                                {"id":1568,"date":"2018-03-20T20:27:35","date_gmt":"2018-03-20T19:27:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/?page_id=1568"},"modified":"2019-06-13T14:01:24","modified_gmt":"2019-06-13T12:01:24","slug":"travel-in-the-netherlands","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/travel-in-the-netherlands\/","title":{"rendered":"travel in the Netherlands"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<table border=\"0\" width=\"900\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td valign=\"top\" nowrap=\"nowrap\" width=\"911\" height=\"1937\"><span class=\"style60\"><u>Nederlandse reisgidsen<\/u><\/span> (zie <a href=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/afbeeldingenhollandguides.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">afbeeldingen<\/a>)<\/p>\n<p><strong>Guicciardini, Ludovico<\/strong> (1521-1589), Nederlandse naam: <strong>Lowijs Guicciardyn<\/strong>, een Florentijns edelman<br \/>\n<u>In 1567 verscheen in Antwerpen de eerste complete wetenschappelijke beschrijving van de Nederlanden. <\/u>Het werd in de eeuw daarna in diverse talen vertaald en telde 33 edities.<\/p>\n<p>De internationale belangstelling voor Antwerpen, en de (Zuidelijke) Nederlanden in het algemeen, was in die tijd groot.<br \/>\nBuitenlandse kooplieden, en in hun voetsporen talloze anderen (zoals kunstenaars, etc.), reisden naar de Nederlanden<br \/>\nTussen 1500 en 1585 beleefde Antwerpen haar Gouden Eeuw. De stad was vanaf ca. 1355 Brugge voorbijgestreefd als belangrijk internationaal handelscentrum.<br \/>\nEngelse handelslieden kregen er in 1407 een handelsprivilege voor wolproducten. Antwerpen was geen Hanzestad maar in 1431 werd er wel een hanzekantoor opgericht.<br \/>\nDe Pinksterjaarmarkt en de Bamis-jaarmarkt(in het najaar duurden elk zes maanden, en werden door kooplieden uit Zuid Duitsland (metaal), Spanje, Portugal en Frankrijk bezocht.<br \/>\nTijdens jaarmarkten gold immuniteit voor buitenlandse kooplieden (bescherming, vrijgeleide, privileges).<br \/>\nOok het bank-en verzekeringswezen kwam in Antwerpen tot bloei, met een hoofdrol voor Zuid-Nederlandse, Italiaanse (o.a. Venetiaanse) en Zuid Duitse (bijv. de Fuggers uit Augsburg).<br \/>\nTijdens het hoogtepunt van haar bloeitijd (1585) telde Antwerpen zo&#8217;n 100.000 inwoners, waaronder meer dan 1000 buitenlandse kooplieden met hun gezinnen.<br \/>\nDe buitenlandse inwoners van Antwerpen organiseerden zich in &#8220;naties&#8221; die, net als in Italiaanse steden, bepaalde vrijheden en privileges genoten.<br \/>\nBinnen de naties heerste er niet alleen een relatief grote mate van economische, sociale en politieke vrijheid, maar ook een zekere mate van geloofsvrijheid.<br \/>\nEr was een Portugese, een Engelse, een Spaanse en een Genuese natie.<br \/>\nOok om die reden trokken buitenlanders naar Antwerpen. Het hoogtepunt van dergelijke vrijheden lag tussen 1564 &#8211; 1567.<br \/>\nDaarna nam de Spaanse repressie toe, culminerend in de Spaanse Furie (1676-1585), waarna het Antwerpse bevolkingsaantal halveerde.<br \/>\n<u>Omdat Guicciardini kritiek had op de tiende penning van Alva, belandde hij in 1569 voor 16 maanden in de cel.<br \/>\nOok in 1582 kwam hij in de gevangenis terecht. Ditmaal omdat hij verdacht werd van Spaanse sympathie\u00ebn.<\/u><\/p>\n<p>In een eeuw tijd, tussen 1567 en 1662, verschenen in totaal 33 edities, in het Italiaans, Frans, Duits, Engels, Spaans, Nederlands en Latijn.<br \/>\n1567: 1e Italiaanse editie: Descrittione di tutti paesi bassi, geschreven door Ludovici Guicciardini, bij uitgever Willem Slivius in Antwerpen<br \/>\nopgedragen aan Filips II, met Zuid-Nederlandse ori\u00ebntatie, met 2 kopergravures<br \/>\nDe inhoud:<br \/>\n&#8211; enige opmerkingen over het &#8216;historische kernland&#8217; Lotharingen &#8211; Brabant &#8211; Antwerpen (het kernstuk van het boek, met een aparte opdracht aan het stadsbestuur)<br \/>\n&#8211; \u00a0Gelderland &#8211; Firesland &#8211; Groningen (1 blz) &#8211; Holland &#8211; Utrecht &#8211; Zeeland &#8211; Vlaanderen (Stden als Brugge, Gent, etc) &#8211; Artois &#8211; Henegouwen &#8211; Namen &#8211; Luxemburg &#8211; Luik<br \/>\n&#8211; Aken wordt kort beschreven omdat het \u00a0in de Romeinse tijd ook deel uitmaakte van Germania Inferior (zie o.a. Tacitus)<br \/>\n1567: 1e Franse editie, waarschijnlijk door Guicciardini vertaald, uitgegeven bij uitgever Willem Slivius in Antwerpen<br \/>\n1580: 1e Duitse vertaling van Daniel van Federmann, uitgegeven in Bazel: &#8220;Niderlands Beschreibung&#8221;<br \/>\n1581: 2e Italiaanse editie, uitgegeven bij Plantin in Antwerpen, met<br \/>\nDeze editie is weliswaar bijgewerkt (55 kaarten en vogelvluchtperspectieven, maar bevat veel verouderde info, zonder noemenswaardige aandacht voor de turbulentie sinds 1567<br \/>\n1582: 2e Franse editie, uitgegven bij Plantin in Antwerpen<br \/>\nDeze editie werd <u>voor het eerst met een Romeise letter en cursief <\/u>gedrukt (i.p.v. de gotische letter (renaissance-invloed).<br \/>\nA lle houtsnedes werden door kopergravures vervangen. In totaal bevat deze editie 78 kaarten en vogelvluchtperspectieven.<br \/>\n<u>Er verscheen ook een goedkopere uitgave (voor 2 gulden, 10 stuivers) zonder de platen.<\/u><br \/>\nInhoudelijke aanpassingen: het hoofdstuk over Groningen werd naar 6 pagina&#8217;s uitgebreid. Er werd bijna een hele pagina aan de eerste Nederlandse Paus gewijd.<br \/>\n1588: 3e en laatste Italiaanse editie, uitgegeven bij Plantin in Antwerpen<br \/>\n&#8211; de plattegrond van Antwerpen was tot 1787 bijgewerkt. Deze editie bevat nog steeds 78 kaarten<br \/>\n1593: 1e Engelse (samenvattende) editie: &#8220;Description of the Low Countries and of the Provinces Thereof&#8221;, door <u>Lo<\/u>dovico Guicciardini.<br \/>\n1609: 3e Franse editie, herdruk met aanvullingen van Pieter Montanus (Pieter van den Berghe), uitgegeven bij Cornelis Claesz. in Amsterdam.<br \/>\nde extra alinea&#8217;s en pagina&#8217;s waren bedoeld als verduidelijking van de 40 jaar oude tekst van Guicciardini, en om aandacht te geven aan latere gebeurtenissen,<br \/>\nals ook meer nadruk te kunnen leggen op de Noordelijke Nederlanden. De aanvullingen werden door Montanus voorzien van het woord &#8220;addition&#8221;:<br \/>\nuitvoerige aanvulling van Amsterdam &#8211; met hele pagina&#8217;s over Hollandse steden als Alkmaar, Hoorn en Enkhuizen &#8211; 6 extra pagina&#8217;s over Holland &#8211; idem over Friesland<br \/>\nDeze editie bevat <u>96 platen<\/u>, waarvan 20 nieuw en de overige op kleinere schaal gereproduceerd op basis van de platen van Plantin.<br \/>\n1612: 1e Nederlandse vertaling, door Cornelis van Kiel (Kiliaan): &#8220;Beschrijvinghe van alle de Nederlanden, anderssins ghenoemt Neder-Duytslandt&#8221;, door M. Lowijs Guicciardijn<br \/>\nVertaald op basis van 2e Italiaanse editie uit 1581, aangevuld uitgegeven door Willem Jansz Blaeu in Amsterdam<br \/>\nmet de aanvullingen van Montanus die hij eerder ook al voor de Franse editie van 1609 had geschreven.<br \/>\n<u>De bijvoegsels van Monyanus zijn met een ander lettertype gedrukt, <\/u>en kunnen zo van de door Kiliaan vertaalde tekst van Guicciardini worden onderscheiden.<br \/>\nMontanus voegde ook de <u>samenvattingen in de kantlijn<\/u> toe.<br \/>\nDeze editie bevat meer tekst dan de latere Latijnse editie (omdat daarin de toevoegingen van Montanus ontbreken)<br \/>\nMet twee nieuwe illustraties: Rijnberg, Gouda<br \/>\nInhoudsoverzicht van platen:<br \/>\n&#8211; kaart van Brabant, Leuven, Brussel, <u>Antwerpen<\/u>, Beurs van Antwerpen, Onze Lieve Vrouwen Kerk, Stadhuis, Oostershuis, &#8216;s-Hertogenbosch, Tienen, Bergen op Zoom,<br \/>\nMaastricht, Lier, Helmond, Grave, Limburg (landchap), Mechelen<br \/>\n&#8211; kaart van Gelderland, Nijmegen, Roermond, Zutphen, Arnhem, Bommel, Lochem, Gelder, <u>Rijnberg<\/u>, Wachtendonck, Deventer, Zwolle, Kampen<br \/>\n&#8211; kaart van Friesland, Leeuwarden, Franeker, <u>Groningen<\/u>, <u>Emden<\/u><br \/>\n&#8211; kaart van Holland, Dordercht, Haarlem, Delft, Leiden, Amsterdam, <u>Gouda<\/u>, Enhuizen, Hoorn, Alkmaar, Schoonhoven, Gorinchem, Rotterdam, St. Geertruidenberg,<br \/>\nDen Haag, <u>Huis te Britten<\/u>, Den Briel, Utrecht<br \/>\n&#8211; kaart van Zeeland, Middelburg, Stadhuis van Middelburg, Vlissingen, Stadhuis van Vlissingen, Vere, Arnemuiden<br \/>\n&#8211; kaart van Vlaanderen, Gent, Brugge, Ieper, Sluis, Oostende, <u>Duinkerken (2x)<\/u>, Grevelinge, Rijssel, Dovay, Doornik, Aalst<br \/>\n&#8211; kaart van Artois, <u>Atrech<\/u>t, St. Omer, Kamerijk<br \/>\n&#8211; kaart van Henegouwen, Bergen, Valencijn, Landrecy, Chimay, Marienborg, Philippeville, Beaumont<br \/>\n&#8211; kaart van Luxemburg, Luxemburg<br \/>\n&#8211; kaart van Namen, Namen, Charlemont, Walcourt<br \/>\n&#8211; kaart van Luik, Stad van Luik, <u>Aken<\/u><br \/>\n1613: 1e Latijnse editie, gebaseerd op de 3e Italiaanse editie van 1588, uitgegeven door Willem Jansz Blaeu in Amsterdam,<br \/>\nmet enkele extra platen, waaronder 5 bij Amsterdam. <u>Deze nieuwe platen zijn later ook bij een aantal Nederlandstalige exemplaren ingebonden<\/u>.<br \/>\n1622: 1e Spaanse editie<br \/>\n1648: 4e Nederlandse editie: &#8220;Belgium dat is: Nederlandt, ofte Beschrijvinge Derselviger, Provincien ende Steden&#8221;, 97 platen<br \/>\n1652: Nederlandse editie van Janssonius,<br \/>\n1662: laatste Nederlandse editie, in twee duodecimo-deeltjes, uitgegeven door Jacob van Meurs: &#8220;Beschrijvingh der Nederlanden&#8221;, op basis van Guicciardini en andere schrijvers.<\/p>\n<p><u>Enkele andere werken van Guicciardini:<\/u><br \/>\n<em>Delle cose Notabili che sono in Venetia <\/em>(F. Sansovino, 1561)<br \/>\n<em>Le cose meravigliose dell&#8217; alma citta di Roma &#8230; <\/em>(Flaminio da Colle, 1588, 1594, &#8230;)<br \/>\n<em>Variorum in Europa Itenerum Deliciae &#8230; <\/em>(Nathane Chytaeo, 1594)<\/p>\n<p><strong>Junius, Adrianus <\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><em>Een seer cort doch clare beschrijvinge vande voornaemste ghemuyrde ende ongemuyrde steden ende vlecken van Holland ende VVest-Vriesland, <\/em>1609<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Delitiae Galliae &amp; Angliae. Ofte Lustigheden van Vranckrijck en Engheland<\/em>, 1619<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Reys-boeck van het rijcke Brasilien, Rio de la Plata ende Magallanes, daer in te sien is, de gheleghentheyt van hare landen ende steden,<\/em> 1624<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Wegh-Wyser; Aenwijsende De Besonderste Vremde Vermaecklijkheden die in&#8217;t Reysen door Vranckryck en Eenige Aangrensende Landen te Sien Zijn.<\/em><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tot Nut van al die Gheneghen Zijn om die Landtschappen te Besichtigen, 1647 (2e druk 1657)<\/p>\n<p class=\"style67\" align=\"left\">Wegh-wyser, ofte reysbeschryvingh, vertoonende de besonderste vreemdigheden [&#8230;] die in&#8217;t reysen door de koninckrijcken Spanien, Portugael<\/p>\n<p align=\"left\">en d&#8217;aengrensende landen te sien zijn, 1650<\/p>\n<p align=\"left\"><em> Reys-boeck door eenige der voornaemste steden van Brabant ende Vlaenderen<\/em>, 1651<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Janssen, Jan <\/strong>[boekverkoper te Amsterdam]<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Hollandts Placcaet-Boeck: Begrijpende Meest Alle de Voornaemste Placcaten, Ordonnantien ende Octroyen <\/em><\/p>\n<p align=\"left\"><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 der Edd: Groot-Mogende Heeren Staten van Hollandt ende West-Vrieslandt. Sedert den Jaere 1580 tot in den loopende Jare 1645.<\/em><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 uitgegeven in 1645, in drie delen van resp. 523, 352, 214 pagina&#8217;s.<br \/>\nDewl 1 (1580-11620) en deel 2 (1620-1645) worden gevolgd door een chronologisch Register, en een alfabetische inhoudsopgave (&#8220;Tabel&#8221;).<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 Deel 3 is getiteld &#8220;Nederlandsche Munt-Boeck, en wordt gevolgd door een Register (alfabetisch) (\u20ac 75,-).<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>[Cardinal Bentivoglio, Guido, 1577-1644]<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">The History of the Warrs of Flanders, 1654, [the original Della Guerra di Flandra, written in 1634] translated by Henry Earl of Monmouth (1591-1661),<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 with a map of the 17 United Provinces and above 20 figures of the Chief Personages mentioned in this History<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0(folio, 23 paginagrote portretgravures)<\/p>\n<p align=\"left\">Cardinal Guido Bentivoglio (1579-1644), though a disciple of Galileo, was one of the Inquisitors-General who signed his condemnation.<\/p>\n<p align=\"left\">Papal diplomat and historian of the Flanders War in his work <i>Della Guerra di Fiandra.<\/i> (wikipedia<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/House_of_Bentivoglio\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"> link<\/a>)<\/p>\n<p align=\"left\">The History deals with events until 1609, the start of the 12-year truce.<\/p>\n<p align=\"left\">2nd edition published in 1678.<\/p>\n<table border=\"0\" width=\"542\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"500\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/historyofthewarrsofflanders1654bycardinalbentivogliotraNSLATEDINTOeNGLISHBYhENRYEARLOFmONMOU.jpg\" width=\"500\" height=\"431\" \/><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/17provincieen1628.jpg\" width=\"500\" height=\"411\" \/><\/td>\n<td width=\"16\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/kaartnederland1626.jpg\" width=\"500\" height=\"645\" \/><\/td>\n<td width=\"12\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"left\">A New Mape of Ye XVII Provinces of Low Germanie mended a new in manie places, Anno 1626, by Robert Morden &amp; W. Berry.<\/p>\n<p><strong>Scriverius, Petrus<\/strong><\/p>\n<p><em> <u>Het Oude Goudtsche Kronycxken, of Historie, van Holland, Zelandt, Vrieslandt; en Uytreght,<\/u><\/em> 1663 (\u20ac 100,-)<\/p>\n<p>&#8220;met een Byvoeghsel, tot aan de laatste graaf van Hollandt, beneffens een Toetsteen tot Proevingh van vele Plaatsen dezer Historie<\/p>\n<p align=\"left\"><strong> Bos [Bosch\/Sylvius], Lambert van den<\/strong> (1620-1698)<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Wegh-wyser door Italien, of Beschrijvinge der landen en steden van Italien<\/em>, 1657 (2e druk 1661, 3e druk 1665)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Pieter van der Aa (<\/strong>1659 &#8211; 1733, cartograaf en uitgever te Leiden, <a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Pieter_van_der_Aa\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">link<\/a>)<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Voyagie van Capiteyn William Hawkins, Door Oost-Indien, Gedaan anno 1608 en Vervolgens &#8230;. Gedaan en beschreven door zijn Koopman en Reys-genoot William Finch,<\/em><\/p>\n<p align=\"left\"><em> beginnende anno 1607. Nu aldereerst uyt het Engelsch vertaald. <\/em><\/p>\n<p align=\"left\"><u>Een Nederlandse vertaling van het door Samuel Purchas (approx. 1577-1626, <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Samuel_Purchas\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">link<\/a>) uitgegeven reisverhaal <\/u>verscheen bij<strong> Pieter van der Aa,<\/strong> in Leiden 1706-1707,<\/p>\n<p align=\"left\">met 9 kopergravures, 4+ 114 + 10 pagina&#8217;s (<u>9 gravures + 1 kaart van Indisch subcontinent <\/u>),<\/p>\n<p align=\"left\">Samengebonden met 5 andere reisverhalen:<\/p>\n<p align=\"left\">&#8211; Ontdekking van Eenige Landen en Volkeren, In &#8216;t Noorder-gedeelte van America, door P. Marquette en Joliet. Gedaan in 1673 (3 uitvouwbare kopergravures, 2+33+10 pagina&#8217;s<\/p>\n<p align=\"left\">+ 1 kaart van Noord America rond het Mississippi-gebied)<\/p>\n<p align=\"left\">&#8211; Sevende Reys na Oost-Indien, &#8230;.; door kapiteyn Antony Hippon&#8230; + Dag-register van Pieter Williamson Floris (2 uitvouwbare gravures2+42+6 pagina&#8217;s)<\/p>\n<p align=\"left\">&#8211; De Reys van Kapiteyn Johan Saris &#8230; ten tyde van sijn verblijf tot Bantam in Oost-Indien&#8230;, van October 1605, tot October 1609 (1 uitvouwbare koopergrvure, 2+16+2 pagina&#8217;s)<\/p>\n<p align=\"left\">&#8211; Bartholomeus Gosnols Reys van Engeland na het Noorder Gedeelte van Virginien, anno 1602. Door Gabriel Archer (1 uitvouwbare kopergravure, 2 + 16 + 4 pagina&#8217;s)<\/p>\n<p align=\"left\">&#8211; Land-Reys van Saedor Jacowits Boicoof &#8230; na China; Gedaan in het Jaar 1653 (2 + 13+ 1 pagina&#8217;s)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\"><strong> Hoorn, Jan Claesz. ten <\/strong>(\u2020 1715)<\/p>\n<p align=\"left\"><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Naeuwkeurig Reis-Boek door de Vereenigde Nederlandsche Provincien<\/em>, 1e druk 1679<\/p>\n<p align=\"left\"><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Reis-Boek door de Vereenigde Nederlandsche Provincien, en der Zelver Aangrenzende Landschappen en Koninkrijken<\/em>,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2e druk 1689 (552 pp), 3e druk 1700 (656 pp)<\/p>\n<p align=\"left\"><em> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<u>Reisboek door de voornaamste koningryken en heerschappyen van Europa<\/u><\/em>, <u>4e druk 1721<\/u> (ook als titeluitgave verschenen bij Tirion in 1729) (\u20ac 150,-)<\/p>\n<p align=\"left\"><u>octavo zakformaat<\/u>, perkament<\/p>\n<p align=\"left\">In de Voorrede van de 3e druk (&#8220;Amsterdam uyt mijn Boekwinkel den 30 October 1700&#8221;) verwijst Ten Hoorn naar de 2e druk die elf jaar eerder was verschenen.<\/p>\n<p align=\"left\">Hij zegt dat er zoveel toegevoegd en verbeterd is dat het welhaast een nieuw boek geworden is.<\/p>\n<p align=\"left\">Een beschrijving van alle steden van de Verenigde Nederlanden. Ook van steden in de Spaanse Nederlanden (pp. 332-398) en andere Europese landen:<\/p>\n<p align=\"left\">Frankrijk (pp. 399-459), Engeland (460-471), Schotland (472-473), Ierland (473-478), Duitsland (497-557), Zwitserland (583-585), Denemarken (586-595),<\/p>\n<p align=\"left\">Zweden (594-599), Spanje en Portugal (599-616), Itali\u00eb (617-636), Sicili\u00eb (637-639).<\/p>\n<p align=\"left\">Ook staan er een aantal reisroutes (wegwijzers&#8217;) beschreven voor Frankrijk (pp. 434 ff), Engeland (478-496), en Itali\u00eb (640-648).<\/p>\n<p align=\"left\">Deze &#8216;wegwijzers&#8217;\u00a0 vermelden de afstanden in de specifieke mijlen die voor dat land gelden.<\/p>\n<p align=\"left\">Ten Hoorn vermeldt &#8220;N.B. Dit zijn Fransche mijlen&#8221; (p. 434) of &#8220;N.B. Dit zijn Engelsche mijlen&#8221; (p. 478), en langs de Rijn zijn het &#8220;Ordinaire mijlen&#8221; (p. 560)<\/p>\n<p align=\"left\">Voor Duitsland staan de afstanden (in Duitse mijlen) beschreven vanaf\u00a0 &#8220;de Rijks- en Koop-Stad Frankfort&#8221; vermeld (p. 558).<\/p>\n<p align=\"left\">Plus een &#8220;wegwijzer&#8221; voor &#8220;den Rijn op en af aan beyde zijden&#8221; (pp. 560-582).<\/p>\n<p align=\"left\">Met allerhande tips over logementen en herbergen, lijsten van trekschuiten en vertrektijden en tarieven van (post)koetsen en jaarmarkten.<\/p>\n<p align=\"left\">Ook de dagen waarop weekmarkten\u00a0 werden gehouden, evenals leermarkten, worden vermeld.<\/p>\n<p align=\"left\">De steden waarvoor de meeste info wordt gegeven zijn resp. Dordrecht, Haarlem, Delft, Leiden, Amsterdam (pp. 72-127), Gouda, &#8216;s Gravenhage, Rotterdam.<\/p>\n<p align=\"left\">Daarna volgen de namen, van andere steden en &#8220;vlekken&#8221; in &#8220;&#8216;t landschap Holland&#8221; (pp. 155-206), met steeds een summiere beschrijving.<\/p>\n<p align=\"left\">Speciale nadruk ligt op Amsterdam, met maar liefst 3 pagina&#8217;s met namen van ruim 100 logementen (pp. 113-115).<\/p>\n<p align=\"left\">Dat dit aantal veel groter is dan voor andere steden heeft ongetwijfeld ook te maken hebben met de omstandigheid dat Ten Hoorn in Amsterdam woonde,<\/p>\n<p align=\"left\">en, zoals hij in de Voorrede vermeldt, veelal afhankelijk is van de al dan niet betrouwbare informatie die hem wordt toegestuurd.<\/p>\n<p align=\"left\">Interessant is zij uitvoerige beschrijving van de 2 uitvindingen vanm Jan van der Heyden: de brandslangen en de straatverklichting (pp. 110-112) die,<\/p>\n<p align=\"left\">naar zijn zeggen, ook in andere steden in binnen- en buitenland, navolging hebben gevonden. Ook de vuilnisdienst wordt beschreven (&#8220;48 vulliskarren&#8221;).<\/p>\n<p align=\"left\">Voor de veerschepen (en jaagschuyten) die Amsterdam met alle delen van het land, en daarbuiten (Londen, Hamburg, &#8220;Rouaan, etc.) verbindt, zie pp. 116-119.<\/p>\n<p align=\"left\">Er reden postwagens op Den Haag (pp 123-125) en op Arnhem (pp. 126-127), waarvoor vaste vertektijden, prijzen en en reglementen golden.<\/p>\n<p align=\"left\">Ten Hoorn gaf ook een uitvoerige beschrijving van veerschepen van en naar Dordrecht (pp. 47-52) en van de postwagens tussen Dordrecht en Rotterdam,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0en tussen Dordrecht en Gouda (pp. 52-53). Dordrecht (Dort) was de hoofdstad van Holland in die tijd. Het reglement bevatte o.a. de volgende bepalingen:<\/p>\n<p align=\"left\">&#8220;Zo 1, 2, of 3 personen, met een koffer bij zich begeeren af te rijden, zal de voerman, wiens beurt het is, zulks terstond moeten doen, zonder na iemand te<\/p>\n<p align=\"left\">wachten, en dat voor 3 guldens&#8221;. Verder: &#8220;de kinderen op schoot zijn vrij&#8221;. En wat betreft de veiligheid:\u00a0 &#8220;Indien de voerman zijn wagen met vracht omwerpt,<\/p>\n<p align=\"left\">verbeurt hij 25 guldens, en mag 4 weken niet rijden.&#8221;<\/p>\n<p align=\"left\">De pakketdienst van den Briel naar &#8220;Harwits&#8221; vertrekt elke woensdag en zaterdag op 12 uur (p. 127).<\/p>\n<p align=\"left\">Na de beschrijving van de steden in Holland volgt een beschrijving van de steden en vlekken in de overige provincies:<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0Zeeland (206-332), Utrecht (232-243), Gelderland (243-274), Friesland (275-293), &#8220;Over-IJssel&#8221; (294-307), Groningen en d&#8217;Ommelanden (307-315)<\/p>\n<p align=\"left\">Drenthe wordt niet apart genoemd. Koeverden en Meppel staan onder &#8220;Over-IJssel&#8221; vermeld.<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Wegh-wyser, van alle straten, grachten, en stegen der stadt Amsterdam <\/em>; Wed: Stichters Enkhuyser-almanach op&#8217;t iaer [&#8230;] 1711.<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Weg-wyzer, van alle straten, gragten en stegen der stad Amsterdam<\/em>, 1790, (1793, 17.., 1800)<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Weghwyser door de provintie van Overyssel,<\/em> 1724<\/p>\n<p align=\"left\">Aanmerkingen van eenen reiziger, over Hollandt, Duitschlandt, Italie, Spanje, Portugaal, Brazilie, Africa&#8230;, 1729<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Het is geschreven door een anonieme reiziger en bedoeld voor gewone reizigers maar ook soldaten en kooplieden.<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De steden die de reiziger bezoekt, worden beoordeeld naar de kwaliteit van de wegen, gebouwen en versterkingen.<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De geschiedenis, gewoonten en gebruiken van de diverse landen worden beschreven<\/p>\n<p align=\"left\"><em> RHIJN-STROOM, Beknopte beschrijving van den, benevens de steden, dorpen en plaatsen, aan deszelfs oevers gelegen. Verijkt met eene nieuwe kaart <\/em><\/p>\n<p align=\"left\"><em>van den loop des Rhijns, van deszelfs oirsprong in Zwitserland, tot aan deszelfs einde, in de duinen bij Katwijk; met alle de omliggende landen, enz. en <\/em><\/p>\n<p align=\"left\"><em>vier-en-dertig gezichten van de voornaamste steden, plaatsen, gebergten, enz., <\/em>1746 (2e druk)<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Hoorn, Nicolaas ten <\/strong>(1695 &#8211; 1728)<\/p>\n<p align=\"left\"><em><u>Wegwyzer door Amsterdam, zynde een beknopte verhandeling van desselfs eerste opkomst, vergrootingen, en teegenwoordigen staat<\/u>,<\/em> 1726 (xiv + 504 pp., \u20ac 352,-)<\/p>\n<p align=\"left\">1e druk 1713 (15,5 x 10 cm, (14) + folding frontispiece (view of Amsterdam) + 477 pp + 22 double page copper engravings + 4 folding plates.<\/p>\n<p align=\"left\">2e druk (1726) en 3e druk (1737), beide uitgaves bevatten 28 uitslaanbare gravures (16 ervan komen uit de <em>Beschrijving van Amsterdam<\/em> van Olfert Dapper)<\/p>\n<p align=\"left\">4e druk 1751, uitgegeven door Pieter Meyer<\/p>\n<p align=\"left\">Ook vertaald naar het Frans: <em>Le Guide ou Nouvelle Description d&#8217;Amsterdam<\/em><\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Hooft, Arnout Hellemans<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em><u>Dagboek van een Grand Tour<\/u> <\/em>(1649-1651) (paperback, \u20ac27,-)<\/p>\n<p><strong>Burrish, Onslow<\/strong><\/p>\n<p>Batavia Illustrata: Or, a View of the Policy, and Commerce, of the United Provinces, 1728, 3 parts (Part 1 + Part 2: \u20ac 185,-)<\/p>\n<p>Onslow Burrish was envoy to the Dutch Republic and German States during the first half of the 18th century (<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/List_of_diplomats_of_the_United_Kingdom_to_other_German_States\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">link<\/a>)<\/p>\n<p align=\"left\"><strong> Volkman, D.J.<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><em> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Reis-boek door Italien,<\/em> 1773<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Hedendaagsche historie van, en Reis-Boek door Italien,<\/em> 17.., 1779<\/p>\n<p><strong>Lothian, William<\/strong><\/p>\n<p>History of the United Provinces of the Netherlands, 1780, 1st ed., large quatro format, tree calf binding (\u20ac 48,-)<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Wagenaar, Jan<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><em> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <u>Vaderlandsche Historie<\/u><\/em><u>, 1782, deel 3 <\/u>(van 21 delen) periode 1256 &#8211; 1442 (\u20ac25)<\/p>\n<p align=\"left\"><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <u>Vaderlandsche Historie, vervattende de Geschiedenissen der Vereenigde Nederlanden<\/u><\/em><u>,<\/u> 1792, verkort, 1 deel, 654 pp., (\u20ac 150,-)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 t\/m dood Willem IV in 1751, &#8220;met kaarten, plaaten en portraiten&#8221; (23) ; kaart van Middeleeuwen, idem Zeeland, idem Holland,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 compleet behalve de &#8220;Kaart van de Oude Staat&#8221; (nr. 1)<\/p>\n<p align=\"left\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/matrtinetwagenaarafstandschalen006.jpg\" width=\"288\" height=\"250\" \/><\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Martinet, Johannes Florentius<\/strong> (1729-1795)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em> <u>Het Vaderland,<\/u> <\/em>1791 (\u20ac 4,50), 605 pagina&#8217;s, met 1 resterende plaat\/gravure<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em><u>Het Vereenigd Nederland<\/u><\/em>, 1e druk 1788 (\u20ac 120,-), 612 pp + Register,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 kaartje van 7 provinci\u00ebn (bij p. 8),<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 6 platen met elk 2 gravures (bij pp. 94, 162, 170, 204, 330, 446), 3 uitvouwbare pagina&#8217;s met handtekeningen (bij p. 498)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 bij elk van de 103 &#8220;naamtekeningen&#8221; wordt een karakterschets gegeven op pp. 575-612<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 idem, 1790, <u>verkorte schooleditie met 212 pagina&#8217;s<\/u>, 1e druk (\u20ac102,-)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 uitgegeven te Amsterdam bij Johannes Allart, 1790, met privilege.<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 Leren rug met goudopdruk, en leren hoekjes, en gemarmerde borden. afm. 10 x 15,5 cm, 212 pagina&#8217;s.<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 &#8220;Nieuwe Kaart van de VII Verenigde Provinci\u00ebn&#8221; (klein, kleur),<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 + plaat I bij p. 14, plaat III bij p.76,\u00a0 plaat II bij p. 80, plaat IV bij p.84, plaat V (Hollandsche graven) bij p. 104, plaat VI bij p. 126,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 plaat VIII (sic!) bij p. 182 (stadhouders, staatslieden, admiraals, geleerden), plaat VIII bij p. 184, plaat IX bij p. 212 (handtekeningen),<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (bij elk van de 27 &#8220;naamtekeningen&#8221;wordt een karakterschets gegeven op pp. 189-212<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0<u> <em>Het Vaderland en het Vereenigd Nederlan<\/em>d<\/u>, (gezien als de 3e editie van <em>het Vereenigd Nederland)<\/em>\u00a0 verscheen van 1830-1833 (6 delen, Noman, Zaltbommel);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 Deze delen waren sterk uitgebreid (&#8220;thans bevattende een volledige Aardrijks- en Geschiedkundige Beschrijving der Zeventien Nederlandsche Provincien<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 en het Groot-Hertogdom Luxemburg;<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <u>deel 1<\/u>: Holland &amp; Noord-Holland (<u>\u20ac 80,-)<\/u>, ingeplakte instructie zichtexemplaar, kartonnen borden, bijgevoegde kwitantie van intekenaar Mej. Ingewohl (fl 1,80)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 + grote kaart 40x 50 cm &amp; gravures; bij intekening was de scheiding van Nederland en Belgi\u00eb nog geen feit<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 gebonden deel , met kaart van 1833 ( <u>\u20ac 65<\/u>);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <u>deel 2<\/u>: Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Gelderland (\u20ac 60,-);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 deel 3: Utrecht, Zuid-Holland, Zeeland, deel 4: Zeeuws-Vlaanderen, Noord-Brabant, Limburg, het huidige Belgi\u00eb &amp; Luxemburg;<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 deel 5: de geschiedenis tot de dood van Willem III,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <u> deel 6<\/u>: de geschiedenis vanaf de dood van Willem III t\/m Napoleontische tijd (met uitklapkaarten van handtekeningen, afbeeldingen van beroemdheden; <u>\u20ac 75<\/u>)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 In <u>1845<\/u> verscheen een 4e editie in 6 delen bij Van Goor, deels in de oude druk van Noman.<\/p>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"800\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"273\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/martinet1790001.jpg\" width=\"273\" height=\"250\" \/><\/p>\n<p>1790 (Nieuwe Kaart der VII Verenigde Provinci\u00ebn)<\/td>\n<td width=\"206\" height=\"267\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/martinet1830vvvgroningen003.jpg\" width=\"206\" height=\"250\" \/><\/p>\n<p>1830<\/td>\n<td width=\"333\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/martinetkaart1830.JPG\" width=\"333\" height=\"250\" \/><\/p>\n<p>1833 (na de Belgische onafhankelijkheid)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p align=\"left\">J.F. Martinet gebruikte in <em>Het Vereenigd Nederland<\/em> (een populair geschiedenisboek daterend van 1788, met een herdruk in <u>1790<\/u>) de &#8220;uuren gaans&#8221; als<\/p>\n<p align=\"left\">afstandsmaat. Op het bijbehorend landkaartje van de 7 Provinci\u00ebn wordt de schaal aangegeven in<u> &#8220;Hollandsche mylen of Uuren Gaans<\/u>&#8221; . De termen zijn synoniem.<\/p>\n<p align=\"left\">In een latere, zesdelige editie van zijn werk, <em>Het Vaderland en het Vereenigd Nederland<\/em> van <u>1830<\/u>, na de Napoleontische periode, wordt op de grote kaart van de<\/p>\n<p align=\"left\">Nederlanden (nu 17 provincies), een objectievere definitie van het &#8220;uur gaans&#8221; gegeven. Het afstandsbalkje in de legenda vermeldt: &#8220;<u>Uren gaans van 20 op een<\/u><\/p>\n<p align=\"left\"><u> graad<\/u>&#8220;. Overigens blijkt uit de tekst van dit boek ook dat het\u00a0 &#8220;uur gaans&#8221; niet alleen als lengtemaat maar ook <u>als oppervlaktemaat <\/u>(&#8220;<u>vierkante uuren<\/u>&#8220;) werd gebruikt:<\/p>\n<p align=\"left\">&#8220;De grootste lengte (van het noorden naar het zuiden) van Drenthe wordt op twaalf uren en de grootste breedte (&#8230;) op elf uren berekend. De geheele oppervlakte<\/p>\n<p align=\"left\">van dit landschap wordt op 66 vierkante uren bepaald&#8221; (deel 2, p. 180).<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>E. Maaskamp (Evert)<\/strong>, 1769 &#8211; 1834<\/p>\n<p align=\"left\"><em>(<u>Nieuwe zak-atlas voor het koningrijk der Nederlanden<\/u>). N.pl. (Amst.), n.d. (<u>1805<\/u>), &#8211; Lacks the title-p.; contents loosening.<br \/>\n20 engr. (fold.\/ double-p.) maps, fold. numismatical plate, a full-p. plan and a full-p. view, sl. later hcl., sm. 8vo. <\/em>(\u20ac210,-, Bubb Kuyper, nov. 2015)<br \/>\nlatere edities, o.a.:<em> Nieuwe Zak-Atlas voor het Koningrijk der Nederlanden.Amst., E. Maaskamp, 1821 (date on general map), title-p. (in Dutch, French and English),<br \/>\ncontents page and 16 fold. engr. maps (1x table) w. handcol. borders, contemp. giltlettered boards, sm. 8vo.<br \/>\n<u><br \/>\nNieuwe Reiziger door het Koningrijk Holland, <\/u><\/em><u>1809<\/u><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Uit het Frans vertaald:<em> &#8220;D\u00e9scription succinte du Royaume de Hollande, <\/em>&#8230;., 1809 (120 + 4 + 15 pp. ge\u00efllustreerd \u20ac 65,-, ontbrekende kaart)<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Reis door Holland in het Jaar 1806<\/em> (uitgegeven in 1807)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 vertaald als <em>&#8220;Voyage par la Hollande, fait dans l&#8217;ann\u00e9e 1806&#8221;<\/em>\u00a0 en als<em> &#8220;Reise in Holland im Jahre 1806&#8221;<\/em>.<\/p>\n<p align=\"left\"><em>Reis door Holland in de Jaren <\/em>1807-1812, 3 delen, vertaald als <em>&#8220;Voyage dans l&#8217;int\u00e9rieur de la Hollande, fait dans les ann\u00e9es 1807-1812<\/em>&#8220;<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 met 20 handgekleurde kostuumprentjes en 37 topografische prenten in aquatint, afgedrukt in bruin. Deel 1 bevat 20 prenten waarvan 8 kostuumprentjes;<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Het 1e deel is hetzelfde werk als de<u> &#8220;Reis (&#8230;) in 1806&#8221;; het is later opnieuw uitgegeven met aangepaste titel (\u20ac 105,-) <\/u><\/p>\n<p align=\"left\"><em>Algemeen Reisboek door het Koningrijk der Nederlanden, <\/em>1821 (met een postkaart met routes vanuit Parijs en Straatsburg, afstandwijzer en een atlas)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 1e editie 1821, 2e editie 1824 (2 delen, 113 + 88 pagina&#8217;s), 3e editie 1827<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 Vertaling van de oorspronkelijke Franse uitgave &#8220;<em>Guide des Voyageurs&#8221;<\/em>, 1811<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ook vertaald als: <em>The Traveller&#8217;s Guide to Holland, Germany and France, containing the roads from Amsterdam or Rotterdam, to Paris, Strasbourg,<\/em><\/p>\n<p align=\"left\"><em> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 the Danube, Bohemia, Saxony and the northern parts of Germany, with a new itinerary roadmap<\/em>, 1815<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (\u20ac 290,-, dec. 2016, compleet met kaart, \u00e8n een extra linnen kaart in foudraal)<\/p>\n<p align=\"left\"><em> \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 The Traveller&#8217;s Guide through the Kingdom of the Netherlands<\/em>, 1827<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ook als<em>: Iten\u00e9raire du Royaume des Pays-Bas<\/em>, 1828 (met kaarten van Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden + postkaart)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N.B. de eerste postkaart van Nederland dateert van 1810, toen de post door het Franse bestuur was genationaliseerd.<\/p>\n<p>Le Voyageur dans les Pays Bas, 1e editie in 1815; 2e editie in 1818<\/p>\n<p align=\"left\">Maaskamp was ook de auteur van <em>&#8220;Afbeeldingen van de Kleeding, Zeden en Gewoonten in de Bataafsche Republiek&#8221; <\/em><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 in 1808 vertaald als&#8221; <em>Representations of Dresses, Morals and Customs in the Kingdom of Holland, at the Beginning of the Nineteenth Century<\/em>&#8220;<\/p>\n<p align=\"left\">Etc.<\/p>\n<p><strong>Kampen, N.G. van<\/strong><\/p>\n<p><em>Staat- en Geschiedkundige Beschrijving van het Koningrijk der Nederlanden<\/em>, 2e druk, 1827 (\u20ac 25,-)<\/p>\n<p>In het Engels vertaald als &#8220;This History and topography of Holland and Belgium&#8221;, (1830?), 1837<\/p>\n<p><strong>Bilderdijk, Willem<\/strong><\/p>\n<p><strong> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong> <em>Geschiedenis des Vaderlands<\/em>, deel 1 , 1832 (uitgegeven door H.W. Tijdeman), delen 1 t\/m 12 (13 &amp; 14 ontbreken, \u20ac 75,-)<\/p>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"306\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"100\"><\/td>\n<td width=\"100\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/diestlorgionbilderdijkschuilingkremer006.jpg\" width=\"244\" height=\"250\" \/><\/td>\n<td width=\"100\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p align=\"left\"><strong>Van der Vijver, C.<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em>Wandelingen in en om Amsterdam, <\/em>1829 (\u20ac 75,-)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 met beschrijving van 16 wandelingen, 416 pagina&#8217;s inclusief index<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 met 5 platen (kopergravures) : (1) het Gerechtshof (bij titelblad), (2) Plantage\/Middellaan, Nieuwe Stadherberg (bij p.46),<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (3) stadgezicht van Utrechtse zijde (p. 60), (4) stadsgezicht van het Blauwe Hoofd (blz. 109), (5) gezicht op postkantoor \/ gebouw tot algemeen nut (blz. 225)<\/p>\n<p><strong>Wijk Rzn., Jacobus van<\/strong> (1781-1847)<\/p>\n<p><em> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Beknopt Aardrijkskundig Schoolboek voor de Jeugd,<\/em> 4e editie, 1832<\/p>\n<p><strong>Kremer. K<\/strong>.<\/p>\n<p><em>Beknopte Aardrijks- en geschiedkundige en Plaats-Beschrijving der Provincie Groningen<\/em>, 2e deel, 2e druk, 1837,<\/p>\n<p>met uitvouwbaar kaartje (herzien door Westendorp), (\u20ac5,-)<\/p>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"306\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"100\"><\/td>\n<td width=\"100\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/diestlorgionbilderdijkschuilingkremer002.jpg\" width=\"286\" height=\"250\" \/><\/td>\n<td width=\"100\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p align=\"left\"><strong>Acker Stratingh, G.<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><em>Aloude Staat en Geschiedenis des Vaderlands<\/em>, 1847 (eerste deel, tweede deel, bestaande uit 2 stukken, 2 grote gekleurde kaarten)<\/p>\n<p class=\"style42\" align=\"left\">Afstandsschaal in geografische mijlen, Hollandse uren gaans, Gall. league, Rom. mijlen<\/p>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"641\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"187\" height=\"256\">\n<div align=\"left\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/ackerstratinghkaarten003.jpg\" width=\"187\" height=\"250\" \/><\/div>\n<\/td>\n<td width=\"365\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/ackerstratinghkaarten006.jpg\" width=\"365\" height=\"250\" \/><\/td>\n<td width=\"39\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/ackerstratinghkaarten004.jpg\" width=\"229\" height=\"250\" \/><\/td>\n<td width=\"32\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p><strong>Pieter Harmen<\/strong><strong> Witkamp <\/strong>(1816-1896)<\/p>\n<p><em>De Aardbol,<\/em> 9 delen, 1838 &#8211; 1854<\/p>\n<p><u>Deel 1: Portugal, Spanje en Frankrijk , 1839<\/u>, m\u00e8t Voorwoord\u00a0 en &#8220;algemene beschouwing van de aardbol&#8221; + 4 kaarten: wereld, Europa, Spanje &amp; Portugal, Frankrijk<\/p>\n<p><u>Deel 2: Zwitserland en Itali\u00eb, 1838, 483 pp<\/u> (het eerst voltooide deel, maar deel 2 genoemd het Voorwoord\u00a0 en &#8220;algemene beschouwing van de aardbol&#8221; ontbrak)<\/p>\n<p><u>Deel 3: De Nederlanden, 1841<\/u>, 680 pp, grote kaart van Nederland, platen van Prinses Albert van Pruissen, Koning Willem II<\/p>\n<p>Deel 4: Luxemburg, Belgi\u00eb, Groot-Brittanje en Ierland, 1841, 379 pp<\/p>\n<p>Deel 5: Duitschland, 1843, 668 pp<\/p>\n<p>Deel 6.1: Europisch Turkije, Griekenland, De Ionische Republiek, Galici\u00eb, De Hongaarsche Landen, Krakau en Oost- en West-Pruissen-en-Posen<\/p>\n<p>Deel 6.2: Europisch Rusland, met Finland, Polen en de Kaukasische Landen<\/p>\n<p>Deel 6.3: Zweden, Noorwegen en Denemarken, Oost- en Noord-Europa, 1847 (samen met vorige twee delen, totaal 1584 pp)<br \/>\nDeel 7: Azi\u00eb, 1850, 752 pp.<br \/>\nDeel 8: Afrika, 1852, 754 pp<\/p>\n<p>Deel 9: Amerika en Australi\u00eb, 1854, 1128 pp<\/p>\n<p><em>Gids voor Reizigers door Nederland, <\/em>1847 (\u20ac 46,50 incl kaart van Nederland)<\/p>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"306\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/witkamp.jpg\" width=\"231\" height=\"250\" \/><\/td>\n<td width=\"100\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>Campagne&#8217;s Atlas der Geheele Aarde,<\/em> 2e verbeterde druk, 1887, van Witkamp, P.H.<\/p>\n<p align=\"left\">24 kaartjes, dubbele pagina&#8217;s, ca. 30 x 25 cm, ingekleurd lithografie\u00ebn van L. van Leer, Haarlem, kaarten op &#8216;stubs&#8217;;<\/p>\n<p align=\"left\">steeds met apart reli\u00ebf-diagram (hoogteverschillen) en informatie m.b.t. talen<\/p>\n<p align=\"left\">Australi\u00eb heet nog Nieuw Holland<\/p>\n<p align=\"left\">Afstanden in &#8220;Duitsche Mijlen&#8221;; 15 Duitsche Mijlen =\u00a0 1 graad van de Linie (= evenaar)<\/p>\n<p align=\"left\">Kaart 3 (Nederland) vermeldt de afstanden in Duitsche of Geografische mijlen, naast een afstandsaanduiding in &#8220;Uren&#8221;;<\/p>\n<p align=\"left\">Rottemeroog en Bosch worden nog als waddeneiland aangegeven.<\/p>\n<p align=\"left\">Inhoud: &#8220;half-title&#8221; pagina; titelpagina; 1. wereldkaart; 2. Europa; 3. Nederland; 4. Belgi\u00eb; 5. Duitsche Rijk (inclusief noordelijk Polen, Elzas &amp; Lotharingen,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 met vermelding van de afzonderlijke 4 koninkrijken, 6 groothertogdommen, 5 hertogdommen, 7 vorstendommen, 3 vrije steden, Rijksland);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 6. Th\u00fcringen (1pagina); 7. Luxemburg (1 pagina); 8. Zwitserland; 9. Oostenrijk (&#8220;Oostenrijksch-Hongaarsche Monarchie&#8221;, incl. Bohemen);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a010. Itali\u00eb (met afstanden in Italiaansche Mijlen; 60 per graad, ofwel 4 Italiaansche Mijlen = 1 Duitsche Mijl); 11. Frankrijk;<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 12. Spanje &amp; Portugal (afstanden ook in Spaansche leguas en Portugeesche legoas);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a013. Groot-Britanni\u00eb &amp; Ierland (69,2 Engelsche Mijlen per graad, zeedieptes in &#8220;vademen&#8221;); 14. Denemarken; 15. Zweden &amp; Noorwegen (vermelding &#8220;Zweedsche Mijlen&#8221;);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 16: Europeesch Rusland (incl. deel van Polen en Finland; afstandvermelding van Russische Wersten); 17: Europeesch Turkije (&#8220;landstreken onder het onmiddelijke<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 bestuur der Othomansche Porte&#8221;; van de Balkan t\/m Mesopotami\u00eb), Griekenland en Polen;<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 18. Azi\u00eb; 19: Oostindische Archipel; 20: Java; 21. Afrika; 22. Noord-Amerika; 23. Zuid-Amerika, Suriname &amp; Antillen; 24. Australi\u00eb<\/p>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"855\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"240\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/witkampatlas004.jpg\" width=\"240\" height=\"180\" \/><\/td>\n<td width=\"143\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/witkampatlas006.jpg\" width=\"143\" height=\"180\" \/><\/td>\n<td width=\"228\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/witkampatlas001.jpg\" width=\"222\" height=\"180\" \/><\/td>\n<td width=\"228\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/witkampatlas003_000.jpg\" width=\"240\" height=\"180\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Arend, J.P. <\/strong>(1796-1855, <a href=\"http:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=aren011\">link<\/a>)<\/p>\n<p><em>Algemeene Geschiedenis des Vaderlands<\/em>, 15 delen (uitgegeven 1840 -1882), met litho&#8217;s en uitvouwbare kaarten (8 delen, \u20ac 85,-)<\/p>\n<p>Deel 1 bevat oorspronkelijk titelblad d.d. 1840, met later titleblad + litho d.d. 1841; ook de andere delen bevatten steeds twee titelbladen,<\/p>\n<p>waarvan er \u00e9\u00e9n steeds in een later jaar is toegevoegd; resp. 1843 (1841), 1849 (1846), 1846 (1844), 1851 (1849), 1853 (1851), 1857 (1855), 1868 (1863).<\/p>\n<p>Deel 3 stuk 1 vermeldt op het titelblad d.d. 1855 alleen J.P. Arend als auteur, en op het later toegevoegde titelblad met gravure d.d. 1857 ook O. van Rees.<\/p>\n<p>Na het overlijden van Arend, werd de reeks voortgezet door mr. O. van Rees (vanaf deel3, stuk 1, 1855, en O. van Rees en Dr. W.G. Brill, vanaf 3edl 2e st in 1863<\/p>\n<p>deel 1 (<u>kaart v\u00f3\u00f3r Batavieren<\/u>, 1 <u>kaart t.t.v. Franken, Saksen, Friezen<\/u>), deel 2\/1 <u>(kaart Nederland eind 13e eeuw<\/u>, 11 litho&#8217;s ), deel 2\/2 (19 litho&#8217;s),<\/p>\n<p>deel 2\/3 (<u>kaart Nederland midden 16e eeuw<\/u>), deel 2\/4 (12 litho&#8217;s), deel 2\/5 (2 kaarten, resp. beleg van Haarlem &amp; Leiden),<\/p>\n<p>deel 3\/1 (15 litho&#8217;s), deel 3\/4 (28 litho&#8217;s)<\/p>\n<p>(ontbrekende delen: 2\/6, 3\/2 (uitvouwbare kaart beleg van Oostende), 3\/3, 3\/5 (\u00b130 litho&#8217;s), 4\/1 (grote kleurenkaart Ned. Gemenebest 1648), 4\/2, 5<\/p>\n<table border=\"0\" width=\"771\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td height=\"317\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/arendkaartenclose-up004_000.jpg\" width=\"400\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p>eind 13e eeuw<\/td>\n<td width=\"27\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/arendkaartenclose-up005_000.jpg\" width=\"400\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p>midden16e\u00a0eeuw<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"left\"><strong>Van Lennep, Jacob<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><em>Nederland in den Goeden Ouden Tijd<\/em>, volgens het nagelaten dagboek van een reis te voet, per trekschuit en diligence in het jaar 1823, uitgegeven in 1942.<\/p>\n<p><em>Geschiedenis van Noord-Nederland<\/em>, 1865, 2e deel<\/p>\n<p><strong>A.J. van der Aa (Abraham Jacob) <\/strong>1792-1857<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nederland, Handboekje voor Reizigers door ons Vaderland,<\/em> 1849<\/p>\n<p>uitgeverij J.M.E. Meijer, Amsterdam<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0gebaseerd op 2e editie van Baedeker&#8217;s <em>Holland Handbook for Travellers<\/em>.<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0copyrights overgenomen van failliete uitgeverij W. de Grebber.<\/p>\n<p><span class=\"style42\"><strong>Lorgion, Dr. E.J. Diest<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span class=\"style42\"><em>Geschiedkundige Beschrijving der Stad Groningen<\/em>, 1857 (Vol 2, incl. stadsplattegrond, \u20ac 35,-<\/span>)<\/p>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"306\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"100\"><\/td>\n<td width=\"100\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/diestlorgionbilderdijkschuilingkremer005.jpg\" width=\"322\" height=\"250\" \/><\/td>\n<td width=\"100\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p align=\"left\"><strong>Teenstra, M.D.<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em>\u00a0 <u>Kronijk, of Breedvoerige Tijdrekenkundige Tafel, inzonderheid voor de Provinci\u00ebn Groningen, Friesland en Drenthe<\/u>, <\/em>2 delen, 1859\/1860 (\u20ac 75,-)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8220;Waarin tevens voorkomt een Chronologisch Overzicht van de Vaderlandsche Geschiedenis&#8221;,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 1e deel 1859, 354 pp. + Bijlage van 116 pp. (statistische gegevens);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2e deel 1860, 404 pp. + bijlage met &#8220;drukfeilen&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Plantenga, P. Bzn<\/strong> (Zutphen, Nederland, &#8220;de Nederlandse Baedeker&#8221;; zowel qua vormgeving, rood kaft, als qua inhoud; veel gekopieerd uit Baedeker)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em> Nederland, Belgi\u00eb, de Rijn, Parijs. Handboek voor Reizigers,<\/em> 1860<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>De Rijn van Arnhem tot Zwitserland, <\/em>1861, 1866, 1881 (4e)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 O<em>fficieele Reisgids voor Nederland en Aangrenzende Landen<\/em>, 1860<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em> <u>Nederland. Handboek voor Reizigers<\/u><\/em>, 1862, 1868, <u>1873 (3e druk, \u20ac 185,-)<\/u>, 1874 (opvolger van <em>Officieele Reisgids voor Nederland en Aangrenzende Landen<\/em>)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 5e druk onder de titel <em>&#8220;Plantenga&#8217;s Nederland, De Rijn, Belgi\u00eb, Parijs<\/em>&#8220;, 1883 (\u20ac 95,-), 384 pagina&#8217;s. Uit de Voorrede:<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8220;De geheele uitverkoop van den vierden druk van &#8220;Plantenga&#8217;s Reisboek door Nederland&#8221; en de verandering, die het reizen in alle provinci\u00ebn van<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 ons vaderland door den aanleg van verschillende spoorwegen en tramlijnen heeft ondergaan, maakten een nieuwe en geheel omgewerkte uitgave<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 van dit boek wenschelijk, waarin de routes hoofdzakelijk zijn genomen langs de thans bestaande spoorwegen&#8221;.\u00a0 (p. iv)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em> Parijs en Omstreken, <\/em>1862<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Belgi\u00eb en Parijs en Omstreken, <\/em>1862<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<em> Belgi\u00eb. Handboek voor Reizigers. <\/em> 1864, 1866, 1873, 1876<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Noord-Duitschland, <\/em>1864<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em> Zwitserland, Tyrol, Zuidelijk Duitsland en Noordelijk Itali\u00eb. Handboek voor Reizigers, <\/em>1864<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Londen, <\/em>1868<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Noord- en Midden-Duitsland, <\/em>1868<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Havard, Henry (<\/strong>1838 &#8211; 1921)<\/p>\n<p align=\"left\"><em>La Hollande Pitoresque,<\/em> 3 delen, oorspronkelijk in het Frans, met meerdere herdrukken, ook vertaald in het Nederlands, en inhet Engels.<\/p>\n<p align=\"left\"><u>1e deel:<\/u><\/p>\n<p align=\"left\">&#8211; <em>Voyages aux villes mortes du Zuyderzee,<\/em> 1874 [reistocht per boot vanuit Amsterdam, door Noord-Holland, langs Zuiderzee steden in Friesland, Overijssel, etc.], 1874<\/p>\n<p align=\"left\">&#8211;<em> Verleden en Heden<\/em>, vertaling van Mej. S.M. Campbell, 1875, met 10 houtgravures\/lithografie\u00ebn<\/p>\n<p align=\"left\">&#8211;<em> The Dead Cities of the Zuyder Zee<\/em>, vertaling van Annie Wood, 1875<\/p>\n<p align=\"left\"><u>2e deel:<\/u><\/p>\n<p align=\"left\">&#8211; <em>Les Fronti\u00e8res Menac\u00e9es, <\/em>1876 [door Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Limburg]<\/p>\n<p align=\"left\">&#8211; <em>De Bedreigde Grenzen,<\/em> vertaling van Mej. S.M. Campbell, 1876, met\u00a0 1 routekaart en 10 houtgravures\/lithografie\u00ebn (\u20ac 60,-)<\/p>\n<p align=\"left\">&#8211;<em> A Journey in the Provinces of Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Guelders and Limbourg<\/em> (\u20ac 42,-)<\/p>\n<p align=\"left\"><u>3e deel<\/u>:<br \/>\n<em>Le Coeur du Pays,<\/em> 1878 [ door Zeeland en Brabant]<\/p>\n<p class=\"style42\"><strong>Craandijk, Jacobus<\/strong> (1834 &#8211; 1912), zie wikipedia (<a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Jacobus_Craandijk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">link<\/a>)<\/p>\n<p class=\"style42\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em> <u>Wandelgids door Nederland<\/u><\/em><u>,<\/u> 1892 (\u20ac 27,-), 287 pp., uitvouwbare spoor- en tramwegkaart van Nederland<\/p>\n<p class=\"style42\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 incl. de dijk naar Ameland, aangelegd in 1872 maar geen succes, en vanaf 1882 niet meer gerepareerd<\/p>\n<p class=\"style42\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Urk, Schokland, Wieringen, Marken staan nog als eilanden afgebeeld; Rottumeroog is groter dan Rottum.<\/p>\n<p class=\"style42\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 + 16 wandelkaartjes met zand-, grind- &amp; straatwegen + index met plaatsnamen, 287 pagina&#8217;s<\/p>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"700\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td><u>Inhoud<\/u>: Woord Vooraf, Het Gooi, Haarlem e.o,\u00a0 Heiden en Bosschen (Gelderland), van Utrecht naar Maarsbergen, Firesland, Nijmegen e.o., Limburg, Brabant, Zeeland, Arnhem e.o., Zutfen e.o, Deventer e.o., In Den Achterhoek, Den Haag e.o., In het Groningerland, In het Land der Hunebedden (Drenthe), Wijk bij Duurstede e.o., Zwolle e.o, Een Woord tot Slot, Alphabetisch Register<\/p>\n<p><u>Citaat m.b.t. Assen e.o. <\/u>(p. 248):<\/p>\n<p>&#8220;De reis naar Assen is lang en duur &#8211; wij nemen ook ditmaal Amsterdam als punt van uitgang aan &#8211; (&#8230;). Voorts, &#8211; een enkele <u>snorwagen <\/u>moge rijden op een of ander dorp, maar voor &#8216;t overige is de reiziger in Drenthe verplicht zich zelven te redden. Hij heeft de keus tusschen het huren van <u>een rijtuig<\/u> of &#8216;t gebruik van de vervoermiddelen, die de natuur hem schonk, tenzij het <u>rijwiel<\/u> hem voere over de <u>grintwegen<\/u> door de onafzienbare heiden. In de heiden zelve, op het smalle, ongelijke voetpad, in <u>het rulle zandspoor<\/u>, zal het wiel maar zelden te gebruiken zijn.&#8221;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p align=\"left\"><span class=\"style42\"><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wandelingen door Nederland<\/em>, 9 delen, 3e druk (\u20ac 150,-), zie <a href=\"http:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=craa001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">link<\/a><\/span><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0met litho&#8217;s van P.A. Schipperus<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <span class=\"style42\">1e editie verscheen in 1857 &#8211; 1888, 8 delen, resp. uitgegeven in de jaren 1875 (1e deel), 1876, 1878 , 1879, 1880, 1882, 1884 (7e deel) <\/span><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 de aparte &#8220;Atlas&#8221; met wandelkaartjes werd in 1884 toegevoegd<\/p>\n<p align=\"left\"><span class=\"style42\"> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 inclusief de in 1888 toegevoegde &#8220;Nieuwe Wandelingen door Nederland met Pen en Potlood &#8220;; <\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span class=\"style42\"> \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2e druk 1882-1886, kleiner formaat (13 x 19 cm), met fotografisch herdrukte lithos&#8217; door Joh. Ensched\u00e9 &amp; Zn <\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span class=\"style42\"> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 8 delen wandelingen gerangschikt per provincie\/regio (zonder &#8220;Nieuwe Wandelingen&#8221;) <\/span><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<u> 3e druk 1887-1888, de meest complete serie<\/u>, inclusief het &#8220;Supplement&#8221; als 9e deel, wat een herdruk is van de &#8220;Nieuwe Wandelingen&#8221; uit 1888<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 deel 1: Friesland\/Groningen\/Drenthe, deel 2: Gelderland\/Overijssel, deel 3: Gelderland, deel 4: Utrecht, deel 5: Noord-Holland,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 deel 6: Zuid-Holland, deel 7: Zeeland\/Noord-Brabant, deel 8: Limburg, deel 9: Supplement<\/p>\n<p align=\"left\"><span class=\"style42\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 4e druk verscheen in 1894 <\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span class=\"style55\">Nierstrasz, B.<\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span class=\"style42\"> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Gids voor Nederland<\/em>, uitgave voor het jaar 1918, Hollandsche Uitgeversmaatschappij, Amsterdam (\u20ac 28,-), viii+366 pp. <\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span class=\"style42\"> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 met 5 uitslaande kaarten <\/span>(Amsterdam, spoorwegkaart, Rotterdam, omgeving Utrecht, Leeuwarden,<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 kaart van Den Haag en Scheveningen ontbreekt.<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 Met uitvoerige toelichting op het toenemende binnenlands toerisme tijdens WO I, met voorwoord d.d. september 1917<\/p>\n<div align=\"center\"><\/div>\n<p align=\"left\"><strong>ANWB<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><strong> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><em>Reisboek voor Nederland,<\/em> 1922 (\u20ac 43, inc.), door G.A. Pos (voorzitter ANWB<strong>,<\/strong> ondervoorzitter ANVV)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 latere edities, 1936 (2e, ofwel herziene 1e editie), 1964 (2e,\u00a0 EUR 5,-)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Op Reis met Uw Auto<\/em>, 1956 (\u20ac8,50)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<em> 75 Jaar ANWB, De Kampioe<\/em>n, uitgave 1 juli 1958<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 Rijwieltochten Langs Rustige Wegen, 1e druk (deel II, met de provincies Overijssel, Drenthe, en een deel van Groningen en Friesland))<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em>\u00a0 Regels van den Weg <\/em>(J.H. Slicher1916 &#8211; 1923),<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bondsatlas van Nederland<\/em> (1891-1898),<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Reiswijzer voor Nederland <\/em>(3 delen, vanaf 1891)<\/p>\n<p><em>Reiswijzer voor het Buitenland <\/em>(3 delen, vanaf 1923)<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ons Eigen Land<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Afstandskaart van Nederland <\/em>(1902)<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A.B.C. van den Automobilist <\/em>(Henri Meijer, 1906)<\/p>\n<p><em>Groot- Tourisme <\/em>(Jan Feith, 1912)<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Vademecum voor den Wielrijder<\/em> (1894)<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Handboekje<\/em> (vanaf 1895)<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>KNAC<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Handboek van de Koninklijke Nederlandsche Automobielclub<\/em>, 1933, 1935, 1937 (480 pp, \u20ac 3,50), 1938 (480 pp, \u20ac 4,-), 1939 (511 pp, \u20ac 4,-)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 onder deze titel uitgegeven sins 1932; voordien als <em>&#8220;Jaarboek&#8221; <\/em><\/p>\n<p align=\"left\"><strong>VVV<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><em>In en Om Groningen<\/em> (ca. 1928)<\/p>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"306\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"100\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/martinet1830vvvgroningen006.jpg\" width=\"185\" height=\"250\" \/><\/td>\n<td width=\"100\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/martinet1830vvvgroningen005.jpg\" width=\"239\" height=\"250\" \/><\/td>\n<td width=\"100\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/martinet1830vvvgroningen004.jpg\" width=\"289\" height=\"250\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div align=\"left\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span class=\"style55\"><u>survey of Dutch atlases \/ maps<\/u>:<\/span><\/p>\n<p><strong>Sazerac, P.<\/strong>, Hoognodige Gronden der Aardrijkskunde, voor kinderen, verdeeld in vier-en-twintig korte lessen; 7e editie, 1807, uitgever: J.B. Elwe, Amsterdam;<\/p>\n<p>(Principes des G\u00e9ographie, absolument n\u00e9cessaires aux Enfans; divis\u00e9s en vingt quatre petites L\u00e9\u00e7ons); tweetalig; Franse en Nederlandse kolommen naast elkaar;<\/p>\n<p>60 pp + 4 pp. (&#8220;Bij den Uitgeever dezes zijn mede de volgende Werken te bekomen&#8221;)<\/p>\n<p>pp. 3 &amp; 4 ontbreken (lege pagina&#8217;s?), titelpagina en ommezijde wel aanwezig, kaart Europa ontbreekt; 4 handgekleurde kaarten aanwezig:<\/p>\n<p>tegenover pagina 9: Universele of Waereld Kaart, volgens de laatste ontdekkingen van Capt. Cook\u00a0 (15 x 21 cm)<\/p>\n<p>inclusief Nieuw Holland<\/p>\n<p>tegenover pagina 50: Kaart van Asia, volgens de laatste ontdekkingen van Capt. Cook (21 x 21 cm)<\/p>\n<p>tegenover pagina 54: Nieuwe Generale Kaart van Africa, volgens de laatste ontdekkingen (21 x 22 cm)<\/p>\n<p>tegenover pagina 56: Nieuwe Generale Kaart van Amerika, volgens de laatste ontdekkingen van Capt. Cook (20 x 22 cm)<\/p>\n<p>+ &#8220;Aanwysing der 13 Vereenigde Staten&#8221;; &#8220;Louisiana hebben de Staten Anno 1803 van Vrankrijk gekocht &#8221;<\/p>\n<p>inclusief Canada of Nieuw Vrankrijk, Mexico of Nieuw Spanje, Land Labrador of Esikmaux)<\/p>\n<p>inhoud lessen: 1: algemeen denkbeeldvan de aardrijkskunde, 2: verkalring van eenige kunstwoorden, 3: algemeene verdeeling der Aarde,<\/p>\n<p>4: Van Europa in &#8216;t Algemeen, 5: Van de Brittanische Eilanden, 6: Van Deenemarken, 7: Van Noorwegen, 8: Van Zweeden, 9: Van Rusland of Moscovi\u00ebn,<\/p>\n<p>10: Van Frankrijk, 11: Van de Neederlanden 12: Van Zwitserland, 13: Van Duitschland, 14: Van Pruisen, 15: Van Poolen, 16: Van Hongarijen,<\/p>\n<p>17: Van Portugal, 18: Van Spanje, 19: Van Itali\u00ebn, 20: Van &#8216;t Europisch Turkijen, 21: Algemeen denkbeeld van Asia, 22: Van Africa in &#8216;t Algemeen,<\/p>\n<p>23: Van America in&#8217;t Algemeen, 24: Van de Pool- of min-bekende landen<\/p>\n<table border=\"0\" width=\"936\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"281\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/sazeracaardrijkskunde001.jpg\" width=\"238\" height=\"170\" \/><\/td>\n<td width=\"270\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/sazeracaardrijkskunde002.jpg\" width=\"214\" height=\"170\" \/><\/td>\n<td width=\"265\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/sazeracaardrijkskunde003.jpg\" width=\"225\" height=\"170\" \/><\/td>\n<td width=\"102\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/sazeracaardrijkskunde004.jpg\" width=\"229\" height=\"170\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"left\"><strong>Bos, P.R.<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Leerboek der Aardrijkskunde<\/strong>, 1878 (3e druk, \u20ac 4,-), uitgegeven sinds 1876<\/p>\n<p align=\"left\"><strong> Atlas der Gehele Aarde<\/strong>, 14e druk (1899), 15e (1901), 16e (1904), 17e (1906), 20e (1912), 23e (1916), 27e (1922), 28e (1923), 31e (1927), 32e (1929), 35e druk (1936),<\/p>\n<p align=\"left\">36e druk (1939), 39e druk (1956), 40e druk (1959), 43e druk (1964), 45e (1967)<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>P.R. Bos en zijn Grote Atlas<\/strong>, uitgegeven doot Groninger UB, 1989, geschreven door Groothuis &amp; Zeijllmaker<\/p>\n<p align=\"left\"><u>16e editie (1904)<\/u>: 46 kaarten (de 1902 editie had 44 kaarten, en de 1910-editie 47 kaarten), lithografie van J.H. v.d. Wijer, Groningen (in 1914 overgenomen door Wolters);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Niermeyer nam na 1902 de redactie over van P.R. Bos<\/p>\n<p align=\"left\">kaart 1 De Aarde, waarop poolstreken met vermelding van ontdekkingsreizen van Peary (1901), MacClure (1850-53) en Nordenskj\u00f6ld (1878-79)<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 idem Zuidelijke Poolcirkel, met reizen van scott (1902) en Drygalski (1902), Weddell (1823), De Gerlache (1898), Cook (1774)<\/p>\n<p align=\"left\">kaart 2: belangrijkste Nederlandse stoomvaartlijnen<\/p>\n<p align=\"left\">kaart 5: Europa, met Turksche Rijk inclusief deel van Griekenland (Saloniki), &#8220;Oostenrijk-Hongarije&#8221;<\/p>\n<p>kaart 9: Nederland, met de eilanden Wieringen, Marken, Schokland, Urk, stippellijn op de plaats van de voormalige dam naar Ameland<\/p>\n<p>kaart 10: Havenwerken, met dieptes &#8220;beneden den middelbaren rivierstand&#8221; (M.R.) van 1861-1870<\/p>\n<p>kaart 13: schaalvermelding in geografische mijlen (G.M., circa 7 km land, zie ook kaart 19)<\/p>\n<p>kaart 14: Groningen, Friesland, Drente en Overijsel, met &#8220;verbindingsdam (stukgeslagen)&#8221;naar Ameland; met spoorwegen in aanleg, bestaand, in voorbereiding<\/p>\n<p>kaart 15: eilandje van Pampus (vuurtoren)<\/p>\n<p>kaart 23: Polen, binnen &#8220;Groot-Rusland, gebied ten oosten van de Oeral heet &#8220;Gouvernement Tobolsk&#8221;<\/p>\n<p>kaart 25: Ierland ongedeeld, plus vermelding van 52 graafschappen in Engeland &amp; Wales<\/p>\n<p>kaart 31: Azi\u00eb, met kleurenaanduiding voor Britse, Nederlandse, Franse, Amerikaanse, Portugese en Duitse bezittingen, Turksche Rijk inclusief Mesopotami\u00eb (Irak)<\/p>\n<p>kaart 32: Zuid-Azi\u00eb, plus Italiaansche bezittingen (Somali\u00eb &amp; Eritrea), met namen van internationale handelssteden (&#8220;voor het verkeer geopend&#8221;) in China zijn onderstreept<\/p>\n<p>kaart 33: Indonesi\u00eb heet &#8220;insulinde&#8221;, met aanduiding van buitenlandse bezittingen<\/p>\n<p>kaart 35: Batavia, met verwijzing naar de uitbarsting van de Smerde-vulkaan in 1885<\/p>\n<p>kaart 36: met vermelding van &#8220;stoomtramwegen&#8221;<\/p>\n<p>kaart 37: Afrika, met bezittingen en protectoraten; Libi\u00eb heet nog &#8220;Tripolis&#8221;en &#8220;Barka&#8221;(met hoofdstad Benghasi); Tunis en Alegeri\u00eb nog ongedeelde Franse bezitting<\/p>\n<p>kaart 39: Afrika, karavaan- en karrewegen, dragerspaden, etc, ; Kaurischelp &amp; Maria Theresia Thaler als betaalmiddel; Transvaalkolonie, Oranje Rivierkolonie, Kaapkolonie<\/p>\n<p>kaart 40: Noord-Amerika<\/p>\n<p>kaart 41: Noord-Amerika, nog geen Panamakanaal (aangelegd in 1910)<\/p>\n<p>kaart 42: New York, Chicago, etc., met o.a. de groei van Chicago van 1835 tot 1890, met vermelding van de grote brand van 1871<\/p>\n<p>kaart 43: Verenigde Staten &amp; Mexico , met Indianenterritorium<\/p>\n<p>kaart 44: Zuid-Amerika<\/p>\n<p>kaart 45: Middel-amerika &amp; West-Indi\u00eb<\/p>\n<p>kaart 46: Australi\u00eb, met &#8220;Noordelijk Territorium van Zuid-Australi\u00eb&#8221;<\/p>\n<p>1e druk: 1877<\/p>\n<p><u>16e editie (1904<\/u>): na het overlijden van P.R. Bos in 1902 neemt Niermeyer de eindredactie over<\/p>\n<p><u>28e editie (1923)<\/u>: B.A. Kwast neemt eindredactie over<br \/>\n<u>31e druk (1927<\/u>), <u>met foto&#8217;s van Bos en Niermeyer<\/u>, ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum van de Bos-atlas, en ter herrinnering aan eht overlijden van P.R. Bos 25 jaar geleden.<br \/>\n<u>35e druk (1936)<\/u>: ingetekende zeppelin van Rio de Janeiro naar Europa. Eibergen wordt mede-eindredacteur<\/p>\n<p><u>36e druk (1939<\/u>): Eibergen gaat als eindredacteur alleen verder<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Schuiling R.<\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">Beknopte Aardrijkskunde van Nederland, 10e druk (uitgegeven vanaf 1887 t\/m 12e druk in 1930)<\/p>\n<div align=\"center\">\n<table border=\"0\" width=\"306\">\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"100\"><\/td>\n<td width=\"100\"><img decoding=\"async\" src=\"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/diestlorgionbilderdijkschuilingkremer003.jpg\" width=\"301\" height=\"250\" \/><\/td>\n<td width=\"100\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p><strong>Bruins, F.<\/strong> ,<\/p>\n<p><em>Het Beeld der Aarde, Voledige Geografische Atlas<\/em>, 5e druk, 1891 (\u20ac 18,-)<\/p>\n<p>uitgegeven door P. Noordhoff, vanaf 1877, 55 kaarten op tussenstrookjes (&#8220;central gussets&#8221;, &#8220;stubs&#8221;), steendruk (litho) door Casparie, Groningen<\/p>\n<p>met aparte geologische, hoogte-, afwaterings-, bevolkings-, godsdienst-, landbouw-, veedichtheid-, nijverheidskaarten van Nederland<\/p>\n<p>Kaarten IX, X, XI zijn provinciekaarten waarop o.a. de <u>verbindingsdam naar Ameland<\/u> staat afgebeeld,<\/p>\n<p>afstanden in<u> kilometers, Nederlandsche Mijlen, geografische mijlen, en &#8220;uren gaans&#8221;<\/u><\/p>\n<p>N.B.: <u>in deze atlas staat de &#8220;Nederlandsche Mijl&#8221; gelijk aan 1 kilometer<\/u>, en de Geographische Mijl = 7 \u00e0 8 km (1\/15 lengtegraad)<\/p>\n<p>Kaarten XIII t\/m XVI behelzen Nederlandsch Indi\u00eb (&#8220;Insulinde&#8221;), afstanden aangegeven in Geogr. mijlen, uren gaans, kilometers, en <u>&#8220;palen&#8221; (= djahoenja)<\/u><\/p>\n<p>Kaart XX, Zwitserland, met Alpenpassen;<\/p>\n<p>Kaart XXII Belgi\u00eb, met afstanden in<u> &#8220;Belgische Mijlen, die gelijkwaardig zijn aan &#8220;uren gaans&#8221;<\/u><\/p>\n<p>Kaart XXVIII Oostenrijk-Hongarije (inclusief de &#8220;Turksche gewesten door Oostenrijk-Hongarije bezet&#8221;, d.w.z. Bosni\u00eb, Herzegovina, Novibazar)<\/p>\n<p>Kaart XXXVII Rusland (waarvan Polen en Finland deel uitmaken)<\/p>\n<p>Kaart XLIII Zuid-China, met afstanden in Geogr. Mijlen, en &#8220;Chineese li&#8221; ( 1 geogr. mijl = ca. 40 li)<\/p>\n<p>Kaart XLVIII Verenigde Staten, inclusief &#8220;Indianengebied&#8221; en &#8220;Public Lands&#8221; i.p.v. het tegenwoordige Oklahoma,<\/p>\n<p>aan de zuidgrens van Canada worden de &#8220;cactusvlakte&#8221;, de &#8220;buffelvlakte&#8221;, en de &#8220;muizenvlakte&#8221; vermeld<\/p>\n<p>Kaart LIV: &#8220;het wereldverkeer&#8221; met vermelding van de reisduur tussen allerlei bestemmingen (A&#8217;dam-Parijs, 11,5 uur, A&#8217;dam-New York 9 dagen, etc.)<\/p>\n<p>Kaart LV: &#8220;het snelverkeer in Europa, met Amsterdam als middelpunt&#8221;, reistijden per sneltrein of stoomboot, aangegeven uren en &#8220;spooretmalen&#8221;<\/p>\n<p><em>Goedkoope Practische Zak-Atlas van Nederland met Aanwijzing van alle Spoor-, Tram-, Straat- en Grintwegen<\/em>, 1e druk 1899 (\u20ac27,-);<br \/>\n2e druk,<em> Practische Zak-Atlas van Nederland met Aanwijzing van alle Spoor-, Tram-, <u>Auto-,<\/u> Straat- en Grintwegen<\/em> ca. 1910, \u20ac 45,- (eerste uitgave in 1899), bevat twaalf kaartjes<br \/>\nKaart II Friesland: &#8220;N.B. het looppad over den dijk maar Ameland wordt hersteld&#8221;<br \/>\nKaart III Drenthe: &#8220;Geen wegen zijn in deze provincie voor het gebruik met motorrijtuigen verboden&#8221;<br \/>\nKaart IV: Overijsel: &#8220;N.B.1 Blijkens de met dikkere streepjes en en stipjes aangeduide\u00a0kunstwegen vindt men alleen in &#8216;t W van de provincie tot nog toe<br \/>\nvoor motorrijtuigen verboden wegen. N.B.2 Het voetpad Blokzijl-Steenwijk, voorgesteld door het teeken &#8212;- is bij goed weer alleen te gebruiken&#8221;<\/p>\n<p align=\"left\"><strong>Edzes<\/strong>, Groningen stadsplattegronden: 1924 (2e editie), 1946, 1956, 1961 (17e), 1965 (20e ), \\1978 (35e), 36e, 44e, 53e, &#8230;<\/p>\n<p><strong>Sleeswijk, J.A.<\/strong><\/p>\n<p>Sleeswijk&#8217;s Atlas van Nederland, 1e druk 1913, 3e druk 1927 (uitgegeven vanaf 1913)<\/p>\n<p><strong>Kompas, Uitgeverij<\/strong> (Den Haag)<\/p>\n<p>Zak-kompas van Nederland voor Toerisme, plattegronden en bezienswaardigeheden achter elke provincie, 1939 (EUR 5,-)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Smulders Kompas<\/strong> (Den Haag)<\/p>\n<p>Toeristenatlas van Nederland, met 11 provinciekaarten, 10 detailkaarten van de recreatiegebieden (1 ex.)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ten Brink, (<\/strong>Meppel)<\/p>\n<p>Ten Brink&#8217;s Nieuwe Zakatlas van Nederland, 26e druk (ca. 1937)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Van Hees &amp; Nieuwhof<\/strong><br \/>\nKaart en Kennis, Eenvoudige Aardrijkskunde voor de Lagere School, 10e druk, J.B. Wolters, 1956<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Arbeiders Reisbureau<\/strong><\/p>\n<p>Reisgids 1938 (EUR 4,-)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>H.K. Assmann<\/strong><br \/>\nBent u Daar Al Eens Geweest?, met tekeningen van Frans Pi\u00ebt (ook tekenaar van Sjors en Sjimmie), N.V. Drukkerij De Spaarnestad, Haarlem<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Shell<\/strong><\/p>\n<p>Shell Journaal, Van Oude Havensteden van Zierikzee tot Moddergat, 1967 (\u20ac 0,35)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Esso<\/strong><\/p>\n<p>Tips voor Autotrips, 1956 (\u20ac 4,-)<\/p>\n<p>Tips voor Autotrips, 1958 (\u20ac 4,-)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Nederlandsche Spoorwegen<\/strong><\/p>\n<p>Zomer 1932, Goedkope Treinen, Goedkope Tarieven (\u20ac 5,-)<\/p>\n<p>Zomer 1933, Goedkope Treinen, Goedkope Tarieven (\u20ac 5,-)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"left\">\n<p><strong>Dutch atlases<\/strong> (<a href=\"http:\/\/www.kb.nl\/skd\/atlantes\/atlantes-all.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">link<\/a>)<\/p>\n<p><u>Aa, Pieter van der<\/u><\/p>\n<p><u>Allard, Carolus<\/u><\/p>\n<p><u>Alphen, Pieter van<\/u><\/p>\n<p>1691: Kaert-Boek, Waer in de XVII Nederlandse Provincie(n)<\/p>\n<p><u>ANWB<\/u>, Algemeene Nederlandsche Wielrijdersbond<\/p>\n<p>1893-94: Wielrijders-atlas van Nederland (t\/m 1918)<\/p>\n<p>1904: Atlas van Nederland (t\/m 1940, &#8230;)<\/p>\n<p>1905: Plattegronden van Steden<\/p>\n<p>1917: Vijftig Plattegronden<\/p>\n<p><u>Arnz., J.<\/u><br \/>\n1842: Schoolatlas van alle deelen der aarde in 21 kaarten<\/p>\n<p><u>Baalde, S. J.<\/u><\/p>\n<p>178..(?): Atlas der VII Nederlandsche Provinti\u00ebn<\/p>\n<p>1788: Nieuwe Natuur-, Geschied- en Handelkundige Zak- en Reisatlas<\/p>\n<p><u>Baciene, W.A. &amp; J. Jaeger<\/u><\/p>\n<p>Atlas der Wereld in 37 kaarten<\/p>\n<p><u>Baedeker, A.<\/u><br \/>\n1840: School-Atlas van alle deelen der aarde (t\/m 6e editie in 1858)<\/p>\n<p>1842: Kleine Hand-Atlas van de Aarde<\/p>\n<p><u>Bakker, J.D.<\/u><br \/>\n1885: Schoolatlas<\/p>\n<p><u>Barentsz, Willem<\/u><br \/>\n1595: Nieuwe beschryvinghe ende Caertboeck vande Midlandtsche Zee<\/p>\n<p><u>Beekman, A. A.<\/u><br \/>\n1889: Schoolatlas van Nederland en zijne Overzeesche Bezittingen (9e ed. in 1929)<\/p>\n<p>1889: Schoolatlas van de Geheele Aarde (8e editie in 1927)<\/p>\n<p>ca. 1890: Atlas van Nederland<\/p>\n<p>1892: Kleinste Atlas van Nederland<\/p>\n<p>1909\/12: Platen behorende bij Polders en Droogmakerijen<\/p>\n<p><u>Belkum Azn, P. van<\/u><br \/>\n1909: Zak-atlas bevattende: gekleurde kaarten van alle provinci\u00ebn en . . van Nederland<\/p>\n<p><u>Bennet, R. G. and Wyk, J. van<\/u><br \/>\n1827: Atlas behoorende tot de Verhandeling &#8230; de Nederlandsche . . . . . Ontdekkingen<\/p>\n<p><u>Berendsen, A.H.W.M.<\/u><\/p>\n<p>1935: Atlas behorende bij: Algemeene Aaardrijkskunde, Europa<\/p>\n<p><u>Berg, J. van den<\/u><\/p>\n<p>1875: De Geheele Aarde<\/p>\n<p><u>Bergmans, J.<\/u><\/p>\n<p>1917: Kleine Atlas van Nederland Behoorende bij de Provinci\u00ebn van &#8230;. Nederland<\/p>\n<p><u>Bettink, P. Joh.<\/u><\/p>\n<p>ca. 1920: Nieuwe wereldatlas<\/p>\n<p><u>Bijleveld, Erven J.<\/u><\/p>\n<p>1920: Miniatuur-atlas der Geheele wereld in 14 Kaartjes<\/p>\n<p><u>Blaeu, Willem, Joan &amp; Cornelis<\/u> &amp; heirs<\/p>\n<p>1649: Toneel der Steden van &#8216;s Konings Nederlanden<\/p>\n<p><u>Blink, H. <\/u><\/p>\n<p>1885: Atlas der Natuurkundige Aardrijkskunde (t\/m 5e ed. 1923)<\/p>\n<p><u>Blusse &amp; Van Braam<\/u><br \/>\n1793: Atlas van omtrent 100 platte gronden<\/p>\n<p><u>Boerman, W.E.<\/u><\/p>\n<p>1939: Leopold&#8217;s Wereldatlas<\/p>\n<p><u>Bohn, F.<\/u><br \/>\n1820: Nieuwe en beknopte verzameling der noodigste landkaarten<\/p>\n<p>1835: Nieuwe en Beknopte Hand- en Schoolatlas<\/p>\n<p><u>Bolle, D.<\/u><br \/>\n1898: Touristen-zakatlas voor wielrijders en wandelaars, omvattende . . het schoonste gedeelte van Nederland<\/p>\n<p><u>Bos, P. R.<\/u> (Wolters uitgeverij)<br \/>\n1876: Atlas der geheele aarde<\/p>\n<p>1877: Schoolatlas der Geheele Aarde (vanaf 16e ed. 1904: Niermeyer; vanaf 28e ed. 1928: Kwast; 35e, 1936 Kwast Eibergen, 35e (!) 1939: Eibergen)<\/p>\n<p>1878: Atlas voor de Volksschool (35e 1930)<\/p>\n<p><u>Bos, R.<\/u> (Noordhoff uitgeverij)<br \/>\n1893: Atlas der geheele aarde (27e 1934)<\/p>\n<p>1909: Volledige Schoolatlas der Geheele aarde<\/p>\n<p><u>Bosch, J. Van den<\/u><br \/>\n1817: Atlas der Overzeesche bezittingen<\/p>\n<p><u>Bosman, H.W.<\/u><br \/>\n1908: Atlas van de Nederlandse bezittingen in Oost-Indi\u00eb<\/p>\n<p><u>Boswijk, D.<\/u><br \/>\n1893: Thieme&#8217;s teeken-atlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Braakensiek, A.<\/u><br \/>\n1853: School-Atlas van alle deelen der aarde<\/p>\n<p>1856: Atlas van het Koningrijk der Nederlanden<\/p>\n<p>1868: Atlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Brink, H. ten<\/u><br \/>\n1908: Ten Brink&#8217;s zak-atlasje van Nederland (26e editie ca. 1937)<\/p>\n<p>1908: Ten Brink&#8217;s Touristenatlas van Nederland<\/p>\n<p>1925: Ten Brink&#8217;s Wegenatlas voor Nederland<\/p>\n<p><u>Brinkman, C.l.<\/u><br \/>\n1852: Atlas van het Koninkrijk der Nederlanden<\/p>\n<p>Brouwer, J.J.<\/p>\n<p>1652: Caert en Stede-boexken van Nederlandt<\/p>\n<p><u>Brugsma, F.C.<\/u><br \/>\n1856: Atlas van het Koningrijk der Nederlanden<\/p>\n<p>1865: Nederland en Zijne Overzeesche Bezittingen<\/p>\n<p>1852: Atlas der Geheele aarde voor School en Huis<\/p>\n<p>1864: atlas der Geheele Aarde (7e editie)<\/p>\n<p><u>Bruins, F.<\/u><br \/>\n1877: Het Beeld der Aarde (5e ed. 1891)<\/p>\n<p>1895: Atlas van Nederland en Zijne Overzeesche Bezittingen<\/p>\n<p>1899: Goekope en Practische Atlas van Nederland (2e editie circa 1910, 3e in 1915)<\/p>\n<p><u>Buddingh, D.<\/u><br \/>\n1842: Zak-Atlas van het Koningrijk der Nederlanden<\/p>\n<p><u>Bussy, J.H. de<\/u><br \/>\n1915: Atlas van Nederland voor kantoor, school en huis<\/p>\n<p><u>Casparie, W.R.<\/u><br \/>\n1868: Atlas v.h. Koningrijk der Nederlanden en Zijne Overzeesche . . . . Bezittingen<\/p>\n<p>1878: Atlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Cleynhens, B.<\/u><br \/>\n1700: Accuraat geographisch Kaart-boekje of zak-atlas<\/p>\n<p><u>Colom, Jacob Aertsz.<\/u><\/p>\n<p>&#8230;.<\/p>\n<p><u>Continental<\/u><\/p>\n<p>1913: Continental Weg-atlas<\/p>\n<p>1914: Continental Handboek en Atlas voor Automobilisten en &#8230; Motorwielrijders<\/p>\n<p>Covens &amp; Mortier<\/p>\n<p>1707 &#8211; 1741 Nieuwe Atlas, 3 vol.<\/p>\n<p>1799: Nieuwe Zak- en reisatlas der Bataafse Republiek<\/p>\n<p><u>Craandijk, J.<\/u><br \/>\n1878: Atlas van Wandelkaarten<\/p>\n<p><u>Crajenschot, T.<\/u><br \/>\n1780: Atlas der 17 provintien<\/p>\n<p><u>Danckerts, J., T., C. &amp; D.<\/u><br \/>\n1680: Atlas.<\/p>\n<p><u>Deelstra, F<\/u>. See also: J.D. Bakker<br \/>\n1890: Kleine aardrijkskunde van Europa voor de volksschool<\/p>\n<p><u>Desterbecq, F.<\/u><br \/>\n1841: Atlas van het Koningrijk der Nederlanden<\/p>\n<p><u>Doncker, Hendri(c)k<\/u><br \/>\n1685: Nieuw Nederlandtsch Caertboeck<\/p>\n<p><u>Dornseiffen, I.<\/u><br \/>\n1861: Atlas van Nederland en Zijne Overzeesche Bez. (laatste editie verscheen in 1880)<\/p>\n<p><u>Dozy, G. J.<\/u><\/p>\n<p>1877: Schoolatlas der geheele aarde<br \/>\n<u>Elwe &amp; Langeveld<\/u><br \/>\n1785: Compleete Zak-Atlas, van de zeventien Ned. Prov.<\/p>\n<p><u>Ennen, H.<\/u><\/p>\n<p>1927: De Landen der Wereld<\/p>\n<p><u>Falk Verlag<\/u><\/p>\n<p>1926: Atlas van de Stad en de Provincie Groningen<\/p>\n<p><u>Fehse, C.<\/u><\/p>\n<p>1862: Gemeente-Atlas van de Prov. Groningen<\/p>\n<p><u>Finantieel Weekblad voor den Fondsenhandel<\/u><\/p>\n<p>1901: Atlas der Amerikaansche Spoorwegen<\/p>\n<p><u>Frijlink, H.<\/u><br \/>\n1843: Frijlink&#8217;s Kleine School-Atlas<\/p>\n<p>1851-54: Nieuwe Hand-Atlas der Aarde<\/p>\n<p><u>Gedda, Peter<\/u><\/p>\n<p>1694: Generale en Verscheydene Speciale Pas-Kaerten<\/p>\n<p><u>Geerling, W.J.<\/u><br \/>\n1859: Nieuwe Atlas voor Gymnasi\u00ebn.<\/p>\n<p>1872: Geerling&#8217;s Nieuwe Atlas der Geheele Aarde<\/p>\n<p>ca. 1882: Gemeente Atlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Geest, E. de<\/u><\/p>\n<p>1902 Atlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Gelder, W. van<\/u><br \/>\n1881: Atlas van Nederlandsch Oost-Indi\u00eb<\/p>\n<p><u>Giorgi, de<\/u><br \/>\n1845: Nieuwe Atlas van het Koningrijk der Nederlanden<\/p>\n<p><u>Glaudemans, G.J<\/u>.<\/p>\n<p>1924: Eenvoudige Atlas der Geheele Wereld<\/p>\n<p><u>Goeree, W.<\/u><br \/>\npre 1677: Atlas ofte de geheele weerelt<\/p>\n<p><u>Goor Zonen, G.B. van<\/u><br \/>\n1882: Atlas van het koninkrijk der Nederlanden<\/p>\n<p><u>Goos, Abr.<\/u><br \/>\n1616: Nieuw Nederlandtsch Caertboeck<\/p>\n<p><u>Gravius, N. T.<\/u><br \/>\nca. 1770: Nieuw en Beknopt Kaart-Boekje, Vert. De XVII Ned. Prov.<\/p>\n<p><u>Groot, J. de, etc.<\/u><\/p>\n<p>1780: Nieuwe en beknopte Hand Atlas<\/p>\n<p>1790: Beknopte atlas van Omtrent Honderd Plattegronden<\/p>\n<p>1789: Nieuwe Kleine Hand-Atlas<\/p>\n<p>1793: Nieuwe en Keurige Reis-Atlas door de XVII Nederlanden<\/p>\n<p><u>Haaff, J.M. van &#8216;t<\/u><br \/>\n1840: Kaartjes van Europa en Nederland (12e editie, 1860)<br \/>\n1840: Kaartjes van Azie en Afrika, 4th ed.<br \/>\n1840: Kaartjes van Amerika en Australie, 4th ed.<\/p>\n<p><u>&#8220;De Handelskamer&#8221;, Co\u00f6peratieve Groothandelsvereniging<\/u><\/p>\n<p>1939: Wereldatlas in 48 Kaarten en 51 Platen<\/p>\n<p><u>Have, J.J. ten<\/u><br \/>\n1897: Volledige school-atlas (9e editie, 1931)<\/p>\n<p>1912: Handelsatlas<\/p>\n<p>1898: Ge\u00efllustreerde Atlas van Nederland en Oost-Indi\u00eb<\/p>\n<p>1891: Atlas van Nederland<\/p>\n<p>1899: Atlas van Europa<\/p>\n<p><u>Havenga, W.J.<\/u><br \/>\n1885: Atlas van Nederlandsch Oost-Indi\u00eb<\/p>\n<p><u>Hillebrands, A.J.<\/u><br \/>\n1849: Atlas van de Vereenigde Staten van Noord Amerika<\/p>\n<p><u>Hogenberg, F.<\/u><br \/>\n1590: Atlas of the Netherlands<br \/>\n<u>Holkema &amp; Warendorf, Van<\/u><br \/>\n1898: Atlas van Nederland voor wielrijders<\/p>\n<p><u>Holtrop, W.<\/u><\/p>\n<p>1780: Pocket-Atlas of the World<\/p>\n<p>1794: Zakatlas of Leidsman des Reizigers<\/p>\n<p><u>Hondt, P. de<\/u><\/p>\n<p>1745: Atlas van het Aloude Holland<\/p>\n<p><u>Houtrijve, J. van<\/u><br \/>\n1839: Atlas van Noord-Nederland<br \/>\n1840: Atlas van het Koninkrijk der Nederlanden<\/p>\n<p><u>Huberts, W.J.A.<\/u><br \/>\n1870: Nieuwe Geogr. Atlas der geheele aarde<\/p>\n<p><u>Jaeger, J.<\/u><br \/>\n1843: Zakatlas der Nederlanden<\/p>\n<p>1848: Goedkope Schoolatlas der Nederlanden<\/p>\n<p>1843: Zakatlas van europa in Dertien Kaarten<\/p>\n<p>1850: Atlas van het Koningrijk der Nederlanden en Zijn Bezittingen<\/p>\n<p>1853: Zak-Atlas der Geheele Aarde<\/p>\n<p>1854: Groote Schoolatlas<\/p>\n<p>1853: Zak-Atlas van het Koningrijk der Nederlanden en het Groot-Hertogdom &#8230; Luxemb.<\/p>\n<p><u>Jansen, J.F.<\/u><br \/>\n1876: Wandatlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Jongensweeshuis, R.K.<\/u><br \/>\n1889: Geographische atlas met een handboekje, 3rd ed.<\/p>\n<p><u>Jong(h)e, Clement de<\/u><\/p>\n<p>1669: Atlas with Town Views<\/p>\n<p><u>Keiser, U.D.<\/u><br \/>\n1906: Schoolatlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Keulen, Widow G. Hulst van<\/u><br \/>\n1718: Landt Atlas<br \/>\nca. 1840: Nieuwe Atlas van het Koningrijk der Nederlanden<\/p>\n<p><u>Kingfabrieken Tonnema N.V.<\/u><br \/>\n1936: King Atlas Nederland voor school en toerisme<\/p>\n<p>1936: Nieuwe Verkeersatlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Kloeke, W.<\/u><br \/>\n1901 Schoolatlas der geheele aarde<\/p>\n<p><u>Kompas, Uitgeverij<\/u> (Den Haag)<\/p>\n<p>1838: &#8220;Kompas&#8221; Toeristenatlas van Nederland<\/p>\n<p><strong>1939: Zak-kompas van Nederland voor Toerisme, plattegronden en bezienswaardigeheden achter elke provincie (EUR 5,-)<\/strong><\/p>\n<p><u>Koninklijke Paketvaart Maatschappij<\/u><br \/>\n1912: The &#8220;Paketvaart&#8221; atlas of the Netherlands Indian archipelago<\/p>\n<p><u>Kromhout J.H.<\/u><br \/>\n1884: Nederland in zakformaat : atlas<\/p>\n<p><u>Kuiper, Johan<\/u><\/p>\n<p>1939: Nederland en de Provinci\u00ebn<\/p>\n<p>1939: De landen van Europa<\/p>\n<p><u>Kuyper, J.<\/u><br \/>\n1857: Atlas der Wereld<\/p>\n<p>1864: Nieuwe Atlas der Wereld (15e editie: 1890)<\/p>\n<p>1880: Wereld-atlas voor Kantoor en huiskamer<\/p>\n<p>1865: Atlas van Nederland en de Overzeesche Bezittingen (6e editie, 1875, laatste editie: 1917)<\/p>\n<p>1883: Atlas van Nederland<\/p>\n<p>1865 &#8211; 1869: Gemeente Atlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Langenes, Barent<\/u><\/p>\n<p>1598: Caert-Tresoor<\/p>\n<p>1609: Hand-boeck, of Cort begrip der Caerten<\/p>\n<p><u>Lastdrager en Lori\u00e9<\/u><br \/>\n1834: Tafereel der omwentelingen in Europa, in een volgreeks van kaarten<\/p>\n<p><u>Lat, Jan de<\/u><br \/>\n1734: Nieuw en Beknopt Kaart-Boekje<\/p>\n<p><u>De Leeuw en Krap<\/u><br \/>\n1793: Atlas van Europa<\/p>\n<p><u>Leth, Hendrik de<\/u><br \/>\n1749: Nouvel Atlas geographique &amp;historique<br \/>\n1700: Nieuwe astronomische, Geographische en Historische Atlas<br \/>\n1740: Nieuwe Geographische en Historische Atlas<\/p>\n<p>1766: Atlas van de Wereld met de IV Gedeeltens<\/p>\n<p><u>Leth, J. de<\/u><\/p>\n<p>Atlas of Stedenwyzer van de XVII Prov.<\/p>\n<p><u>Ley, L.A.E. van der<\/u><br \/>\n1890: Atlas van Nederland en zijne Overzeesche Bezittingen<\/p>\n<p><u>Liefde, Johan de<\/u><br \/>\n1897: Atlas van Nederland en zijne bezittingen, 14 kaarten<\/p>\n<p>Practische Zak-Atlas van Nederland in 12 Kaarten<\/p>\n<p><u>Loveringh, Jacobus<\/u><br \/>\n1764: Zak atlas<\/p>\n<p><u>Luchtmans, S. &amp; J.<\/u><\/p>\n<p>1804: Nieuwe en Keurige Reisatlas door de XVII Nederlanden<\/p>\n<p><u>Maaskamp, E.<\/u><br \/>\n1815: Le voyageur dans les Pays-Bas Unis<br \/>\n1816: The travellers guide through the United Netherlands<br \/>\nca. 1820: Atlas de la Hollande<br \/>\n1821: Nieuwe Zak-atlas voor het Koningr. d. Nederlanden<\/p>\n<p><u>Meijer, P.<\/u><br \/>\n1768 Kleine atlas<br \/>\n1763: Atlas of the Counties of England<\/p>\n<p><u>Moor, A. de<\/u><br \/>\n1921: Nieuwe wereldatlas<\/p>\n<p>1923: Uitgebreide Nieuwe Wereldatlas<\/p>\n<p>ca. 1930: Complete Nieuwe Wereldatlas<\/p>\n<p><u>Mortier, David du<\/u><br \/>\n1800: Atlas der Bataafsche Republiek<\/p>\n<p><u>Mulder, J.<\/u><br \/>\n1885: Uit en thuis, eerste atlas voor de Volksschool<\/p>\n<p><u>Neck, D.C. van<\/u><br \/>\n1897: De Nederlandsche provinci\u00ebn<\/p>\n<p><u>Noorhoff, P.<\/u><\/p>\n<p>1920: Zakatlas der Geheele Aarde in 52 Gekleurde Kaarten<\/p>\n<p><u>Noordhoff, R.<\/u><br \/>\nca. 1903: Ge\u00efllustreerde atlas der geheele aarde<br \/>\n<u>Noothoven van Goor, D.<\/u><br \/>\n1860: Zak-atlas der geheele aarde<\/p>\n<p>ca. 1865: Nieuwe Schoolatlas der Geheele Aarde (5e editie)<\/p>\n<p><u>Nederlandsch Onderwijzers-Genootschap<\/u><br \/>\n1852\/1855: Atlas van het Koningrijk der Nederlanden &#8230;<\/p>\n<p><u>Olveh, de<\/u><\/p>\n<p>Olveh&#8217;s Zakkompas voor Toerisme in Nederland<\/p>\n<p><u>Onderwijzers Gezelschap<\/u><br \/>\n1874: Atlas van Nederland en Zijne Bezittingen &#8230;, 2nd ed.<\/p>\n<p><u>Onderwijzers Gezelschap &#8220;Bierum&#8221;<\/u><br \/>\n1895: Atlasje van Nederland<\/p>\n<p><u>Oomkens, J.<\/u><br \/>\n1846: Goedkope schoolatlas van het Koninkrijk der Nederlanden<\/p>\n<p>1858: oomken&#8217;s Atlas der aarde<\/p>\n<p><u>Ortt, J.R.T.<\/u><br \/>\n1861: Atlas van 44 kaarten &#8230;<br \/>\n<u>Os, Pieter van<\/u><br \/>\n1759: Nieuwe atlas<br \/>\n<u>Ottens, J<\/u><br \/>\n1750: Atlas minor<\/p>\n<p><u>Ottens, R. &amp; J.<\/u><\/p>\n<p>1725-1750: Nieuw en Accuraat Geographies Kaart-Boekje<\/p>\n<p>1742-1745: Nieuwe en Accuraate Zakatlas van de Nederlanden<\/p>\n<p><u>Petri, Otto<\/u><br \/>\n1848-51?: School-Atlas van alle deelen der aarde &#8230;<\/p>\n<p><u>Posthumus, N.W.<\/u><\/p>\n<p>1878 (?): Atlas van Nederland en zijn Bezittingen<\/p>\n<p><u>Prinsen, P.J.<\/u><br \/>\n1830: Hand- en schoolatlas van het Koningrijk der Nederlanden &#8230;<\/p>\n<p><u>Pijnappel, J.<\/u><br \/>\n1855: Atlas van de Nederlandsche Bezittingen in Oost-Indi\u00eb &#8230;<\/p>\n<p><u>Ram, Johannes de<\/u><\/p>\n<p>ca. 1690: Atlas<\/p>\n<p><u>Reding, H.<\/u><br \/>\n1843: Atlas van het koninkrijk der Nederlanden en de overzeese . . . . . bezittingen<\/p>\n<p>1846: Schoolatlas van het Koningrijk der Nederlanden &#8230;<\/p>\n<p><u>Rijkens, R.R.<\/u><br \/>\n1871: Schoolatlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Rijnenberg, J.<\/u><br \/>\n1871: Atlas van den Oost-Indischen Archipel &#8230;<\/p>\n<p><u>Rogge, H.C.<\/u><br \/>\n1865: Atlas ten gebruike bij het onderwijs<\/p>\n<p>Rutgers, A.<\/p>\n<p>ca. 1924: Rutgers&#8217;\u00a0 Zakatlas van Nederland voor Automobilisten &#8230;<\/p>\n<p><u>Santen, P. van<\/u><br \/>\n1870: Van Santen&#8217;s Volks-Atlas van alle deelen der aarde<\/p>\n<p><u>Schagen, G. van<\/u><\/p>\n<p>ca. 1710: De Voornaamste Steden des Wereldts<\/p>\n<p><u>Schalekamp, J.M.<\/u><\/p>\n<p>ca. 1880: Atlas van Europa &#8230;<\/p>\n<p><u>Scheefhals, P.<\/u><br \/>\n1860: Schoolatlas van alle deelen der aarde<\/p>\n<p><u>Scholtens, A.L.<\/u><\/p>\n<p>1852: Atlas der Geheele aarde &#8230; (7e editie 1870)<\/p>\n<p><u>Sepp, J.C.<\/u><br \/>\n1773: Nieuwe Geographische Nederlandsche Reise- en Zak-Atlas<\/p>\n<p><u>Seyffardt<\/u><br \/>\n1874: Seyffardt&#8217;s nieuwste school-atlas<\/p>\n<p><u>Sleeswijk, J.A.<\/u><\/p>\n<p>1913 Sleeswijk&#8217;s atlas van Nederland<br \/>\n1925 Sleeswijk&#8217;s atlas van Nederland<br \/>\n1927 Sleeswijk&#8217;s atlas van Nederland<br \/>\nca. 1930: Sleeswijk&#8217;s atlas van Nederland<br \/>\nca. 1933: Sleeswijk&#8217;s atlas van Nederland<br \/>\nca. 1935: Sleeswijk&#8217;s atlas van Nederland<\/p>\n<p>ca. 1932: Sleeswijk&#8217;s atlas der geheele aarde<br \/>\n1935: Sleeswijk&#8217;s atlas der geheele aarde<\/p>\n<p><u>Smulders &amp;Co., J.<\/u><br \/>\n1866: Kaarten der Provinci\u00ebn van het Koningrijk der Nederlanden &#8230;<\/p>\n<p>1876: Kaarten der Topographische Atlas van het Koningrijk der Nederlanden<\/p>\n<p>1868: Topografische Atlas van het Koningrijk der Nederlanden<\/p>\n<p>ca. 1939: Smulders&#8217; Kompas van Nederland<\/p>\n<p><u>Stelwagen, A.W.<\/u><\/p>\n<p>1879: Nederland en Zijne Oostindische Bezittingen<\/p>\n<p><u>Stemfoort, J.W.<\/u><br \/>\n1883-85: Atlas der Nederlandsche bezittingen in Oost- Indi\u00eb<\/p>\n<p><u>Stoomvaart Maatschappij &#8220;Nederland&#8221;,\u00a0 N.V.<\/u><\/p>\n<p>1924: Travel Guide of the &#8220;Nederland&#8221; Royal Mail Line<\/p>\n<p><u>Tirion, Isaac<\/u><br \/>\n&lt; 1740: Nieuwe en beknopte Handatlas<\/p>\n<p>1744: Nieuwe Hand-Atlas<\/p>\n<p>1757: Atlas van de XII Nederlandsche Provintien<\/p>\n<p>1750: Kaartboek der Zeeven Vereenigde Nederlanden<\/p>\n<p><u>Topographisch Bureau<\/u><\/p>\n<p>1868: Topographische Atlas<\/p>\n<p><u>Topografische Inrichting<\/u><br \/>\n1889: Atlas van het Koningrijk der Nederlanden<\/p>\n<p><u>Vander Maelen, Ph.<\/u><br \/>\n1840: Nieuwen Atlas van het Koningrijk Der Nederlanden &#8230;<\/p>\n<p><u>Ven, J.F. van de<\/u><\/p>\n<p>1922: J.F. van de Ven&#8217;s Practische Zak-Atlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Veth, P.J.<\/u><br \/>\n1878: Atlas der geheele aarde<\/p>\n<p>1880: Atlas van Nederland en Zijne Overzeesche Bezittingen<\/p>\n<p>Vieth, G.U.A.<\/p>\n<p>1819: Atlas der Oude Wereld in 12 Gekleurde Kaarten<\/p>\n<p>1825: &#8230; 13 Kaarten<\/p>\n<p>1830: &#8230; 14 Kaarten<\/p>\n<p><u>Vleck, H.<\/u><br \/>\nca. 1865: Schoolatlas van alle deelen der aarde<\/p>\n<p><u>Voltele, J. <\/u><\/p>\n<p>1878: Goedkope Schoolatlas der Geheele Aarde<\/p>\n<p>1870: Zak-Atlas der Geheele Aarde<\/p>\n<p>1876: Atlas van Nederland en Zijne Overzeesche Bezittingen &#8230;<\/p>\n<p>1891: Zakatlas van Nederland<\/p>\n<p><u>Weege, David<\/u><\/p>\n<p>1753: Kleyne en Beknopte Atlas<\/p>\n<p>1753: Geographisch Toneel of Uitgezochte Kaarten<\/p>\n<p><u>Westerling, H.J.<\/u><br \/>\n1892: Kleine atlas der aarde<\/p>\n<p><u>Weygand, F.J.<\/u><\/p>\n<p>1832: Nieuwe Handatlas ten Dienste der Scholen &#8230;<\/p>\n<p>1832: World Atlas<\/p>\n<p><u>Wijdeveld, W.A.<\/u><\/p>\n<p>1931: De Wereld Door<\/p>\n<p>1933: Ons Werelddeel<\/p>\n<p><u>Wijk RoelandsZn., J. van<\/u><br \/>\n1847?: Atlas van Europa &#8230;<br \/>\n1851?: Atlas der geheele aarde<\/p>\n<p>1840: Verzameling van Kaarten &#8230;<\/p>\n<p><u>Wit, Frederick de<\/u><br \/>\n1670?: Atlas<\/p>\n<p>1680: Nieut Kaert-Boeck<\/p>\n<p>1690: Nieut Kaert-Boeck van de XVII Nederlandse Provincie<\/p>\n<p><u>Witkamp, P. H.<\/u><br \/>\n1866-1868: Kaarten der Provinci\u00ebn van het Koningrijk &#8230;<br \/>\n1869: Volksatlas van Nederland en Zijne Overzeesche Bezittingen &#8230;<\/p>\n<p><u>1865<\/u>: Campagne&#8217;s Atlas der geheele aarde<\/p>\n<p>1876: Schoolatlas van Nederland en Zijne Overzeesche Bezittingen (4e editie: 1897: P.H. Witkamp&#8217;s Schoolatlas van Nederland en Zijne Overzeesche Bezittingen<br \/>\n1887: Campagne&#8217;s Atlas der geheele aarde, 2nd ed.<\/p>\n<p><u>Zeegers, W.<\/u><\/p>\n<p>1872: Atlas van het Koningrijk &#8230; Zijne Overzeesche Bezittingen<\/p>\n<p><u>Zeeman, K.<\/u><\/p>\n<p>1922: Zakatlas der Geheele Aarde in 52 Gekleurde Kaarten<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>History of the Netherlands: <\/strong>nieuwe grenzen, dijken, polders, wegen, spoorlijnen, tramlijnen, kanalen (<a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Categorie%3AKanaal_in_Nederland\">link<\/a>)<\/p>\n<p>ca. 50 na Chr.: Kanaal van Corbulo (&#8220;Fossa Corbulonis&#8221; van de Oude Rijn bij Leiden naar de Maas bij Naaldwijk)<\/p>\n<p align=\"left\">630: Friesland strekt zich uit van de Wesre tot de Schelde (voorheen van het Zwin tot de Elbe)<\/p>\n<p align=\"left\">ca. 870: onststaan van graafschappen, heerlijkheden, gouwen, etc.<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 onder Lodewijk de Vrome, zoon van Karel de Grote<\/p>\n<p align=\"left\">985: ontstaan van graafschap Holland, als keizerlijke gift; steeds verdere uibreiding gedurende 3 eeuwen; veroveringen in West Friesland, Zeeland<\/p>\n<p>1014: doorbraak van de waarschijnlijk tot dan toe gesloten (wadden)kustlijn a.g.v. St. Julianavloed<\/p>\n<p>1127: aanleg Vaartsche Rijn (= Rechte Rijn)<\/p>\n<p>1134: Brugge krijgt via het Zwin een open zeeverbinding a.g.v. een stormvloed; door verzanding ontstonden er daarna voorhavens: Damme, Hoeke, St. Anna ter Muiden, Sluis<\/p>\n<p>1164: ontstaan van het eiland Marken, het dorpje Wijberga verzwolgen<\/p>\n<p>1170: ontstaan van het Mardiep tussen Texel en Huisduinen a.g.v. de 1e allerheiligenvloed<\/p>\n<p>1226: het stadje Grind \/ Gryn met grachten en wallen omgeven (weggespoeld in 1287)<\/p>\n<p>1257-1266: inpoldering bij &#8216;t Zandt (provincie Groningen)<\/p>\n<p>1280: Poldervaart (verbinding Schie &#8211; Merwede)<\/p>\n<p>1285: Dooslag (kanaal tussen het Merwedekanaal en de Hollandse IJssel)<\/p>\n<p>1287: Ontstaan van de Zuiderzee (ofwel aanmerkelijke verbreding van het Vlie \/ Flevomeer), forse vergroting van de Dollard a.g.v. St-Luciavloed<\/p>\n<p>Stadje Grind (Gryn) op een eilandje tussen Harlingen en Terschelling verzwolgen &gt; ontstaan van een onbewoonbare grone plaat<\/p>\n<p>1299: Graafschap Holland gaat over op de graaf van Henegouwen (graaf Jan I), Huis van Henegouwen tot 1355<\/p>\n<p>1343: kanaal Overschie\u00a0 &#8211; Rotterdam<\/p>\n<p>1346: Oudeland van Strijen ingedijkt (in tegenwoordige Hoekse Waard)<\/p>\n<p>1348: Graafschap Holland valt door huwelijk toe aan Huis van Beieren (graaf Willem V van Holland = Hertog van Beieren = Keizer van het Duitse Rijk)<\/p>\n<p>1357: indijking van de St. Anthonypolder (in 1421 tijdelijk weer ondergelopen)<\/p>\n<p>1362: Mastenbroek ingepolderd (voltooiing van de ringdijk, ten westen van het Zwarte Water)<\/p>\n<p>1381: bedijking van de Zwijndrechtse Waard (Zuid Holland)<\/p>\n<p>1389: kanaal Delft &#8211; Merwede<\/p>\n<p>1400: afdamming van Purmer Ee bij Monnikedam<\/p>\n<p>1404: de plaatsjes Hughevliet, Oud-IJzendijke &amp; Oostmanskapelle (in Zeeuws-Vlaanderen) verzwolgen a.g.v. 1e St-Elisabethsvloed<\/p>\n<p>1421: ontstaan van de Biesbosch a.g.v. de grote overstroming in dat jaar<\/p>\n<p>1438: Oudeland van Mijnsheerenland; Munnikenland van Westmaas (in tegenwoordige Hoekse Waard)<\/p>\n<p>1463: graafschap Holland onderdeel van het Huis van Bourgondi\u00eb (tot 1482)<\/p>\n<p>1471: Oude Koorndijksche Polder; Oud-Bonaventurapolder<\/p>\n<p>1473: indijking van De Goote: ontstaan van de polder Nieuwe Goote<\/p>\n<p align=\"left\">1482: graafschap Holland valt (door huwelijk) toe aan Huis van Oostenrijk (= Habsburg), resp. Filips de Schoone, Karel V, Filips II van Spanje (= Graaf Filips III van Holland),<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 aanstelling Hollandse stadhouders<\/p>\n<p align=\"left\">1484: Maximilliaan van Oostenrijk (Habsburg) verkreeg het toenmalig graafschap Gelderland + de titel van Graaf van Gelre (stelt stadhouder aan, Albrecht);<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Maximilliaan resideerde te Brussel;<\/p>\n<p align=\"left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 toen Maximilliaan zijn vader, Frederik III, opvolgde als Duits Keizer, deed hij het hertogdom Bourgondi\u00eb incl. het graafschap Holland over aan zijn zoon Filips de Schoone<\/p>\n<p align=\"left\">1496: vereniging van Oostenrijkse Huis (Habsburg) met het Huis van Aragon door huwelijk van Filips de Schoone met de dochter van Spaanse Koning (Johanna van Aragon)<\/p>\n<p align=\"left\">1498: einde van Friese onafhankelijkheid; overheersing door Hertog van Saksen<\/p>\n<p>1507: vaart van Leeuwarden naar Franeker (nieuwe ontsluiting na het verdwijnen van de Middelzee)<\/p>\n<p>1509: Oud-Stavenisse verzwolgen<\/p>\n<p>1508: indijking van Oude Biltpolder (Friesland, i\/d voormalige Middelzee)<\/p>\n<p align=\"left\">1515: Hertog van Saksen verkoopt Friesland aan Karel van Oostenrijk (later Karel V); ook Brabant en Limburg, Holland en Zeeland &amp; overige Nederlandse erflanden<\/p>\n<p align=\"left\">1516: Karel V, zoon van Filips de Schoone (van Oostenrijk) en Johanna van Aragon (dochter van Spaanse koning), volgt Spaanse Koning op na diens dood<\/p>\n<p align=\"left\">1519: Karel V werd ook Keizer van Duitse Rijk na de dood van zijn vader Maximilliaan (van Oostenrijk\/Habsburg); kroning in 1520<\/p>\n<p align=\"left\">1520: Antwerpen neemt de rol van Brugge (na dichtslibbing van het Zwin, over als belangrijkste Vlaamse zeehaven en als 1 van de 4 hoofdkwartieren van het Hanzeverbond.<\/p>\n<p align=\"left\">1523: Friesland aanvaardde Karel V als opperheer<\/p>\n<p align=\"left\">1528: Utrechtse bisschop staat wereldlijke macht over het bisdom Utrecht (&#8220;Nedersticht&#8221;), inclusief Overijssel en Drenthe (&#8220;Bovensticht&#8221;) af aan Karel V<\/p>\n<p>1530: verdronken Land van Zuid-Beveland: 18 dorpen verzwolgen a.g.v. de Sint-Felixvloed<\/p>\n<p>1532: Reimerswaal &amp; St.Philipsland verzwolgen<\/p>\n<p align=\"left\">1536: Groningen en Ommelanden aan Karel V<\/p>\n<p align=\"left\">1543: Gelderland accepteert als laatste Nederlandse gewest het leenheerschap van Karel V<\/p>\n<p>1552: het eiland Bath in Zuid-Beveland onder water verdwenen (opnieuw ingepolderd in 1773)<\/p>\n<p>1570: Verdronken Land van Saeftinghe (nu in Westerschelde) a.g.v. de Allerheiligenvloed; in 1584 werdende laatste dijken doorgestoken in de 80-Jarige Oorlog<\/p>\n<p align=\"left\">1582: afscheiding 7 Verenigde Provincie\u00ebn van Spanje<\/p>\n<p align=\"left\">1593: Suriname in Spaanse handen<\/p>\n<p>1597: begin bedijking om de Dollard<\/p>\n<p>1597\/1598: bedijking van de Zijpe, inpoldering<\/p>\n<p>1599: Kanaal van St. Andries (Schanse Gat)<\/p>\n<p align=\"left\">1599: St Helena door Nederlanders veroverd op Portugezen<\/p>\n<p>1600: Nieuwe Biltpolder (Friesland, i\/d voormalige Middelzee)<\/p>\n<p>1602: Nieuwe Vecht (verbinding van Zwolle met de Vecht)<\/p>\n<p>1606: Dordse Kil gegraven<\/p>\n<p>1610: aanleg Zanddijk (= Statendijk): verbinding tussen het voormalig eiland Huisduinen en Callantsoog; drooglegging <u>Wieringerwaard <\/u><\/p>\n<p>1612: De Beemster drooglegging<\/p>\n<p>1614: Zoetmeerse Meer polder<\/p>\n<p>1614: stichting Nieuw Amsterdam (New York) door Nederlanders (Henry Hudson)<\/p>\n<p>1619: stichting van Batavia op Java door Nederlanders<\/p>\n<p>1622: Fort Zeelandia gesticht op Formosa door Nederlanders<\/p>\n<p>1622: Purmer drooglegging, Wijdewormer drooglegging<\/p>\n<p>1625: Boterdiep (Groningen &#8211; Bedum)<\/p>\n<p>1626: Wijde Wormer drooglegging<\/p>\n<p>1627: Bijlmermeer drooglegging (1e keer, opnieuw overstroomd in 1702); voltooiing Hoogeveenschevaart (tussen Meppelerdiep en Zwartemeer)<\/p>\n<p>1629: Watergraafsmeer drooglegging; Diemermeer (= Watergraafsmeer) idem<\/p>\n<p>1631: Heerhugowaard ingepolderd; Haarlemmertrekvaart voltooid; Hoogeveensche Vaart ontstaan uit Echtinger Diep, doorgetrokken tot de venen bij Hoogeveen<\/p>\n<p>1633: Zuidelijke Nederlanden onder rechtstreeks Spaans bestuur (na 35 jaar bestuur door landvoogden, tot 1715 in Spaanse handen, daarna Oostenrijkse landvoogden)<\/p>\n<p>1633: Reitdiep gekanaliseerd (rechtgetrokken &amp; sindsdien doorsneed het Garnwerd)<\/p>\n<p>1635: Schermer ingepolderd<\/p>\n<p>1636: Winschoterdiep<\/p>\n<p>1637: aanstelling Nederlandse gouverneur in Brazili\u00eb<\/p>\n<p>1637: begin aanleg kanaal van Zuidbroek naar Muntendam (Prov. Groningen)<\/p>\n<p align=\"left\">1637: Goa en Ceylon in Nederlandse handen<\/p>\n<p align=\"left\">1642: Abel Tasman ontdekt Nieuw Holland (Australi\u00eb)<\/p>\n<p>1643: Starnmeer ingepolderd<\/p>\n<p>1648: Vrede van M\u00fcnster, einde van de oorlog die in Nederland bekend staat als de &#8220;Tachtigjarige Oorlog&#8221; en in o.a. Engeland als &#8220;Dertigjarige Oorlog&#8221;<\/p>\n<p>1652: stichting van kolonie Kaap de Goede Hoop door Jan van Riebeek, stichting van <u>Paramaribo door Parham<\/u> (&#8220;Fort Zeelandia&#8221; door Krijnsen in 1667 bemachtigd)<\/p>\n<p>1657: Trekvaart Haarlem &#8211; Leiden<\/p>\n<p>1660: Boterdiep verlengd tot Kantens; aanleg straatweg Hoorn &#8211; Enkhuizen (volgens J. van Lennep)<\/p>\n<p>1660: Makassar veroverd op Portugal; Duinkerken door Engeland aan Frankrijk verkocht<\/p>\n<p>1662: Coromandel, Malabar, Cochin veroverd door Nederlanders<\/p>\n<p align=\"left\">1663: Cananoor veroverd door Nederlanders<\/p>\n<p align=\"left\">1664: Nieuw Amsterdam gaat over in Engelse handen (New York)<\/p>\n<p>1664: aanleg Scheveningse Weg door de duinen (bestraat; volgens plan van Constantijn Huygens)<\/p>\n<p align=\"left\">1664: Nieuw Amsterdam gaat over in Engelse handen (New York)<\/p>\n<p align=\"left\">1673: Nieuw Nederland (in Noord-Amerika) na kortstondige herovering teruggeven aan Engeland<\/p>\n<p>1682: straatweg Den Haag &#8211; Delft<\/p>\n<p>1685: Prinsdom Oranje door Lodewijk XIV verbeurd verklaard en verenigd met de Province<\/p>\n<p align=\"left\">1697: einde Negenjarige Oorlog (m.b.t. Nederland)<\/p>\n<p>1702: overstroming Bijlmermeer (1e drooglegging in 1622, opnieuw drooggelegd in 1816)<\/p>\n<p>1706: Pannerdensche Kanaal (op de splitsing van Rijn en Waal bij het plaatsje Pannerden)<\/p>\n<p>1715: Oude Biltpollen (Friesland, i\/d voormalige Middelzee)<\/p>\n<p>1729: Dokkumerdiep afgedamd in de monding (Friesland, i\/d voormalige Middelzee)<\/p>\n<p>1747: Vlaanderen onder Frans bestuur tot 1748 (Barri\u00ebretractaat)<\/p>\n<p>1751: samenvoeging van Goederee (= Goeree) en Overflakkee (a.g.v. afdamming van de Scharrenzee en De Hals)<\/p>\n<p>1754: Noorderleeg ingepolderd (Friesland, i\/d voormalige Middelzee)<\/p>\n<p>1764: grensscheiding tussen Drenthe en M\u00fcnster vastgesteld; in 1785 herzien ten gunste van M\u00fcnster<\/p>\n<p>1765: Drentsche Hoofdvaart (Meppel-Assen)<\/p>\n<p>1767 (circa:): Smildervaart (vanaf Meppel, in 1774 doorgetrokken tot Assen)<\/p>\n<p>1770 \/ 1806: Midhuisterpolder (Groningen)<\/p>\n<p>1773: nieuwe inpoldering van het eiland Bath in Zuid-Beveland (was verzwolgen in 1552)<\/p>\n<p>1774: Smildervaart doorgetrokken tot Assen<\/p>\n<p>1784: Nederland verliest koloni\u00ebn, waatronder Bengalen, Malabar, en Coromandel aan Engeland na de 4de Engelse Oorlog (1780-1784)<\/p>\n<p>1801: Zevenboerenpolder (Groningen)<\/p>\n<p>1806: Horhuister- of Zesboeren-Polder (Groningen)<\/p>\n<p>1809: Pokummerpolder (Groningen)<\/p>\n<p>1811: Noordpolder (tussen Usquert &amp; Uithuizen); ontstaan van Zaandam door samenvoeging van Oost- en West-Zaandam (door Napoleon)<\/p>\n<p>1815: Ikemapolder (Groningen)<\/p>\n<p>1816: Bijlmermeer opnieuw drooggelegd<\/p>\n<p>1820 : Willemsvaart (tussen Zwolle en de IJsel) (Van Lennep noemt het jaar 1822)<\/p>\n<p>1824: Noordhollandskanaal (1825?)<\/p>\n<p>1825: Keulse Vaart (Amsterdam-Utrecht-Vreeswijk)<\/p>\n<p>1826: Zuid-Willemsvaart (Maastricht &#8211; Den Bosch)<\/p>\n<p>1827: Uithuizerpolder (Groningen)<\/p>\n<p>1829: Apeldoornskanaal; Kanaal van Voorne (tussen Rotterdam en Hellevoetsluis, Zuid Holland)<\/p>\n<p>1837\/38: Pantserpolder, Torringa-Polder<\/p>\n<p>1838\/1856\/1864: drooglegging van de 3 Mijdrechtse polders<\/p>\n<p>1839: spoorlijn Haarlem-Amsterdam<\/p>\n<p>1840: Zuidplaspolder voltooid; opsplitising van Noord- en Zuid-Holland (gescheiden door het IJ; voorheen: Hollands Noorder- en Zuider-Kwartier)<\/p>\n<p>1841: drooglegging Oostpolder (Groningen)<\/p>\n<p>1843: spoorlijn: Amsterdam &#8211; Utrecht; drooglegging van de Waard en Groetpolder<\/p>\n<p>1846: Anna Paulownapolder (in de <em>Gids voor Reizigers <\/em> van P.H. Witkamp, 1847, is de dijk met een\u00a0 rode lijn ingetekend); Eindhovenskanaal aangelegd<\/p>\n<p>1852: Haarlemmermeer (in de<em> Gids voor Reizigers door Nederland<\/em> van P.H. Witkamp, 1847, staat alles nog onder water)<\/p>\n<p>1853: spoorlijn Aken &#8211; Maastricht; voltooiing van het Groote Overijselsche Kanaal (van Zwolle naar Twente)<\/p>\n<p>1854: spoorlijn Antwerpen-Roosendaal<\/p>\n<p>1855: Overijssels Kanaal (Zwolle &#8211; Almelo), Oranje-Kanaal (Drenthe)<\/p>\n<p>1856: spoorverlenging Utrecht &#8211; Arnhem &#8211; Duitsland; kanaal (aftakking) Vroomshoop &#8211; De Haandrik<\/p>\n<p>1858: kanaal Lemelerveld &#8211; Deventer<\/p>\n<p>1861: Noord-Willemskanaal (Amsterdam-IJmuiden); Oranjekanaal (tussen Drentsche Hoofdvaart en Klazienaveen)<\/p>\n<p>1863: spoorlijn Utrecht &#8211; Amersfoort; Harlingen &#8211; Leeuwarden<\/p>\n<p>1864: spoorlijn Amersfoort &#8211; Zwolle<\/p>\n<p>1865: spoorlijnen Zwolle &#8211; Kampen, Arnhem &#8211; Zutphen, Zutphen &#8211; Hengelo; Tilburg &#8211; Boxtel; Venlo &#8211; Maastricht; Den Helder &#8211; Alkmaar; Almelo &#8211; Salzbergen<\/p>\n<p>1866: spoorlijnen Deventer- Zwolle; Leeuwarden &#8211; Groningen; Hengelo &#8211; Enschede; Boxtel &#8211; Eindhoven &#8211; Venlo; Viersen &#8211; Venlo, Breda &#8211; Moerdijk;<\/p>\n<p>begin aanleg Nieuw Waterweg (zeeverbinding naar Rotterdam)<\/p>\n<p>1867: spoorlijnen Zwolle &#8211; Meppel; Alkmaar &#8211; Uitgeest<\/p>\n<p>1868: spoorlijnen <span class=\"style70\">Meppel &#8211; Heerenveen &#8211; L&#8217;warden; Winschoten &#8211; N&#8217;schans; Enschede &#8211; Glanerbeek; Bergen-op-Zoom &#8211; Goes; Den Bosch &#8211; Boxtel; Urecht &#8211; Waardenburg <\/span><\/p>\n<p>1869: Waardenburg &#8212; Hedel; Uitgeest &#8211; Zaandam<\/p>\n<p>1870: spoorlijn Meppel &#8211; Groningen; Hedel &#8211; Den Bosch<\/p>\n<p>1872: dam naar Ameland (tot 1882); spoorlijn Lage Zwaluwe &#8211; Rotterdam; Nieuwe Waterweg (Rotterdam naar zee); Negenboerenpolder (Groningen)<\/p>\n<p>1873: spoorlijn Goes &#8211; Vlissingen; Kanaal van Walcheren (scheepvaartverbinding met Middelburg)<\/p>\n<p>1874: Prins Alexanderpolder voltooid<\/p>\n<p>1875: spoorlijn Nieuweschans &#8211; grens, spoorlijn Glanerbrug &#8211; Gronou; drooglegging Westpolder (Groningen)<\/p>\n<p>1876: spoorlijn Lage Zwaluwe &#8211; Zevenbergen; Eemskanaal; Noordzeekanaal (Amsterdam-IJmuiden); <u>IJpolders<\/u> voltooid (sinds 1865); Eemspolder (Groningen);<\/p>\n<p>afdamming Reitdiep bij Zoutkamp (voordien was er een open verbinding van Groningen met de zee)<\/p>\n<p>1877\/1881: Legmeerplassen drooggelegd<\/p>\n<p>1878: spoorlijn Zaandam &#8211; Amsterdam<\/p>\n<p>1880: paardentram Dokkum &#8211; Veenwouden<\/p>\n<p>1881: verlenging tramlijn Dokkum naar Bergumerdam; tramlijn Haarlem &#8211; Leiden<\/p>\n<p>1884: Stieltjeskanaal (Coevorden &#8211; Hoogeveensevaart)<\/p>\n<p>1886: Kanaal Almelo &#8211; Denekamp; tramlijn Dedemsvaart &#8211; Avereest<\/p>\n<p>1892: Merwedekanaal (verbinding t.b.v. Amsterdam tussen de Lek en de Merwede bij Gorinchem)<\/p>\n<p>1893: Lauwerspolder (Groningen)<\/p>\n<p>1895: tramlijn Dedemsvaart &#8211; Zwolle<\/p>\n<p>1896: verlenging tramlijn van Dokkum naar Suameer<\/p>\n<p>1897: tramlijn Lutten &#8211; Coevorden<\/p>\n<p>1899: tramlijn Coevorden &#8211; Amsterdamscheveld &#8211; Nieuw-Amsterdam<\/p>\n<p>1902: verlenging kanaal Denekamp &#8211; Nordhorn; tramlijn Nieuw-Amsterdam &#8211; Erica<\/p>\n<p>1904: tramlijn Erica &#8211; Klazienaveen<\/p>\n<p>1905: tramlijn Slagharen &#8211; Hoogeveen<\/p>\n<p>1907: tramlijn Klazienaveen &#8211; Emmer-compascuum &#8211; Ter Apel<\/p>\n<p>1910: eerste tramlijn in stad Groningen<\/p>\n<p>1913: tramlijn Groningen-Drachten<\/p>\n<p>1920: Isabellakanaal (ten noorden van Boekhoute; verbinding met het Belgische Leopoldkanaal)<\/p>\n<p>1921: tramlijn Groningen &#8211; De Punt<\/p>\n<p>1923: Wihelminakanaal (tussen Amer bij Geertruidenberg en Zuid-Willemsvaart, Noord Brabant, bij Biesbosch)<\/p>\n<p>1924: aansluiting van het eiland Wieringen met vasteland<\/p>\n<p>1927: proefpolder Andijk (in Zuiderzee); voltooiing Maas-Waalkanaal (begonnen in 1920) ; eerste trolleybus in Nederland (Groningen, Grote Markt &#8211; Kraneweg)<\/p>\n<p>1929:\u00a0 Kanaal Wessem &#8211; Nederweert (in Limburg, vanaf de maas ten westen van Roermond naar de Willemsvaart)<\/p>\n<p>1930: Wieringermeer drooggelegd; werkzaamheden begonnen in 1927; de Wieringermeerdijk werd op 29 juli 1929 gesloten<\/p>\n<p>1932: Afsluitdijk voltooid (de aanleg begon in 1927)<\/p>\n<p>1934: Julianakanaal<\/p>\n<p>1936: Gouwekanaal<\/p>\n<p>1938: Noorderkanaal (Rotterdam), Twentekanaal (tussen Almelo\/Enschede en de IJssel), Van Starkenborghkanaal<\/p>\n<p>1940: Beatrixkanaal<\/p>\n<p>1942: Noordoostpolder (&#8220;Urkerland&#8221; genaamd in de Kleine Bosatlas van 1846)<\/p>\n<p>1951: Prinses Margrietkanaal<\/p>\n<p>1957: Oostelijk Flevoland voltooid<\/p>\n<p>1968: Zuidelijk Flevoland voltooid<\/p>\n<p>1975: Schelde-Rijnkanaal<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nederlandse reisgidsen (zie afbeeldingen) Guicciardini, Ludovico (1521-1589), Nederlandse naam: Lowijs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":13,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1568","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>travel in the Netherlands - A&amp;E Translations<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"travel in the Netherlands - A&amp;E Translations\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nederlandse reisgidsen (zie afbeeldingen) Guicciardini, Ludovico (1521-1589), Nederlandse naam: Lowijs [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"A&amp;E Translations\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-06-13T12:01:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"99 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/travel-in-the-netherlands\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/travel-in-the-netherlands\\\/\",\"name\":\"travel in the Netherlands - A&amp;E Translations\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/en\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/travel-in-the-netherlands\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/travel-in-the-netherlands\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"file:\\\/\\\/\\\/F:\\\/voicesfromholland\\\/content\\\/images\\\/historyofthewarrsofflanders1654bycardinalbentivogliotraNSLATEDINTOeNGLISHBYhENRYEARLOFmONMOU.jpg\",\"datePublished\":\"2018-03-20T19:27:35+00:00\",\"dateModified\":\"2019-06-13T12:01:24+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/travel-in-the-netherlands\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/travel-in-the-netherlands\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/travel-in-the-netherlands\\\/#primaryimage\",\"url\":\"file:\\\/\\\/\\\/F:\\\/voicesfromholland\\\/content\\\/images\\\/historyofthewarrsofflanders1654bycardinalbentivogliotraNSLATEDINTOeNGLISHBYhENRYEARLOFmONMOU.jpg\",\"contentUrl\":\"file:\\\/\\\/\\\/F:\\\/voicesfromholland\\\/content\\\/images\\\/historyofthewarrsofflanders1654bycardinalbentivogliotraNSLATEDINTOeNGLISHBYhENRYEARLOFmONMOU.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/travel-in-the-netherlands\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"travel in the Netherlands\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/en\\\/\",\"name\":\"A&amp;E Translations\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/en\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"A&E Translations\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/10\\\/AE-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/10\\\/AE-1.png\",\"width\":801,\"height\":500,\"caption\":\"A&E Translations\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vertaalbureaus.biz\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"travel in the Netherlands - A&amp;E Translations","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"travel in the Netherlands - A&amp;E Translations","og_description":"Nederlandse reisgidsen (zie afbeeldingen) Guicciardini, Ludovico (1521-1589), Nederlandse naam: Lowijs [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/","og_site_name":"A&amp;E Translations","article_modified_time":"2019-06-13T12:01:24+00:00","og_image":[{"url":"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/historyofthewarrsofflanders1654bycardinalbentivogliotraNSLATEDINTOeNGLISHBYhENRYEARLOFmONMOU.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"99 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/","url":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/","name":"travel in the Netherlands - A&amp;E Translations","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/historyofthewarrsofflanders1654bycardinalbentivogliotraNSLATEDINTOeNGLISHBYhENRYEARLOFmONMOU.jpg","datePublished":"2018-03-20T19:27:35+00:00","dateModified":"2019-06-13T12:01:24+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/#primaryimage","url":"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/historyofthewarrsofflanders1654bycardinalbentivogliotraNSLATEDINTOeNGLISHBYhENRYEARLOFmONMOU.jpg","contentUrl":"file:\/\/\/F:\/voicesfromholland\/content\/images\/historyofthewarrsofflanders1654bycardinalbentivogliotraNSLATEDINTOeNGLISHBYhENRYEARLOFmONMOU.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/travel-in-the-netherlands\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"travel in the Netherlands"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/","name":"A&amp;E Translations","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/#organization","name":"A&E Translations","url":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/AE-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/AE-1.png","width":801,"height":500,"caption":"A&E Translations"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1568"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2087,"href":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1568\/revisions\/2087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vertaalbureaus.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}