortuary limousine komen als synoniemen o.a voor in het boek The Burden of Proof van Scott Turow (chapter 2). In de roman Bandits van de Amerikaanse auteur Elmore Leonard wordt (IntE) hearse gebruikt.
– He brought Amelita Sosa out in a plastic body bag on a wheeled mortuary cot (…) to the hearse standing in the sun (…). (Elmore Leonard, Bandits, chapter 4)

13c. casket/coffin
In America, and in some other English/speaking countries outside Britain, undertakers tend to use casket rather than coffin. In newspaper accounts of funerals in these countries, the words casket and coffin are often used interchangeably in the same column. In Britain,the normal word is coffin, and casket is normally reserved for ‘a small, and often ornamental, box or chest for jewels, etc.’, and sometimes ‘a small wooden box for cremated ashes’.” (From Fowler’s, 2004)

Voorbeeld van een dialoog bij een Amerikaanse begrafenisondernemer (voorkeur voor ‘casket‘):
The old man, Mr. Bertoia, said to Vincent, no, it didn’t have to be closed. (…) Friends, loved ones, they want to see the departed, they don’t want to look at the coffin. The younger Mr. Bertoia said it wasn’t a coffin, it was a casket. (…) The son was balding, sallow; he stood with his hands behind him in the pose of a minor official, always right (…). (Elmore Leonard, Glitz, chapter 8)

Het spreekwoord “een nagel aan de doodskist” = “a nail in the coffin” in zowel BrE als AmE
Voorbeeld:
They were like nails in a coffin. (Nancy Taylor Rosenberg, Interest of Justice, chapter 9)
The final nail was pounded into that particular coffin (..). (Steve Martini, The Jury, chapter 7)

AmE voorbeeldzinnen van zowel het meest voorkomende ‘casket‘ als het ook regelmatig voorkomende ‘coffin’, soms ook naast elkaar als synoniemen.
– (…) a solid bronze casket no more than four feet in length. Vanessa gawks at it in horor, as if she had stumbled upon a crime scene and found some poor child’s body. (The Racketeer, John Grisham, chapter 36)
– He very nearly came home in a coffin. (King and Maxwell, David Baldacci, 2013, ch. 14)
– His coffin rests on a rolling gurney (…). (…) The palbearers slowly roll the coffin down the iasle (…). The casket rolls by (…). (Steve Martini, The Arraignment, chapter 5)

Het gebruik van ‘casket’ als synoniem van ‘coffin’ (in de betekenis van ‘doodskist’) zelden in het Brits-Engels. Frances Fyfield is een Briys schrijfster die een uitzondering op de regel, bijvoorbeeld in de roman Seeking Sanctuary van Frances Fyfield (2003):
“[T]he coffin was lowered and water sprinkled upon it. (…) Anna had the urge to fling her piece of earth over the crowd instead of letting it drop on the casket.” (Frances Fyfield, Seeking Sanctuary, chapter 1)

13d. undertaker / mortician / funeral director
mortician is an American genteelism (..) for an undertaker (..) or funeral director.” (From Fowler’s, 2004)

In het Amerikaans-Engels worden deze drie woorden als synoniemen willekeurig door elkaar gebruikt. Zie bijvoorbeeld  Scott Turow’s roman Ordinary Heroes (pagina 1) en Elmore Leonard’s Bandits (chapters 1&2).
Voorbeelden (AmE) mortician als alternatief voor undertaker en funeral director:
– Leo was the last of Mullen & Sons, Funeral Directors (…) (Elmore Leonard, Bandits, chapter 1)
– Jack said to him one time at Mandina’s, “You should never have been an undertaker.“And Leo said, “Now you tell me.” (Elmore Leonard, Bandits, chapter 1)
– See, the thing was my brother-in-law, I’m talking about Leo, was trying to get me to be a mortician even back then. (Elmore Leonard, Bandits, chapter 2)

In het Brits-Engels is de term mortician niet gebruikelijk.

14. premenstrual syndrom (PMS) / premenstrual tension (PMT) = (Ned) premenstruaal syndroom
Het Amerikaans medisch standaardwerk “The Merck Manual of Medical Information” gebruikt de term PMS (premenstrual syndrom).
Volgens het OALD (7e en 8e editie, 2005 en 2010) is premenstrual syndrom (PMS) de Brits-Engelse term, en wordt de alternatieve term ‘premenstrual tension’ / PMTzowel in het Brits (BrE) als in het Amerikaans-Engels (NAmE) gebruikt.
In de 9e editie van de OALD wordt PMS aangeduid als de algemene term (BrE/AmE), en PMT als exclusief BrE.
(BrE slang): period drama

15. candidiasis: thrush / yeast infection
(BrE) thrush = (AmE) yeast infection = (Ned.) vaginale candidiasis, vulvovaginitis
(Zie ook: OALD, 9e editie 2015)
(BrE/AmE) thrush = (Ned.) ‘spruw’, ‘candiasis’
Het Amerikaanse “The Merck Manual of Medical Information” maakt voor de schimmelziekte candidiasis onderscheid tussen o.a. een schimmelziektes (fungal infection) aan het mondslijmvlies = thrush (= Ned. ‘spruw’, ‘candiasis’)
en de vaginale variant = yeast infection

16. wieg, reiswieg, bed, maxi cosi

(AmE) bassinet
wicker cradle*
(AmE also:) bassinet(te)*
(Ned) mandenwieg

bassinet
bassinet(te)
(Ned.) mandenwieg
“a wicker bassinette”(Dan
Brown, The Lost Symbol, hfdst 121)

(BrE) Moses basket / bassinet
(BrE) Moses basket
(AmE) bassinet*,
(Ned) mandenreiswieg

(BrE) carry-cot / (AmE) travel cot
(BrE) carry-cot
(AmE) travel cot
(AmE also:)
portable bassinet
(Ned.) reiswieg

maxi cosy
maxi cosy

(BrE) crib / (AmE) cot
(BrE) cot

(AmE) crib

(BrE) cot / (AmE) camp bed
(BrE) camp bed
(AmE) cot, camp bed

bassinet (occasionally bassinette), a wicker cradle. The word is used more frequently in the US (…) than elsewhere.” (From: Fowler’s, 2004)

(BrE) cot = (AmE) crib* = wieg
(AmE) cot = (1) kampeerbed, (2) stretcher, (3) (soldaten)brits, (4) gevangenisbed

(BrE) crib = mandvormige wieg, amndenwieg
Opmerking
: In het Brits-Engels wordt “crib” ook wel gebruikt om de mandvormige wieg (“basket crib”) te onderscheiden van de kinderledikantjes = (BrE) railed cot.

Voorbeeld (BrE) crib / (BrE) cot::
The baby (…) had recently been promoted from the basket crib to the railed cot and lay, as always, pillowless and supine. July had explained that this was the recommended position. She didn’t speak the words ‘to avoid cot death’, but both of them knew what was meant. > Voor het eerst lag ze niet meer in de wieg, maar in het kinderbedje met spijlen (…) Ze had het woord ‘wiegedood‘ niet in de mond genomen (…). (P.D. James, Original Sin / Erfzonde, vertaald door J.J. de Wit, hoofdstuk 31)
– Close to the window was a cot on rockers with a nursing chair beside it and (…) Elizabeth went over to peer down at the sleeping child (…). (P.D. James, Death Comes to Pemberley, Book 4, chapter 3)

Voorbeelden (Am) cot:
(2) stretcher, brancard
– He brought Amelita Sosa out in a plastic body bag on a wheeled mortuary cot (…) to the hearse standing in the sun, its rear door open. With the cot touching the step plate he squeezed the handles to collapse the front legs first, then the rear legs as he slipped the cot into the hearse (…).> op een verrijdbare brancard (…)  (Elmore Leonard, Bandits, chapter 4, vertaald door José Tingo-Maria, “Tuig”)
Tuesday morning Jack had to pick up a body (…), an eighty-five-year old woman (…), light as a feather lifting her onto the mortuary cot. Back at Mullen & Soms he wheeled the cot onto the floor lift (…) (Elmore Leonard, Bandits, chapter 11)
– she tried to claw herself off the gurney to get at Sylvester Fitch, strapped dead to a morgue cot (…) > (…) op een brancard van het mortuarium (…) (James Ellroy, L.A. Confidential, chapter 23, vertaald door Auke Leistra, “Strikt Vertrouwelijk”)

(3) (soldaten)brits
a narrow army cot. (Scott Turow, The Laws of Our Fathers, p. 482)
– “He [ Bowe Bergdahl] left his body armor on his cot and walked out of his combat outpost (…).” (Joe Klein in Time Magazine, June 23, 2014)
(4) gevangenisbed
– “[B]ack in her cell, (…) [p]ropped up on her cot (…), she was writing when she heard a key turn in her lock.” (Nancy Taylor Rosenberg, Trial by Fire, ch. 6)

17. kinderwagen, wandelwagen, looprek

(BrE) pushchair / buggy / (AmE) stroller*

(AmE) stroller*
(BrE) pushchair
(BrE) (baby) buggy
(Ned) wandelwagen

(BrE) pram / (AmE) baby carriage

(BrE) pram
(AmE) baby carriage
(Ned) kinderwagen

(AmE) walker / (BrE) baby walker

(AmE) walker
(BrE) baby walker

(BrE) Zimmer frame / (AmE) walker

(AmE) walker
(BrE) Zimmer frame
(Ned) looprek

 

N.B.
(BrE) hood = (AmE) canopy = kap van kinderwagen
(AmE ook, verouderd taalgebruik:) baby buggy = kinderwagen
(BrE) baby buggy = buggy = wandelwagen

18. gebrekkig, niet in orde, versleten, zwak
(BrE) gammy leg, dicky heart, gippy/gyppy tummy
(AmE) gimpy/game knee/ leg/ etc.

19.  medicijnen
Hieronder volgen een aantal benamingen voor algemene pijnstillende/koortsremmende medicijnen.
Het gebruik van een hoofdletter geeft aan dat het niet om een generiek geneesmiddel gaat.
Soms is een medicijn generiek in het ene land, maar nog steeds een beschermd handelsmerk in het andere
Bijv. (Ned.) aspirine = (BrE/AmE) acetylsalicylic acid / (BrE/AmE) aspirin / (CanE) Aspirin™ (link).
(Ned.) paracetamol = (BrE) paracetamol, Panadol™ = (AmE) Tylenol™, acetaminophen = (AusE/NzlE) Panadol(link)
ibuprofen = (BrE) Nurofen™ = (BrE) Anadin = (AmE) Tylenol = (AmE) Advil™ (link)

20. ziek = (BrE) ill* / (AmE) sick*
Uitzonderingen:
(BrE) sick = ‘ziek’ als bijv. naamw. in sick (wo)man, sick children, etc., evenals sick bed (ziektebed), sick leave, sick pay, sick room, sick leave (ziekteverlof), to report sick, to call in sick.
(AmE) ill/illness = ziek/ziekte i.g.v. ‘ernstig ziek’ of ‘ernstige ziekte’ (Thomas Pyles: “íllness to Americans denotes an extreme degree of indisposition; when one is ill, one is somewhat worse off than when merely sick“)

21. bril = (pair of) glasses / spectacles
(BrE ook:) specs
(AmE ook:) eyeglasses
(AmE) twenty-twenty = normaal gezichtsvermogen = sharpness of vision, especially as tested with a Snellen chart; normal visual acuity
based on the Snellen chart is 20/20
  (zie: The American Heritage® Medical Dictionary)
(AmE) twenty-twenties (slang, Baldacci, True Blue: “That dog’s nose is so keen it’s better than having two pairs of twenty-twenties.”) =
normale, scherpziende ogen
(AmE) (with) twenty-twenty hindsight = wijsheid achteraf, met de kennis van nu
zonnebril = sunglasses / (AmE) shades
half leesbrilletje = (BrE) half-moon glasses / (AmE) half glasses
N.B.
(AmE) specs = (BrE) spec = specifications

22. lichaamsgewicht
(BrE/AusE/NzlE) in stones & pounds: 70 kg = ± 11 stones
(AmE/CanE) in pounds: 70 kg = ± 154 pounds (lbs)
In Britse en Amerikaanse ziekenhuizen wordt in officiële berekeningen vaak wel met kilogrammen gewerkt, maar in andere gevallen
rekent men meestal in pounds.
(AmE/CanE)  “The patient weighs 158 pounds”
(BrE/AusE)   “The patient weighs 11 stone 4” = “eleven stones and 4 pounds”
1 pound (lb) = ± 0,454 kg
1 stone = 14 pounds = ± 6,35 kg
omrekentabel (afgerond op 1/2 pound)

Ned.        |        BrE/AusE          |      AmE/CanE

kilo’s      |    stones / pounds    |     pounds ( lbs)

  60          =          9   &   6          =          132

  62          =          9   &  11         =          137

  64          =        10   &   1          =          141

  66          =        10   &   6          =          146

  68          =        10   &  10         =          150

  70          =        11   &   0          =          154

  72          =        11   &   5          =          159

  74          =        11   &   9          =          163

  76          =        12   &   0          =          168

  78          =        12   &   4          =          172

  80          =        12   &   8          =          176

  82          =        12   & 13          =          181

  84          =        13   &   3          =          185

  86          =        13   &   8          =          190

  88          =        13   & 12          =          194

  90          =        14   &   2          =          198

 

23. hairdresser / barber
In sommige, vooral archaísche teksten worden de woorden in verswchillende betekenissen gebruikt.
“Barber”duidt dan een barbier aan die zich bezig houdt met het scheren van baarden.
“Hairdresser”is de persoon die de haren en kapsels van mensen verzorgd en modeleerd.
In de reisgids “Ebel’s Switzerland” (1820) schreef de auteur Daniel Wall dat “in Switzerland the barbers are not allowed to dress hair, or hair-dressers to shave”: “A traveller who dines and sups at the table d’hôte, keeps a valet de place, gets shaved, and sends for a hairdresser, must reckon his daily expenses at six florins”(p. 29).

24. tummy
The BBI Combinatory Dictionary of English (3e editie, 2009) geeft de volgende Usage Note:
“In AE, ‘tummy’ is used typically by or to children.
In BE it is also used frequently by or to adults as a kind of euphemism for stomach.” 

25.  pijn hebben/krijgen, etc.
buikpijn krijgen/hebben = (BrE) get/have stomachache = (AmE) get/have a stomachache
kiespijn krijgen/hebben = (BrE) get/have toothache = (AmE) get/have a toothache
kramp krijgen/hebben = (BrE) get/have cramp = (AmE) get/have a tooth
oorpijn krijgen/hebben = (BrE) get/have earache = (AmE) get/have a earache
rugpijn krijgen/hebben = (BrE) get/have backache = (AmE) get/have a backache 

26. to hospital / to the hospital, etc.
The BBI Combinatory Dictionary of English (3e editie, 2009) geeft de volgende Usage Note:
“In BE, the phrases ‘go to hospital’, ‘to be in hospital’ mean ‘to be hospitalized’;
in AE, one syas ‘to go to the/a hospital’.
But: ‘she went to the hospital to visit her mother’ is CE [= Common English].”

27. verpleegkundige, verplegende
verpleegkundige op MBO niveua (“het 2e opleidingsniveau”) = (BrE)   = (AmE) professional nurse
verpleegkundige op HBO niveua (“het 1e opleidingsniveau”) = (BrE) second level nurse = (AmE) (licensed) practical nurse
The BBI Combinatory Dictionary of English (3e editie, 2009) geeft de volgende synoniemen:
(BrE) State Enrolled Nurse (= SEN) = (AmE) Licensed Practical Nurse
(BrE) State Registered Nurse = (AmE) Registered Nurse
(BrE) health visitor = (approx.) community-health nurse, public-health nurse
(BrE) community nurse, district nurse = (AmE) visiting nurse

Vertaaltips en dilemma’s:

 

28.   stretcher / gurney
In de betekenis van (rijdende) brancard(wagen) wordt “gurney” meestal met het Amerikaans-Engels geassocieerd, en “stretcher” met het Brits-Engels.
De volgende voorbeelden laten zien dat de woorden in beide taalvarianten voorkomen.
Alleen het woord “(stretcher) trolley” is exclusief Brits-Engels.
Voorbeelden (BrE):
– You add insult to your own injury (…), giving permission to be arranged so carefully on a trolley, paraded like a corpse at a state funeral. (Frances Fyfield, Blind Date, ch. 2)
– two uniformed men carried a stretcher. (Frances Fyfield, Blind Date, ch. 3)
– Joe (…) remembered that bold, hurt face on the gurney. (Frances Fyfield, Blind Date, ch. 4)
Voorbeelden (AmE):

– It was gray and dirty, and the narrow corridors were swarming with the usual anxious traffic of nurses, doctor, technicians, and orderlies pushing stretchers (John Grisham, The Client, ch. 9)
– He (…) was in a narrow corridor dodging gurneys and wheelchairs. (John Grisham, The Client, ch. 14)

29. pleister / Hansaplast / (BrE) Elastoplast / (AmE) Band-Aid
Voorbeeld (BrE) Elastoplast:
– a bit of Elastoplast (…) (Francis Fyfield, Staring at the Lights, chapter 11)

Voorbeelden (AmE) Band-Aid:
– Therapy, however, was nothing more than a Band-Aid. (Nacy Taylor Rosenberg, chapter 1)
Harry and I sit quietly on a couch against the wall, a Band-Aid on my forehead (…). (Steve Martini, The Judge, chapter 19)
– What they proposed was to slap one more Band-Aid ver the software (…). (Steve Martini, Double Tap, chapter 8)

30.   optician/optometrist
(Ned.) opticiën = (BrE ook) optician = (AmE) optometrist*

Voorbeeld (AmE) optometrist:
He is a licensed optometrist who works under contract with one of the chain eyeglass retailers at a mall out in the north area. (Steve Martini, The Judge, chapter 24)

31. slang words & colloquialisms
De lijst met slang-woorden voor lichaamsdelen, -kenmerken en -functies is lang. Het zijn vaak eufemistisch of humoristisch bedoelde woorden.

Ned. BrE AmE  
baaldag opnemen, zich ziek melden take a sickie, a duvet day take a personal day  
aangeschoten, teut, licht beschonken (= tipsy*) tiddly, squiffy, fogged, one over the eight , muzzy, half-cut buzzed, befuddled, pixilated  
(straal)bezopen, zat, in de olie, (zwaar )beschonken (IntE: tanked, canned, squizzed, squashed, jagged, smashed, crocked) plastered, blotto, bladdered, bevvied up, pissed, paralytic, legless, tanked up, rat-arsed, trolleyed, blotto, sloshed, mullered, loopy, wellied, sozzled, stocious, stonkered, half-cut wasted, shit-faced, smashed, bombed, sauced, gassed, besotted, trashed, sloshy, sloshed, roasted, blitzed, loaded, skunk drunk, three sheets to the wind, plowed, tanked to the gills

Voorbeelden uit de romans van Elmore Leonard:
bombed, (half) in the bag, sloshed, blitzed, smashed, loaded, shitfaced, into the sauce, zonked

Voorbeelden uit de romans van John Grisham: bombed (Sycamore Row), pickled (The Litigators)

Voorbeelden uit de romans van Scott Turow: smashed (Identical), soused (The Burden of Proof)

Voorbeeld uit de romans van Stephen Frey: half in the bag (Day Trader)

Voorbeelden uit de romans van Nancy Taylor Rosenberg: sauced (Trial by Fire, smashed (i.a. Mitigating Circumstances), tanked to the gills (Buried Evidence)

Voorbeeld uit de romans van James Ellroy: skunk drunk (L.A. Confidential)

Voorbeeld uit de romans van Steve Martini: blitzed (The Arraignment)

 
aan de fles, aan de drank on the piss on the sauce  
zich afbeulen graft knock oneself out  
buikje, bierbuik paunch* bay-window  
doodop, afgepeigerd knackered, shagged (out), shattered, zonked, clapped out, fagged (out), knocked up, cooked, creased, flaked out, jiggered , spun, frazzled, perished, buggered (out), beat, dead beat pooped, tuckered (out), frazzled, beat, worn out, bone tired  
pitten, een dutje doen, een hazeslaapje doen (= take a nap*) have a kip, have a doss, zizz get forty winks  
dutje (IntE: nap, forty winks, snooze) kip, zizz    
getikt, mesjogge, gek, mal, idioot, stapel, niet goed snik (IntE: wacky) dotty, bonkers, certified, doolally, crackers, barmy, barking (mad), potty, batty, round the bend, mental, off your rocker, off your trolley, off your onion,loopy, one sandwich short of a picnic (etc. etc.)

loco, unglued, flakey, unhinged, out to lunch, loony, nuts, goofy, balmy,
not all there, whacked

 
gekkenhuis ——- funny farm, nut house, nut farm, booby hatch, loony bin  
malloot, gek (IntE: loony, nut, nutter, nutcase, headcase, crank, crackpot)   screwball  
verstrooid, warhoofdig scatty    
kapotje, condoom johnny, french letter, trojan rubber  
overgeven, kotsen, braken, over je nek gaan, de vissen voeren (IntE: puke, throw up, chunder, chuck up,  hurl, keck, ralph, do the technicolour yawn) chunder, shoot the cat, honk*, razz heave, barf, honk*, upchuck, toss your cookies, decorate your shoes, shout at your shoes, blow chunks, hurl, yak, (get sick), blow chunks, hug the porcelain AusE/NzlE: go for the big spit, play the whale, yodel, perk
de bibbers krijgen/hebben

have the collywobbles, get the wind up
N.B. have the wind up = bang zijn
put the wind up sb = iemand bang maken
raise wind = geld inzamelen
windy = nerveus

have the jitters*, be jumpy, get the willies
be/get antsy / jittery*

 
met lange tanden, kieskeurig dainty, faddy finicky  
een hartaanval   a coronary  
kwaaltje, vage klacht lurgy cooties  
zeurende pijn gyp    
lichamelijk wrak crock wreck  
kleinzerig type, ‘krakende wagen’, hypochonder   crock, twitch  
(geestelijke) dip   funk  
zielenkijper, psych   shrink, wig picker  
opknappen, herstellen, beter worden to pull round    
de pijp uitgaan, het loodje leggen drop off the hooks, go for a Burton, snuff it, flatline, peg out, cop it, pop your clogs, hop the stick, hop the twig croak, kick the bucket*, kick off, (to) belly-up, bite the big one, get snuffed, buy the farm, check out, hand in your dinner pail  
morsdood as dead as mutton as dead as a doornail  
muil, waffel, klep gob, cake hole trap  
kanis, ponem, porem (hoofd) (‡ bean, ‡ conk)    
tengels, poten, klauwen (IntE: mitts, paws, hooks, meathooks)      
gok, ponem, porem (neus) (IntE: hooter, conk, neb) pecker schnoz  

lul, pik, piemel, jongeheer, snikkel

knob, barse, willy, chopper, todger, hampton, dong, John Thomas, wee wee, plonker pecker, choad, bonch, Johnson, wiener, dork  

poes, doos, pruim, gleuf, kut

(IntE: snatch, pussy, muff, cunt)

fanny, minge, quim, prat, pranny box, beaver, clam, crack  
tieten, prammen, memmen knockers, boobs* , bristols, charlies jugs, hooters, maracas  
kloten, ballen goolies, ghoulies, bollocks, knackers nuts  

kont, reet, gat, krent, toges, hol,

(bips)

bum, arse, bottom, chuddies, jacksie, Khyber can, butt, ass, duff, keister, (patootie, tush, tushie, fanny)  
mank, lam (been/arm), kreupel gammy gimpy  
manke nelis, hinkepoot —— gimp  
plassen, je jongeheer een hand geven, even de hond uitlaten (= take a leak) wee, have a wee, have a slash, have a wazz, spend a penny, park the leopard, park a tiger, park the custard whizz, take a whizz, walk your dog, see a man about a dog  

kakken, schijten,

even een bruine trui breien

(= have a crap)

  take a dump  
kak, poep —- poot  
drol doodie, brown trout ——  
racekak, aan de dunne zijn (have the trots*) trots, squirts,squits, squitters

sourapple, quickstep, touristas, Montezuma’s revenge, have the runs, have the (howling) skitters

 
achterste, bips, kont bum, jacksie, jacksy fanny, butt, duff, buns  
ruften, winden , een scheet laten let (one) off, let (one) go, blow off, chuff to poot  
tampon jam rag    
handtastelijkheden (= hanky-panky) nooky , jiggery-pokery, rumpy pumpy hootchy-cootchy  
stijve stiffy boner, hard-on, woody, woodrow  
kwijlen, zeveren dribble, slobber drool*  
spugen flop, yocker, gob, hoick    
afrukken, aftrekken toss off jack off, jerk off, beat your meat/baloney/bishop  
klaarkomen ——- get off  
vrijen, naaien, rampetampen, de koffer induiken, van bil gaan, het doen (IntE: fuck, bonk, screw, bang, get your leg over, lay, shaft, dick, frig, do, have, hump, poke, dip your wick) have it off, have it away, have it up, roger, shag, knob, grind, stuff, knock sb off, to leg over, to get a bit of leg over pork, bone, boff, get it on, nail, scrog, get off, plank  
vrijen snog neck, make out, mash  
versieren chat sb up, pull (in) pick sb up, hand sb a line  
wulps, hitsig, geil randy horny, frisky  
sexy fit, dishy hot, fly  
 stuk, lekker ding, sexbom    number, cupcake  
een nummertje a bit of spare (a tryst*)  
—– mumblers camel toes  
zwanger, in positie up the duff, in the club, in the pudding club, up the spout, up the stick, preggers, have a bun in the oven knocked up (AusE) preggo, clucky, with a joey in the pouch)
poedelnaakt (stark naked) starkers    
aambeien   (hemorrhoids), grapes, speed bumps  
stukje uit je neus, snot bogey booger  
fluim gilbo, flob, gob loogie, looey, looie  

Voorbeelden gebruiksfrequentie (AmE) slang words voor ‘aangeschoten’ (tipsy) en ‘zat’, ‘dronken’, ‘beschonken’, ‘bezopen (drunk):
buzzed (aangeschoten), wasted (dronken) (Bret Easton Ellis, ‘White’, 2019, Los Angeles, New York, pp. 69, 191, ‘204, 205, 229, 231, 236)
–  ………          (Elmore Leonard)
–    ……. (James Elroy)

The above information is under constant review. For comments, please contact: info@vertaalbureaus.biz