Clothes, textiles & accessories                       (>>> clothes voca)   (>>> general menu)

Notes:

1. Let op het verschil tussen BrE en AmE maten en gewichten, en hoe deze vertaald worden in het Nederlands (link).

Zie ook de Wikipedia website (link)

of gebruik een online omrekentabel voor het vergelijken van Britse en/of Amerikaanse gewichten, inhoudsmaten, afstanden, oppervlaktes, afstanden, etc. (link).

Let ook op de verschillende BrE en AmE schoen- en kledingmaten.(let vooral op de damesmaten) (link).

Op wikipedia (link)

clothes- & shoe-size converter (BrE) bespoke tailor

 

2. ‘maatwerk’: (BrE) bespoke betekent dat zowel de stof, ontwerp en maat van de kleding op bestelling worden geleverd; vgl custom-made / tailor made;

'maatconfectie' = (BrE) made to measure betekent dat de kleding op maat wordt geleverd volgens een al bestaand ontwerp en bepaalde stof.

 

back to -->>voca

3. suspender(s) / braces/ garters

(BrE) suspenders = (1) jarretels, (2) sokophouders

(AmE) suspenders = bretels = (BrE) braces

 

(BrE ook) braces = bretels

(BrE/AmE) brace(s) = (orthopedisch/orthodontische) beugel

 

(BrE) garter(s) = kousenband(en)
(AmE) garters = garter belt = (1) jarretels, (2) sokophouders


Voorbeeld van (BrE) braces:
- Fred wore the same shirt most days. His braces were frayed and his eyes permanently bloodshot. (Frances Fyfield, Shadows on the Mirror, ch. 2)

- I'd better (...) stop complaining about the braces on my teeth. (Frances Fyfield, The Art of Drowning, ch. 5)

Voorbeeld van (BrE) suspenders (Ned.: jarretels):
- The underwear, nylon dreams of black lace, frills, suspenders, knickers and multi-coloured stockings, somehow spilled across the shop to lend it a raffish air. (Frances Fyfield, Deep Sleep)

Voorbeelden van (AmE) suspenders (Ned.: bretels)
- The restaurant had a carnival feel to it, with the employees wearing referee-style shirts, suspenders with dozens of buttons pinned on them, shorts and knee socks. (Nancy Taylor Rosenberg, Trial by Fire, ch. 9)
- He pulled on the suspender and then let it snap back against his starched white shirt. (Stephen Frey, The Insider, ch. 2)
- Oliver (...) had his thumb beneath one paisley suspender. (Stephen Frey, The Insider, ch. 2)
- He always wore navy-blue suspenders and white starched shirts. (John Grisham, Sycamore Row, ch. 21)

Vertaaltips & dilemma's:

De afwijkende AmE betekenis van suspenders levert soms problemen op, zoals in de volgende vertaling van Grishams Sycamore Row (2013):

- He always wore navy-blue suspenders and white starched shirts. > Hij droeg altijd marineblauwe sokophouders en een wit gesteven overhemd. (hfdst 21, De Erfgenaam, vertaald door Jolanda te Lindert) > Hier worden duidelijk 'bretels' bedoeld.

De (BrE) uitdrukking "have sb's guts for garters" is idiomatisch = "iemand er van langs geven", "rauw lusten", " levend villen". Dus liever geen letterlijke vertaling zoals in het volgende voorbeeld:
- "I'll have your guts for garters if it doesn't." > "Ik maak kousebanden van je ingewanden als het niks wordt."(Frances Fyfield, Shadows on the Mirror, vertaald door Auke Leistra, Schaduwen in de Spiegel, 1989)

 

4. muslin/calico/cheesecloth

(BrE) muslin = ‘kaasdoek’ (AmE: cheesecloth);

(AmE) muslin = (BrE) calico = (Ned.) ‘calicot’, een soort katoen;

(AmE) calico = goedkope bedrukte katoenstof = patterned print(ing)

(BrE) muslin / (AmE) cheesecloth

(BrE) muslin /

(AmE) cheesecloth

(AmE) muslin / (BrE) calico

(AmE) muslin / (BrE) calico

(AmE) calico

(AmE) calico (print)

 

5. duvet / quilt / comforter

(BrE) duvet = (AmE) comforter

(BrE) quilt ≠ (AmE) quilt

(BrE) duvet / (AmE) comforter

(BrE) duvet / continental quilt =

(AmE) (bed) comforter / down comforter / downie / eiderdown comforter / goose down comforter, etc.

(AusE ook:) doona

(BrE) (patchwork) quilt

(BrE) (patchwork) quilt

(BrE) counterpane / (AmE) bedspread

(BrE) counterpane /

(AmE) bedspread, coverlet*

 

Fowler's Modern Englsh Usage (2004) geeft het woord 'duvet' als voorbeeld van een 'Gallicism' en 'mismatch':

"The now ubiquitous item of bedding which became available in the 1960s in Britain under the name of continental quilt is now generally referred to as a duvet which in French means 'a sleeping bag' (...)."

Zie ook Wikipedi, onder "quilt":

"A quilt is a type of bedding— a bed covering composed of a quilt top, a layer of batting, and a layer of fabric for backing, generally combined using the technique of quilting. Another technique for securing the quilt layers is tying. Tying refers to the technique of using thread, yarn or ribbon to pass through all three layers of the quilt at regular intervals. These "ties" hold the layers together during use and especially when the quilt is washed. This method is easier and more forgiving if the quilt is made by hand. Tied quilts are called, depending on the regional area, "lap", "comfort" or "comforter", among other names. Many quilts are made with decorative designs; some quilts are not used as bed covering at all, but are rather made to be hung on a wall or otherwise displayed."

En m.b.t. "coverlet":

[A ]coverlet (earlier coverlid) is a fabric covering, usually for a bed.

Specifically, the term "coverlet" may refer to a:

  • Woven coverlet, a bed covering used in the United States from the colonial period to the mid-19th century
  • Quilt

(BrE) comforter = wollen sjaal, das

Voorbeeld uit Nicholas Nickleby (1839) van Charles Dickens: "Round his neck he wore a flaming red worsted comforter, whereof the straggling ends peeped out beneath his threadbare Newmarket coat" (chaper 29)

6. (BrE) gym slip, gym tunic = (AmE) gym suit = (Ned) tuniek (onderdeel van schooluniform)

(BrE) gym slip

(BrE) gym slip

(BrE) gym tunic

(BrE) gym tunic

    (AmE) gym suit*

   (AmE) gym suit*

(AmE) gym suit*

(AmE) gym suit*

 

7. laarzen: boots, rubber boots, rubbers, wellington boots, wellies, galoshes, snowboots, etc.

(BrE) galoshes = (AmE) overshoes* (= waterdichte overschoenen );

(AmE) galoshes = (BrE) wellington boots, wellies, etc.

(AmE) galoshes: algemene aanduiding voor waterdichte rubberen of plastic laarzen, vaak met een warme voering.

N.B. Snowboots zijn niet hetzelfde als (AmE) galoshes: snowboots kunnen ook veters of een gesp-sluiting hebben, en bieden vooral warmte en bescherming tegen kou en neerslag in de vorm van sneeuw en zijn niet per definitie waterdicht.

(BrE) galoshes / (AmE) overshoes*(BrE) galoshes / (AmE) overshoes*

(BrE) galoshes / (AmE) overshoes*, "overshoe galoshes"

(AmE) galoshes / (BrE) wellies

(AmE) galoshes / rubber boots /

(BrE) wellington boots / wellies

snowboots

8. tanktop / tube top / boob tube

tanktop = (BrE) sweater without sleeves /  (AmE) T-shirt without sleeves

De AmE betekenis van tanktop (strak mouwloos T-shirt/hemd) is de meest algemene, internationale betekenis, en is ook in algemeen gebruik in BrE.

De oudere BrE betekenis van "trui zonder mouwen" is synoniem met (BrE) sweater vest of meer algemener: slipover.

(BrE) boob tube = (AmE) tube top = (Ned.)‘topje’

(AmE) tanktop*

(AmE) tanktop* /

(BrE ook:) vest

(Ned.) topje, singlet

(Vlaams) marcelleke

(BrE) tanktop

(BrE) tanktop /

(BrE) sweater vest /

slipover (sweater)

(BrE) boob tube / (AmE) tube top

(BrE) boob tube /

(AmE) tube top*

(BrE) boob tube / (AmE) tube top

(BrE) boob tube /

(AmE) tube top*

 

9. sweaters

(AmE) sweater = (1) trui (2) (Ned) vest / (BrE) cardigan

(BrE) sweater/jumper = trui

(Ned.) 'sweater' = (BrE/AmE) sweatshirt

(BrE) jumper

(BrE) jumper /

(AmE) (V-neck) sweater

(BrE) cardigan*

(BrE) cardigan* /

(AmE) cardigan sweater

(met knopen)

(BrE) poloneck / (AmE) turtleneck

(BrE) poloneck

(BrE) roll neck

(AmE) turtlenneck

(coltrui, omgeslagen kraag)

(BrE) turtleneck / (AmE) mock turtleneck

(BrE) turtleneck

(AmE) mock turtleneck

(Ned) 'turtlehals', 'een turtletje' (trui met lage, opstaande kraag, niet omgeslagen)

round neck / crew neck

round neck,

crewneck

(rond, zonder kraag)

(BrE) pinafore / (AmE) apron*

(BrE) pinafore / pinny

(AmE) (full) apron*

(BrE) pinafore (dress) / (AmE) jumper

(BrE) woollen jumper

(AmE) woolen/wool sweater

(BrE) pinafore, pinafore dress = (AmE) jumper (dress)

Zie OALD voor 3 (!) definities van pinafore:

1. (also: pinafore dress) (both especially BrE) NAmE usually: jumper) a loose dress with no sleeves, usually worn over a blouse or sweater.

2. (old-fashioned) (also informal: pinny) (both BrE) a long loose piece of clothing without sleeves, worn by women over the front of their clothes, to keep them clean, for example when cooking > compare "apron"

3. a loose piece of clothing like a dress without sleeves, worn by children over their clothes to keep them clean, or by young girls over a dress.

 

Samengevat:

(BrE) pinafore/pinny = (BrE/AmE) apron = keukenschort

(BrE) pinafore (dress) = (AmE) jumper = een soort overgooier

 

Voorbeeld AmE:

"Abra slipped off her dress and put on a cotton pinafore, which was understood to be for working around the house. She brushed her hair (...) and went downstairs. (...) In the kitchen she put on a full apron (...)"

(John Steinbeck, East of Eaden, Ch. 52)

Verschil tussen (BrE) jumper = trui / (AmE) jumper = overgooier:

Voor Amerikanen is het een komische gedachte dat er in het Verenigd Koninkrijk mensen rondlopen in een "cozy, woollen jumper" (BBC, Graham Norton Show, 2014).

Anderszijds is het voor de Britse lezer vreemd te lezen dat de AmE "jumper" bijvoorbeeld van katoen kan worden gemaakt en kan worden gedragen als een positiejurk, zoals in de volgende passage in de roman The Burden of Proof van Scott Turow:
"[S]he wore a maternity dress, a blue cotton jumper of plain finish which as yet hung loosely." (chapter 11)
Of dat iemand in het Amerikaans taalgebied tegelijkertijd een "corduroy jumper"en een "turtleneck sweater" kan dragen:
"A slender brunette dressed in a red corduroy jumper and turtleneck sweater identified hersef as the head nurse." (Patricia Cornwell, Cruel and Unusual, 1993, chapter 2)

10. windjack, skijack, regenjas

(BrE) anorak / (AmE) parka

(BrE) anorak

(AmE) parka*

(Ned) ski-jack

(BrE) windcheater / (AmE) windbreaker

(BrE) windcheater

(AmE) windbreaker

(Ned) windjack, jekker

(BrE) macintosh / (AmE) slicker  (BrE) macintosh / (AmE) slicker

(BrE) macintosh, mac

(AmE) (rain) slicker

(Ned) regenjas (meestal lang)

(BrE) kagoul(e), cagoul(e), cag

(BrE) kagoul(e), cagoul(e), cag

(Ned) korte , lichtgewicht regenjas, met capuchon, en meestal tot aan de knie

(BrE ook:) Pack-a-Mac, pacamac = in klein pakketje opvouwbare regenjas

regenjas = (algemeen) raincoat, (BrE ook) a waterproof

regenpak = waterproofs, (waterproof suit)

(BrE) anorak (ook: wereldvreemd persoon, nerd) ≈ (AmE) granola (ecologisch, geitenwollen-sokken-persoon)

 

Voorbeeld (BrE) macintosh:
- It was her second-best mackintosh. (Frances Fyfield, Seeking Sanctuary, ch. 7)

 

Voorbeelden (AmE) slicker(s):

- They were putting on rain slickers. (John Grisham, Sycamore Row, ch. 1)

- I got a rain slicker in the trunk (...) Marino fetched his navy blue police raincoat. (Patricia Cornwell, Cruel and Unusual, ch. 2)

Voorbeeld van anorak en parka al synoniemen in Britse tekst:
- his nonchalant slouch hid the fists of rage curled inside the pockets of his fur-lined parka. (...) Helen turned and saw the boy fastening his cheap anorak.
(Frances Fyfield, The Nature of the Beast, ch. 4)

 

11. shoes

(BrE) shoelace* / (AmE) shoestring*

Zowel het Brits- als het Amerikaans-Engels kent de uitdrukking:

(travel / go around the world) on a shoestring = voor een habbekrats

Ook in Amerikaanse tekstenkomen 'shoelaces' voor: '
- shoelaces of LeBron James sneakers'
(David Baldacci, True Blue)
- On her feet were a pair of clunky black shoes with low heels and laces. (Nancy Taylor Rosenberg, Trial by Fire, ch. 6)

gewone veterschoenen: (BrE) lace-ups = lace-up shoes* = (AmE) oxfords

In het Amerikaans-Engels komt lace-up shoes ook voor, wellicht vanwege het feit dat de Amerikaanse term oxford (= oxford shoe) niet alleen een algemene aanduiding voor een veterschoen is, maar is ook de aanduiding voor een specifiek model lage veterschoen; het onderscheidt zich van andere modellen zoals de derby (lijkt erg op oxford) en monk (met gesp).
Voorbeeld van (AmE) lace-up shoes:
- He even insisted that I (...) buy a pair of lace-up shoes like the damn nuns wear. (Nancy Taylor Rosenberg, Trial by Fire, ch. 8)

Voorbeelden uit oudere literatuur:

- The little man unlaced his oxford and took it off. He slipped his sock off and laid it carefully in the oxford..

- She wouldn't be impressed by a man who was careful of his shoes even if they were new white and brown oxfords"

(The Wayward Bus, John Steinbeck, 1947)

naaldhakken = (BrE) stilettos / stiletto heels* = (AmE ook:) spike heels

(AmE ook) (shoes with) pencil heels (zie bijv. The Winter of Our Discontent, hfdst 12) )

(BrE) brogues = ± (AmE) wingtips (stevige leren schoenen met over de neus een extra stuk leer met gaatjes)

(BrE) court shoes = (AmE) pumps: dameschoenen met hoge hakken.

(BrE) lace-ups / (AmE) oxfords

(BrE) lace-ups* /

(AmE) oxfords

(BrE) brogues

(BrE) brogues

(AmE) wingtips

(AmE) wingtips

loafers / (BrE ook:) casuals

loafers* /

(BrE ook:) casuals

(BrE) court shoe / (AmE) pumps

(BrE) court shoe /

(AmE) pump

(BrE) stiletto (heel)* / (AmE ook:) spike heel

(BrE) stiletto (heel)*

(AmE ook:) spike heel

 

Vertaaltips & dilemma's:

(AmE) wingtips in de betekenis van "brogues" of "gaatjeschoenen" worden in tweetalige woordenboeken zoals Van Dale (4e editie) niet vermeld. Wellicht is dat de reden waarom de vertalers in de volgende voorbeelden respectievelijk met de algemene vertaling "schoenen", "herenschoenen", of "nette schoenen" volstonden, of zelfs de vertaling geheel achterwege lieten. " Onbekendheid met het feit dat de (AmE) term wingtips synoniem is van (BrE) brogues, waarvan de Nederlandse vertaling "brogues" of "gaatjesschoenen" in de Van Dale staat, zou ook een reden kunnen zijn. Als gevolg hiervan gaat de betekenis van exclusiviteit, en een net  zakelijk voorkomen, waarmee de woorden brogues en wingtips geassocieerd worden, soms verloren. In de voorbeelden hieronder zijn de vertalingen "mannenschoenen" en "nette schoenen" in de context overigens heel acceptabel.

- They hurried away with bags of shirts, ties, and one pair of black wing tips.
> Ze liepen vlug weg met draagtassen vol hemden, dassen en één paar zwarte schoenen. (John Grisham, The Litigators / Het Proces, vertaald door Hugo Kuipers, hfdst 36)
- As the door opened, a young clean-cut Merrill Lynch type in a black suit and sparkling wing tips stepped into the elevator.
> Toen de deur openschoof, kwam er een man aanlopen, in een zwart kostuum. (John Grisham, The Firm / Advocaat van de Duivel, vertaald door Mariëlle Snel, hfdst 23)
- As soon as she was gone, I stalked into the john and locked myself in the center stall. Resting my briefcase on the toilet paper dispenser, I stood up on the fixture so that no gal would see my wingtips and start yodeling. > Zodra ze verdwenen was, stapte ik het toilet binnen en sloot me op in het middelste hokje. Ik zette mijn koffertje op de wc-papierautomaat en ging gehurkt op de toiletpot zitten, uit angst dat iemand mijn mannenschoenen zou zien en alarm zou slaan. (Scott Turow, Pleading Guilty / De Beschuldiging, vertaald door Jan Smit, hfdst. XXIV-B)

- "My battle armor was Brook Brothers off-the-rack, tie and wing tips. > Mijn wapenrusting was een confectiepak, stropdas en nette schoenen." (David Baldacci, King and Maxwell / King & Maxwell, vertaald door Jolanda te Lindert, hfdst 80)

 

gymschoenen / gympies: met platte, rubberen zool en canvas bovenkant, laag of hoog model, met of zonder veters:

(BrE) gym shoes / plimsolls / (canvas) pumps (!) = (AmE) deck shoes / Keds / (canvas) sneakers

sportschoenen (tennisschoenen / hardloopschoenen: met voorgevormde zool en (meestal) leren bovenkant:

running-/tennis shoes*  = (BrE) trainers = (AmE) sneakers

voetbalschoenen: (BrE) football boots = (AmE) cleats

noppen: (BrE) studs / (AmE) cleats

(BrE) gym shoes / plimsolls / (canvas) pumps / (AmE) deck shoes, Keds (BrE) gym shoes / plimsolls / (canvas) pumps / (AmE) deck shoes, Keds

(BrE) gym shoes / plimsolls / (canvas) pumps

(AmE) deck shoes / Keds

(BrE) trainers / (AmE) sneakers

(BrE) trainers

(AmE) sneakers

(BrE) football boots / (AmE) cleats

(BrE) football boots

(AmE) cleats

N.B. (BrE) pumps

(1) (vroeger:) lage schoenen zonder hiel (zie bijvoorbeeld de vroege edities van Ten Bruggencate's woordenboek Eng-Ned, 3e editie 1902, en Noothoven Van Goor's Algemeen Woordenboek der Engelsche en Nederduitsche Talen, 1876)

(2) dansschoenen, balletschoenen (= ballet flats, ghillies)

(3) gymschoenen (= plimsoll shoes, plimsolls)

 

(BrE) Voorbeeld (zie ook de video op YouTube, link):

:In de BBC sketch van The Two Ronnies ("The hardware Shop", a.k.a. "The Four Candles"/"Fork Handles") werd het ambigue woord "pumps" in z'n oude betekenis gebruikt (= "lage schoenen zonder hiel"):

BARKER: Got any pumps?
CORBETT (getting really fed up): 'And pumps, foot pumps? Come on!
BARKER (surprised he has to ask): Foot pumps!
CORBETT (muttering, as he goes down the shop): Foot pumps. See a foot pump? (He sees one, and picks it up) Tidy up in 'ere.
(He puts the pump down on the counter)
BARKER: No, pumps fer ya feet! Brown pump, size nine!
CORBETT (almost at breaking point): You are 'avin' me on, you are definitely 'avin' me on!
BARKER (not taking much notice of Corbett's mood): I'm not!
CORBETT: You are 'avin' me on! (He takes back the pump, and gets a pair of brown foot pumps out of a drawer, and places them on the counter) Next?

 

 

12. broeken: pants x trousers; coveralls, overalls, dungarees, etc.

(AmE) coveralls = (werk)overall  = (BrE) overalls = (BrE) boilersuit

(AmE) (bib) overalls = (BrE) dungarees = tuinbroek

(BrE) overall = stofjas, laboratoriumjas (a white overall);
Vergelijk: (IntE) smock = kiel, werkjas(je)

Voorbeelden van smock (in Amerikaanse teksten: werkjasje, kapperskleed, schort):
- They turned to find a young man in a blue smock standing at the doorway. > Ze keken om en zagen een jongeman in een blauw jasje in de deuropening. (David Baldacci, The Sixth Man / De Zesde Man, vertaald door Hugo Kuipers, hfdst. 6)
- Once he reached Lidia's door, he asked for help from one of the staff-members circulating in their bright smocks. > Bij Lidi's deur schoot hij een van de personeelsledebn in de helder gekleurde schorten aan. (Scott Turow, Identical / Identiek, vertaald door Mieke Trouw-Luyckx, hfdst. 25)
- Julie settled in the chair and Maria swept a black smock over her and tightened it down around the neck. > Julie ging in de stoel zitten en Maria sloed een zwart laken om haar heen dat ze in haar nek vastmaakte. (David Baldacci, The Innocent / Onschuldig, vertaald door Hugo Kuipers & Jolanda te Lindert, hfdst. 44)

Voorbeeld van smock (in Britse teksten: werkjasje):
- She was wearing blue jeans heavily spattered with clay and a paler painter's smock. (P.D. James, A Certain Justice, ch.27)

(AmE) dungarees = (AmE) dungaree pants = zware katoenen/canvas werkbroek, (vaak:) spijkerbroek

(AmE) dungaree jacket = spijkerjasje, denim jacket, jeans jacket

M.b.t (BrE) overall / (BrE) overalls vermeldt Fowler's Modern English Usage (2004):

"an overall (...) is a coat-like garment worn over one's clothes as a protection against stains, etc."= een stofjas, werkjas

"overalls are protective trousers, dungarees, or a combination suit worn by workmen, etc." Dus in BrE kan (a pair) of overalls een werkbroek, tuinbroek, of een overal zijn.

 

Voorbeelden (BrE) boiler suit / (BrE) overall / (BrE) dungarees:
- Today she was wearing a scruffy boiler suit. (Frances Fyfield, Blood from Stone, ch. 18)

- She could just as easily have smelled of diesel fuel and emerged in dungarees with a spanner in one hand. (Frances Fyfield, The Art of Drowning, ch. 1)

- She peeled off the oversized, splattered overall (...). (Frances Fyfield, The Art of Drowning, ch. 7)

Voorbeelden van (AmE) dungarees / (AmE) coveralls / (AmE) (bib) overalls:

- dressed in new blue dungarees and in dungaree coats (uit The Grapes of Wrath van John Steinbeck)

- Pa pulled his overall straps in place and snapped the buckle (uit The Wayward Bus, hfdst 2, John Steinbeck)

- He wore Headlight overalls with a big brass button on bib and side latches .... A pencil and a ruler and a tire pressure gauge protruded from a slot in his overalls bib. ( The Innocents van David Baldacci)

- Robie wore a leather jacket, dungarees, and combat boots. (The Innocents van David Baldacci, chapter 97)
- county-jail overalls(John Grisham, Sycamore Row, ch. 18)
- county-jail coveralls (John Grisham, Sycamore Row, ch. 19)

trousers/pants
( BrE) pants = (AmE) underpants*
(BrE) trousers* = (AmE) pants

N.B. Amerikanen gebruiken het woord 'trousers' met een specifieke betekenis, namelijk als synoniem van 'slacks': een 'nette broek' met pasvorm, taille, ceintuur, die met een jasje gedragen kan worden. In Amerikaanse kledingadvertenties voor dames- en herenbroeken (pants) komen termen voor als "trouser-type pants", "a trouser-cut pair of pants", "trouser-style jeans", "Levi's pants with slim straight fit in cargo and trouser styles", etc. Zie ook wikipedia (link).

Voorbeeld van (AmE) pants in de betekenis van "(boven)broek"
De Amerikaanse betekenis van pants ("bovenbroek") wordt tegenwoordig door de meeste Britten herkend (= passief bekend), maar toen de U.K.-editie  van de Amerikaanse roman The Winter of our Discontent van John Steinbeck in 1961uitkwam, was de volgende zin voor de meeste Britten, die het woord zelf alleen in de betekenis van "onderbroek" gebruiken, onbegrijpelijk: "Two top buttons of his pants were open, showing his heavy grey [AmE: gray] underwear" (p. 32).

Voorbeeld van (BrE) pants in de betekenis van "onderbroek" (met remsporen!):
"She was (...) aware of his shock of horror at the irruption into the room and of the pair of pants, soiled at the crotch, which (...) he shoved with trembling hands under the lid of the suitcase." (P.D. James, A Certain Justice, chapter 3)

 

Vertaaltips, valkuilen & dilemma's:
Omdat veel Britten zich bewust zijn van de mogelijke ambiguïteit van (BrE) "pants" in de betekenis van "onderbroek", komt het woord "underpants" nu ook steeds vaker in BrE voor:
- Get to Tescoes at lunchtime, beans, spuds, underpants for John (...). ( Frances Fyfield, Shadows on the Mirror, chapter 2)

 

Vertalers vanuit het Nederlands die een neutrale (IntE) vertaling zoeken om ambiguïteit en misverstanden te voorkomen, kunnen ook het best voor "underpants" kiezen als vertaling voor "onderbroek".

 

Vergelijk het gebruik van "undervest" of "singlet" in plaats van "vest" in de betekenis van "hemd"



Fowler's Modern English Usage (2004) geeft aan dat het verschil tussen (BrE) pants (= underpants, knickers) en (AmE) pants (= trousers, slacks) niet altijd geldt. Voorbeelden hiervan zijn de volgende idiomatische uitdrukkingen in zowel BrE als AmE:

- to bore the pants off somebody

- to be caught with one's pants down
- to fly by the seat of one's pants

De uitdrukking fly by the seat of one's pants  is een veramerikaniseerde versie van de oudere, en in onbruik geraakte Britse uitdrukking fly by the seat of one's trousers. De versie met 'pants' is nu Internationaal Engels (dus ook BrE).
Voorbeeld:
- His journey now wasn't carefully constructed. He was flying by the seat of his pants. (David Baldacci, King and Maxwell, ch. 21)


Maar:
(AmE) to wear the pants = (BrE) to wear the trousers = de baas zijn

Chino pants gained popularity in the U.S. in the 1900s after military men returning from the Philippines after the Spanish-American War brought back their cotton military trousers. These pants were originally made in China. "Chino" is the Spanish term for Chinese, and most of the people who wear chino cloth, especially in the Philippines, are peasants (Camisa de chino); hence the fabric and these pants picked up the name. The first chinos sold in the U.S. were U.S. Army military-issue pants, and in order to save fabric during WWII-era constraints, they had no pleats and were tapered at the bottom of the leg.

The original military pants were khaki in colour. Chino pants are a style of pants similar to khakis, but dressier in style.

Chino cloth is a kind of twill fabric, usually made primarily from cotton. Originally used in British and French military uniforms in the mid-1800s, today it is also used to make civilian clothing.

(from: wikipedia)

N.B. Er zijn ook chino skirts (katoenen rokken) , etc. Net als bij de chino broeken is niet de khakikleur bepalend voor een chino, maar het materiaal zelf (chino cloth). Chinos zijn er in allelei kleuren. Een bekend merk chinos is Dockers.

(AmE) slim-fit pants / (BrE) skinny jeans (from wikipedia):

"Slim-fit pants or skinny jeans have a snug fit through the legs and end in a small leg opening that can be anywhere from 9" to 20" depending on size. Other names for this style include drainpipes, stovepipes, cigarette pants, pencil pants, skinny pants or skinnies. Skinny jeans taper completely at the bottom of the leg, whereas drainpipe jeans are skinny but then the lower leg is straight instead of tapering and so they are often slightly baggier at the bottom of the leg than skinny jeans. In some styles, zippers are needed at the bottom of the leg to facilitate pulling them over the feet. Stretch denim, with anywhere from 2% to 4% spandex, may be used to allow jeans to have a super-slim fit."

(BrE) combat trousers = (AmE) cargo pants = fatigues = (Ned) camouflagebroek, legerbroek (soms met afritsbare pijpen)

(BrE/AmE) chinos = nette broek van zware katoen, meestal khakikleurig (zonder plooi).

(AmE) slacks = vlotte, nette vrijetijdsbroek, zonder bijbehorend jasje, dus geen kostuumbroek, evt. met plooi.

(BrE) boiler suit / overalls / (AmE) coveralls

(BrE) boilersuit,

overalls

(AmE) coveralls

(Ned) overall

(BrE) dungarees / (AmE) (bib) overalls

(BrE)

dungarees

(AmE)

(bib) overalls

(Ned) tuinbroek

(BrE) overall / dustcoat*

(BrE)

overall

dustcoat*,

lab coat*

(Ned)

stofjas

(AmE) dungaree pants / dungarees

(AmE)

dungaree pants

(AmE)

dungarees

(Ned.)

werkbroek

(BrE) combat trousers / (AmE) cargo pants

(BrE)

combat trousers

(AmE)

cargo pants,

cammie pants

(Ned)

camouflagebroek, legerbroek

fatigues

fatigues

(Ned) legerbroek

(AmE) slacks

(AmE) slacks

(BrE: 

verouderde term) = (Ned) vlotte vrijetijdsbroek

chinos

chinos

chino pants/

chino trousers

= nette broek van zware katoen

(zie toelichting hieronder)

(BrE) flared trousers / (AmE) bell-bottoms

(BrE) flared trousers,

flares*

(AmE ook:) bell-bottoms

= broek met wijduitlopende pijpen

(BrE) drainpipes* /  (AmE) cigarette pants / pencil pants

(BrE) straight-leg trousers,

drainpipe jeans, drainpipes*

(AmE) cigarette pants, pencil pants

(Ned) strakke  broek met rechte pijp

(zie toelichting hieronder: slim-fit pants/skinny jeans)

(BrE) skinny jeans* / (AmE) peg pants*

(BrE) skinny jeans*, tapered trousers

(AmE) peg pants*, peg-leg pants, carrot-leg pants, icecream cone pants, old-school hood jeans

(Ned) strakke broek met nauwsluitende onderkant,

soms met korte rits onderaan de pijp

(zie toelichting hieronder: slim-fit pants/skinny jeans)

 

 13. drapery department = (BrE) textiel (stoffen), manufacturen; (AmE) gordijnen , gordijnstoffen

14. ondergoed / underwear

(BrE) Y-fronts / (AmE) briefs

(BrE) Y-fronts

(AmE/BrE) ( men's) briefs

(AmE) jockey shorts / briefs

(BrE/AmE) men's briefs

(AmE) jockey shorts

(BrE) knickers / (AmE/BrE) panties / briefs

(BrE) knickers

(AmE/BrE) panties / briefs

(BrE) camiknickers / (AmE) teddy*

(BrE) camiknickers

(AmE) teddy*

(Ned) hemdbroekje

(BrE) body / (AmE) bodysuit / body briefer

(BrE) body

(AmE) bodysuit

(AmE) body briefer

(Ned)  'body'

(BrE/AmE) briefs = mannen-/vrouwenslip zonder pijpjes

(AmE) shorts = (BrE/AmE) boxer shorts / boxers: ruime onderbroek, met korte pijpjes

(BrE) French knickers: damesslipje, ruime pasmaat, wijde pijpjes (vgl. camiknickers: combinatie van camisole en French knicker)

Zie ook: Fowler's Modern English Usage (2004):

(BrE) knickers = a woman's or girl's undergarment

(AmE) knickers = (1) knickerbockers, (2) a boy's short trousers

15. haarspeld / haarklem

haarspeld = (BrE) kirby grip / (AmE) bobby pin / (BrE ook:) (hair)grip / (algemeen:) hairpin*

platte haarspeld = (BrE) hairslide / (AmE) barrette

haarklem = (BrE) hairgrip

In het dagelijks spraakgebruik worden hairpin / hairclip voor allerlei soorten haarklemmen en -spelden gebruikt.

(BrE) hairslide / (AmE) barrette

(BrE) hairslide

(AmE) barrette

bovenste ook: hairclip

(BrE) kirby grip / AmE) bobby pin

(BrE) kirby grip

(BrE soms ook:) hairgrip, grip

(AmE) bobby pin (ook: hairpin*)

hairclip / (BrE) hairgrip / grip

hairclip

(BrE) hairgrip / grip

hairpin

hairpin

 

16. robe / gown

  BrE AmE
1. badjas bathrobe* bathrobe*, robe
2. kamerjas, peignoir, ochtendjas, duster duster*, (ook:) dressing gown* duster*, (ook:) (bath)robe, housecoat
3. toga (van rechter of afgestudeerde) gown*

(judge's) robe / academic robe*

4. nachthemd, nachtjapon nightdress nightgown (vgl. hospital gown)
5. avondjapon, baljurk evening dress evening gown, ball gown
6. cocktailjurk cocktail dress* cocktail gown

 

De BBI Combinatory Dictionary of English (3e editie, 2009) geeft de volgende Usage Note:

(1) "Both dressing gown and bathrobe are CE [= Common English]. But BE uses dressing gown for any such garment not made of toweling, whereas AE can use bathrobe for all but the most luxurious dressing gowns."

(2) "BE prefers evening dress and night dress to evening gown and nightgown."

 

(BrE) dressing gown heeft in het Amerikaanse-Engels een exclusieve bijklank, en wordt daarom.veel gebruikt in advertenties en verkopersjargon.

 

Voorbeelden uit John Steinbeck's East of Eden van het gebruik van robe / gown in AmE:

(4) "She undressed quickly and put on her nightgown and a robe and slippers."

(2) "she (...) put on a dressing gown"

(1) "a skinny little woman in a bathrobe"

- "in academic robes"

Voorbeelden uit John Grisham's The Litigators (2011):

(3) "The judge (...) continued to slowly zip up his robe."(chapter 40)

(2) "Wally, lying in a comfortable bed, wearing a gown and pajamas." (chapter 44)

Voorbeelden uit David Baldacci's The Innocents (2012

(1) "She wore a damn robe on the bus. I used to think it was funny." (chapter 51)

In Limitations van Scott Turow (2004) worden voor "rechterstoga" zowel (AmE) gown als (AmE) robe gebruikt:
"Sharing his tiny robing room with him, where the judges don their long black gowns before arguments, is a much-lamented ordeal." (chapter 4)

"Here [at the garage] at the end of the day, he often reflects on cases and personal issues, when he is  finally free from the robe." (chapter 5)

Ook in BrE wordt zowel gown als robe gebruikt voor een rechters- of advocatentoga. De beroemdste toga-maker en -verkoper aan Chancery Lane in Londen, Ede & Ravenscroft, noemt zichzelf "robe makers" en verkoopt o.a. "gowns" en "wigs".

 

Voorbeelden uit A Certain Justice van P.D. James (Brits-Engels):

- "the lady barristers' robing room" (chapter 5)

- "There was no red robe bag. Perhaps she was in the middle of a case and has left her wig and gown in the locker room of the Crown Court."(chapter 13)

- "judges and barristers in wig and gown"(chapter 13)

- "Perhaps we should be wearing robes and wigs."(chapter 16)

- "the gowned and bewigged prosecuting counsel"(chapter 36)

16b. (BrE/AmE) duster = (1) peignoir, (2) stofjas

(AmE ook:) duster = (AmE) range coat = (AusE) drover coat, (BrE meestal:) trench coat* = (Ned) lange wax ruiterjas, lange overjas, trenchcoat

(zie bijv. het vrijetijdskledingassortiment van Het Vakkledinghuis in Groningen: link)

De duster werd van oudsher gedragen door cowboys, de western-versie van de 'trench coat', die oorspronkelijk met name door militaire officieren werd gedragen, later ook de jas die door automobilisten in de open oldtimers werd gedragen, en door motorrijders, vervaardigd uit waterdichte stof (canvas, oilskin, wax), leer, of katoen. De "duster", in de betekenis van "lange ruiterjas", kan zowel van lichte als van zware stof zijn vervaardigd. Zie ook wikipedia (link)

Tegenwoordig wordt de term "duster" in de kledinghandel ook wel gebruikt als generieke aanduiding voor een stijlvolle lange overjas, meestal tot over de kuiten en tot aan de enkels, zowel voor mannen als vrouwen, vervaardigd uit bijvoorbeeld tweed, wol, visgraatmotief, bont, of leer. Een extra lang type overjas. Het is in deze betekenis niet synoniem met "dustcoat" dat als aanduiding gebruikt wordt voor de 'stofjas' als werkkleding.

Voorbeeld:

"She covered up the gun with a long leather duster that reached nearly to her ankles. She put on a cowboy hat pulled low, sunglasses, and gloves." (David Baldacci, The Hit, 2013, chapter 38)

 

 

Vertaaltips & dilemma's:
Woordenboeken zoals de OALD, OED, Webster, en Van Dale, geven een verwarrend, incompleet, tegenstrijdig en/of achterhaald overzicht van het tegenwoordig gebruik van de term "duster" als kledingstuk.

De OALD (9e editie, 2015) volstaat, naast de overige niet-kledinggerelateerde betekenisssen, met de vermelding van (1) "(old fashioned, NAmE) a piece of clothing you wear over your other clothes when you are cleaning the house, etc.", en (2) "(NAmE) a long coat that was worn by cowboys" (OALD link).

De Oxford English Dictionaries volstaan met: (1) "(also duster coat) a woman’s loose, lightweight full-length coat without buttons, of a style originally worn in the 1920s when travelling in an open car", en (2) "(North American) a short, light housecoat". Zie link.

Het (AmE) Merriam-Webster woordenboek geeft (1) "a long lightweight overgarment to protect clothing from dust", (2) : "a long coat cut like a duster —called also duster coat", en (3) "a dress-length housecoat" (link)

Van Dale (4e editie) volstaat met (1) duster, ochtendjas, kamerjas, peignoir" en (2) "stofjas".


17.  hats / caps / etc.

gleufhoed = (BrE) trilby / (AmE) fedora

bolhoed = (BrE) bowler hat / (AmE) derby

(BrE) trilby

(BrE) trilby*

(Ned) gleufhoed

 

(AmE) fedora

(AmE) fedora*

(Ned) gleufhoed

(BrE) bowler hat / (AmE) derby

(BrE) bowler hat

(AmE) derby

(Ned) bohoed

 

top hat / (AmE) stovepipe hat

top hat

(BrE ook:) silk hat

(AmE ook:) stovepipe hat, plug hat

(Ned) hoge hoed

bolhoed = (BrE) bowler hat / (AmE) derby (hat)

De Britse versie heeft oorspronkelijk een iets kortere rand

gleufhoed = (BrE) trilby / (AmE) fedora:

alhoewel de Amerikaanse fedora (ook wel "Indiana Jones hat" genoemd) een bredere rand heeft dan de Britse trilby, kiezen veel Britse hoedenmakers en -verkopers ervoor om de termen als synoniemen te beschouwen. Maar er zijn ook Britten en Amerikanen die het verschil wel blijven maken: de gleufhoed die Sean Connery in de 3de Indiana Jones film draagt is een trilby (ook in de VS) en de hoed die Harrison Ford draagt is een fedora (ook in Groot Britannië).

Op de website www.equip.co.uk wordt de volgende uitleg gegeven:

"Lock & Co, a London based hat company founded in 1676 do actually classify the two items as different.  They believe a trilby to have a shorter brim which is angled down at the front and slightly turned up at the back (...) The fedora has a much wider brim which is more level (as sported by Indiana Jones). As Lock & Co are official hatters to the Royal family they are probably worth listening to, but unfortunately few people understand the classification or just choose to ignore it.

American based companies tend to use the term fedora regardless of the hat's shape, as it is a term their customers are more familiar with, and the same happens over here [in Britain] with trilby. So the lines between the two are gradually being eroded away leaving us with two names which are interchangeable. 

So (...) even though officially these are two different hats, terminology-wise they are slowly becoming one, it just depends on where you live; Fedora in the US and Trilby in the UK. At equip we're going to stay true to our roots and henceforth this style of hat will always be known as: the trilby."

Op www.hatsandcaps.co.uk:

As hatters we have run into a few problems which arise from this difference in language.  Our company first noticed that UK based websites were calling the Indiana Jones hat a trilby instead of a fedora. This was contradictory to everything we had known as American hatters.  In the states a trilby hat is a short brimmed, cut and sewn hat that is more like what Sean Connery wears in the 3rd Indiana Jones movie than what Harrison Ford wears.  So of course we were perplexed as to what to name this classic hat on our UK site HatsandCaps.co.uk. 

Many evenings were spent looking at what other sites were calling trilbys and what they were calling fedoras.  Unfortunately, we noticed that it seemed to be at the companies’ discretion.  There is no guideline, or industry standard when it comes to this.  We would meet with different hat manufacturers and each had their own opinion on the matter. 

 (...) As of now, we still have no clear indication that there is an objective definition as to what a trilby should be and what a fedora should be.  So, we made up our own definitions.  That’s right; we put our foot down.  Now at HatsandCaps.co.uk we are saying, “trilbys are 2 inches or less, fedoras are over 2 inches bottom line.”

werkmanspet = (BrE) cloth cap / (BrE) flat cap / (AmE) ivy cap

(BrE) baker boy hat = ± (AmE) newsboy cap

(BrE) cloth cap / flat cap / (AmE) ivy cap

(BrE) cloth cap

(BrE) flat cap

(AmE) ivy cap

(BrE) baker boy hats

(BrE) baker boy hats

(AmE) newsboy cap

(AmE) newsboy cap

   

zeilmuts/schippersmuts(je) = (BrE/AusE/NzlE) beanie = (AmE/CanE) tuque/toque

(BrE) beanie / (AmE) tuque / toque

(BrE/AusE/NzE) beanie

(AmE/CanE) tuque, toque

schippersmuts / zeilmuts / beanie (link):

"In Canada they are called a toque or tuque. The term beanie is used mainly in New Zealand, Australia and the United Kingdom. Some English-speakers, especially military, refer to beanies as watch caps. In the United States, this kind of headgear is variously known as a beanie, stocking cap, toboggan, skull cap, skully, or ski cap depending on the region. It is worn low on the head, covering the forehead, and can be pulled down over the ears as well, though normal usage keeps a turned-up cuff. There are two main varieties of beanies, those that hug the top of the head,[schippersmutsje, zeilmuts] and those that leave the top couple of inches of the hat unstretched on top of the head [bijv. 'rolmuts, 'ijsmuts']."


N.B. een toque/tuque is ook:

(1) een 'koksmuts' (uitspraak: /tœuk/, rijmend op 'oak'; de uitspraak van tuque/toque in de betekenis van schippersmuts/beanie is /tu:k/, rijmend op 'book').

(2) een 'ronde baretvormige dameshoed zonder rand' = (Ned. ) toque

(3) in de paardensport ook een 'helm', met dezelfde vorm als in betekenis (3)

(4) koksmuts


Voorbeeld (BrE/IntE) toque (damesmuts):
- She shed her toque and her mac and sat down comfortably. > Die gooide haar hoed en haar regenjas uit en ging op haar gemak zitten. (Frances Fyfield, Perfectly Pure and Good / Volmaakte Onschuld, vertaald door Els van der Pluym, hfdst 7)

- Behind was a vision in fake fur with the bright blonde wisps of dyed hair half tucked into an orange toque. > Erachter stond een schim in imitatiebont met plukjes geblondeerd haar half weggestopt in een oranje toque. (Frances Fyfield, Shadows on the Mirror, Schaduwen op de Spiegel, vertaald doorAuke Leistra, hfdst 2)

Voor (AmE) beanie, zie ook James Ellroy's L.A. Confidential: Jew beanie (keppeltje), ventilator beanie (mutsje met molentje), mouse-ear beanie (Mickey-Mousemutsje)

(AmE): "I (...) pulled a knitted sailor's cap down over my ears" (John Steinbeck, The Winter of our Discontent , 1961)

ijsmuts / rolmuts

"They are also called woolen or wooly hats, or bobble hats if they are topped with a pompom, which is common".

bivakmuts

A variation of this type of hat, which is pulled down and worn over the face, with appropriate holes for the eyes and mouth is called a balaclava (or a ski mask in the U.S.). "

N.B.
(Ned.) toque ["tok'] is een 'genitaal beschermstuk' zoals gedragen bij cricket, ijshockey en honkbal = (BrE) box / (AmE) cup. Het wordt ook wel "jockstrap" genaamd, waarvan ook het (AmE) jock in de betekenis van een "stoere atleet/sportman" is afgeleid.

feestmuts = (BrE) fancy dress hat / (AmE) novelty hat

cowboyhoed = cowboy hat / (AmE ook:) Stetson*

18.  wool/woolen/woollen (bijvoeglijk naamw.)

(BrE) woollen

(AmE) woolen

(AmE ook:) "a wool sport coat", etc.

19.  (AmE/BrE) duffel bag, duffle bag, (BrE) holdall

(BrE) duffel bags

(BrE) (canvas) duffel bags

(Ned) plunjezakken

(AmE) duffel bag, (BrE) holdall

(AmE) duffel bag, (BrE) holdall

(Ned) weekendtas

 

 

20.  badge / patch / pin / button

(BrE) badge / (AmE) button, pin

(BrE) badge = (AmE) button, pin = (Ned) button, speld

(BrE) badge / (AmE) patch

(BrE) badge = (AmE) patch = (Ned) insigne, badge

(BrE) brooch* / (AmE ook: ) pin

(BrE) brooch* = (AmE ook: ) pin =

(Ned) broche

Voorbeeld:

"a sheriff's button" = sherrif-insigne

Zie ook 'insignia' in Fowler's Modern English Usage (2004):

"(a) Insignia as plural [of insigne] = badges or distinguishing marks of office (...).

(b) Used erroneously (according to the OED) as singular with insignias as its plural (...).

(c) insigne (singular) 'badge, ensign, emblem'.

(...)

Type (a) is the only one of the three in standard use in BrE. Type (b) is marked as 'fully standard' in American dictionaries. Insigne is rare and its use is likely to cause bewilderment."

21. jasje, colbert(je), blazer, tuxedo, smoking, etc.

blazer, sport(s) jacket/coat, suit jacket

Deze drie types worden vaak abusievelijk door elkaar gebruikt. In het AmE is "blazer" en "sport coat" vaak synoniem, maar alhoewel alle (AmE) 'sport coats' (= Ned. 'colbertjes') als (AmE) 'blazers' kunnen worden aangeduid, is het omgekeerde niet het geval. De traditionele double-breasted, marineblauwe 'blazer' met 6 goud- of zilverkleurige knopen wordt bij voorkeur niet als 'sport coat' aangeduid, maar als 'traditional blazer".

 

colbertje = (BrE) sports jacket, (ook:) jacket / (AmE) sport coat (ook: blazer)

 

(AmE) sport coat / (soms: sport jacket) = (BrE) sports jacket / jacket = (Ned.) colbertje (zie wikipedia link)

De term 'sport(s) jacket' of 'sport(s) coat' heeft niets met een trainings- of sportjasje te maken. Het woord "sport" verwijst slechts naar de historische achtergrond van het jasje, waarbij het door heren als 'morning jacket" tijdens de jacht werd gedragen.
Er zijn verschillende spellingen: (BrE) "sports jacket/coat" en (AmE) "sport jacket/coat"

 

Vertaaltips & dilemma's:

Een 'sport coat' kan van allerlei stoffen worden gemaakt, dus de vertaling 'tweedjasje' (Van Dale's Eng-Ned) ) is niet juist (te beperkt). In het Ned. - Eng. deel van de Van Dale woordenboeken (4e editie, 2008) ontbreekt bij het lemma 'colbert' de vertaling 'sports jacket' of 'sport coat' geheel.

 

In AmE worden de termen 'sport coat' en 'blazer' vaak als synoniemen gebruikt in de betekenis van een los 'jasje' of 'colbertje' omdat ook de (AmE) 'blazer' tegenwoordig in allerlei kleuren wordt gemaakt. Zie link 1 en link 2.

In BrE en in het Ned. wordt de term 'blazer' nog voornamelijjk gebruikt voor het klassieke marineblauwe jasje met goud- of zilverkleurige knopen.

 

De belangrijkste verschillen zijn:

(1) suit jacket:

strakker om het lichaam gemodeleerd, in vaste combinatie met een bijpassende broek, gedragen als pak/kostuum,

(2) blazer:

Oorspronkelijk voornamelijk gedragen in de marine (double-breasted, 6 buttons, navy-blue), later ook in de roeisport (single-breasted, 2 buttons, voor meer bewegingsvrijheid), tegenwoordig in veel variaties, maar meestal nog wel met goud- of zilverkleurige knopen.

(3) sport(s) jacket/coat = (Ned.) colbertje

Net jasje voor dagelijks gebruik op kantoor, etc., casual, meestal van dikkere stof gemaakt, voortgekomen uit de 'morning jacket', later de 'Norforlk jacket', die door heren op de jacht of tijdens andere activiteiten buitenshuis werd gedragen, met wijdere pasvorm zodat er warmere kleding zoals een trui. Vabnaf de jaren-20 van de 20e eeuw kwam de 'sport jacket/coat in zijn huidige vorm (casual style) in opkomst als net jasje dat bij allerlei broeken kon worden gedragen. Het had nog wel enige exclusiviteit omdat het door de wat meer welgestelden werd gedragen: de gewone man vaak maar één nette broek en jasje had, die dan als "net pak" bij elkaar hoorden.

 

" In the U.S., blazer has come to mean anything that has sleeves and lapels and is worn with unmatched pants, but there are key differences between the three items you mention. In Europe and the tonier parts of the States — especially any place where messing about in boats is a big part of summer — a blazer [above, left] usually means a patch — pocket, navy — blue jacket with gold or (occasionally) silver buttons. The landlubberly sport coat [above, center], meanwhile, originally derived from the tweedy, robust coats worn while assisting in the untimely end of feathered or furry creatures. It had pockets with flaps, often an extra flapped ticket pocket, and was of softer construction than a suit jacket. As a modern fashion item, it should still retain the somewhat rustic, earthy look of its forebear (even when made in cashmere).

Finally, a suit jacket will always be made of the finer stuff, i.e., worsted wool, and smooth to the touch. Still, all that said, it's rarely that cut — and — dried."(zie link)

 

"[blazer] is often mistaken to be one and the same as the sports jacket. However, there are some subtle differences between the two that make each of them unique. ...
So what sets the sports jacket apart?
First off the sports jacket comes in a large variety of colors and patterns. It also isn’t as structured as suit jackets or blazers, and has a generally looser fit. A sports jacket should allow you to layer a sweater underneath and perhaps engage in slightly more rugged pursuits (comparatively speaking, of course). It also will sometimes have elbow patches on the arms, as well as a slit and pleats in the back. These design details once had a functional purpose: the patches protected the elbows from wearing out while the sporting gentleman traipsed through the countryside, while the pleats allowed him greater mobility. Today they serve simply as style statements.
The sports jacket is an extremely versatile piece, going with jeans and many types of trousers, such as ones made from corduroy, moleskin, and the ever popular grey flannel.
Plus, thanks to Italian design, the sports jacket is much more lightweight than it used to be.
" (link)


The sportcoat, the least formal of the trio, is derived from old tweed coats that were traditionally worn when hunting or participating in other "sporting" activities. A bit sturdier than the blazer and suit jacket, a sportscoat retains aspects influenced by its rustic predecessor, even in contemporary fashion. Also, sportcoats are frequently patterned and feature more eye-catching designs.
Blazers, however, are dressier than sportcoats but not as formal as suit jackets. Traditionally, a blazer is wool, blue with a pocket, and has distinct silver or gold buttons. However, this "tradition" has receded over time, with men opting for cotton varieties and blazers without the customary buttons.
Lastly, the suit jacket, the dressiest of the three, is made from finer wool - with a few summer versions made from cotton or linen - and is accompanied by matching pants. Even if the suit jacket is sold as a suit separate, it's still intended to be purchased and worn with the accompanying pants.
Remember a casual jacket that isn't navy blue and doesn't have buttons could be a sport coat or a blazer. If it's blue with buttons, it's a blazer - non-negotiable. If it's made of nice fabric and has matching pants, it's a suit jacket."
(link)

Voorbeelden van gebruik van "sport coat" (de term die het meest wordt gebruikt in de VS voor 'colbertje') komen veel voor in de romans van Scott Turow.

 

(BrE) dinner jacket / (AmE) tuxedo*

In het Amerikaans-Engels heeft 'dinner jacket' een exclusievere klank dan 'tuxedo'. Bovendien gebruiken Amerikaanse herenkledingverkopers het woord dinner jacket voor de witte smoking die bijv. 's zomers wordt gedragen, en noemt men de conventionele zwarte smoking (jasje) een 'tuxedo'.
Dezelfde bijklank van exclusiviteit geldt ook voor bijv. het Amerikaanse gebruik van (BrE) dressing gown i.p.v. bathrobe. (Zie noot 16 hierboven, en zie ook Thomas Pyles).

22. trouwring / verlovingsring

trouwring = wedding ring* / wedding band (= "gladde ring")

 

De OALD (9e editie, 2015) maakt op dit punt geen onderscheid tussen Brits- en Amerikaans-Engels, maar definieert 'wedding ring' als het generieke woord en 'wedding band' als "a wedding ring in the form of a plain band, usually of gold" (een gewone 'gladde' trouwring).

Het valt op dat de OALD dit onderscheid tussen "band" en "ring" niet maakt in het geval van een verlovingsring (= 'engagement ring' ).

Voorbeelden (AmE):

- "she wore (...) her small diamond engagement ring and her gold wedding band." (The Wayward Bus, John Steinbeck, hfdst. 5)

- "[He looked at] the ring on his finger. (...)."He held his hand up (...) and squinted at the gold band." (uit: Dan Brown, The Digital Fortress, p. 246)

- "Langdon took the ring and examined it (...). He turned the ring over and eyed the very bottom of its band." (Dan Brown, The Lost Symbol, Ch. 84)

23. rucksack / backpack / knapsack / fanny pack

In het Amerikaans-Engels hebben deze woorden hun eigen specifieke betekenis (los van regionale gebruiksfrequenties), zo blijkt in bijvoorbeeld de roman Zero Day van David Baldacci (2011). Daarbij heeft backpack de meest algemene betekenis.

De betekenis van "rucksack" (= "army backpack") heeft daarbij de associaties van een "legerrugzak" met veel opbergruimte.

De "backpack" wordt daarnaast gebruikt voor een (grote of kleine) rugzak in algemene zin, en een "knapsack" is een klein rugzakje.

Baldacci's hoofdpersonage John Puller heeft "a customized infantry rucksack with over a hundred compartments"(p.38), maar daarnaast ook een "backpack": "He grabbed some items from his rucksack and put the in a collapsible backpack he always carried with him" (chapter 7, p. 52). Deze kleine "collapsible backpack" wordt later "knapsack"genoemd: "He pulled a pair of night optics from his knapsack"(chapter 8, p. 57).

Het personage Samantha Cole draagt later ook een "knapsack": "Cole pulled some pages from a knapsack she carried" (p. 509).

"Rucksack" wordt in regionaal Amerikaans-Engels overigens ook gewoon als synoniem van "backpack" gebruikt.

In het OALD (9e editie, 2015) wordt "rucksack" ten onrechte als uitsluitend "BrE" gemarkeerd. Het is hooguit zo dat het woord "rucksack" in het BrE algemener gebruikt wordt, ook voor niet-militaire rugzakken.

(AmE) fanny pack = (BrE) bum bag = heuptasje

"He slapped on a fresh pair of gloves pulled from a fanny pack on his belt" (Baldacci, Zero Day, paperback, p. 112)

24. doily

Hoewel de tegenwoordige Amerikaanse betekenis van "doily" in de Oxford Advanced Learner's Dictionary (OALD) als een decoratief kanten kleedje wordt omschreven ("a small decorative mat that you put on top of a piece of furniture") komt in het boek Cannery Row van John Steinbeck ook nog de betekenis voor van "(gehaakt) onderleggertje" ("a small  circle of paper or cloth with a pattern of very small holes in it, that you put on a plate under a cake or sandwiches") die tegenwoordig als Brits-Engels wordt gekenmerkt (OALD, 9e editie, 2015
Voorbeeld (AmE):
"She was crotcheting six doilies for Doc's beer glasses." (John Steinbeck, Cannary Row,1945)

(BrE) doily = taartenpapiertje, kanten onderleggertje

Voorbeeld:

"Baking a few scones, home-made cakes, afternoon teas, nicely served with doilies, that kind of thing." (P.D. James, The Private Patient, 2008 , book 1, chapter 7)

25. haberdashery
(BrE) haberdashery = fourniturenwikel, garen-en-bandwinkel
(AmE) haberdashery = herenmodezaak, herenkledingwinkel, mannenmodezaak = (BrE) men's outfitters (bijv. in Frances Fyfield, Blind Date, ch. 6), men's wear (shop)

Voorbeeld:
- He passed (...) a haberdashery where he bought his suits on sale. (John Grisham, Sycamore Row, ch. 2 )

- Behind him, next to the elevators, was a small haberdashery with windows full of ties and Ralph Lauren's latest. (John Grisham, The Firm, ch. 34)

- Mr. Mitlo grabbed me on the sidewalk and shoved me into his small haberdashery. (John Grisham, The Last Juror, ch. 21)

 

Vertaaltips & dilemma's:

(1)
De Amerikaanse betekenis van 'haberdashery' is bij Nederlandse vertalers soms onbekend, zoals blijkt uit de volgende vertaling:
- Achter hem, naast de trap, was een klein winkeltje vol tassen en artikelen van Ralph Lauren in de etalage. (John Grisham, The Firm / Advocaat van de Duivel, vertaald door Mariiëtte Snel)

 

(2)
(AmE)  "Minnie's 'haberdashery' wordt in de Nederlandse ondertiteling van Quentin Tarantino's film The Hateful Eight (2015) vertaald met "Minnies pleisterplaats". Deze 'haberdashery' betreft geen exclusieve 'herenkledingzaak' maar een 19e eeuwse halte/ruststation voor de postkoets in Wyoming, en zoals een recencent beschrijft: "The Hateful Eight takes place in a shack. Not just any old shack though, a haberdashery (that isn't really a haberdashery) but still...". Er worden allerlei soorten proviand verkocht, inclusief snoepwaren, en er kan worden gegeten, geslapen, en overnacht. Of zoals Tarantino het zelf omschrijft: "a resturaunt, a bar, an inn, basically everything except a haberdashery" (link). De betekenis "pleisterplaats" is dus als letterlijke beschrijving van de locatie wel op zijn plaats, maar het haalt de grap en ironie uit de naam, en het maakt ook een opmerking van één van de personages minder begrijpelijk wanneer hij opmerkt "it doesn't look much like a haberdashery to me" (link). Dit geldt voor een Brits publiek voor wie "haberdashery" de betekenis heeft van 'fourniturenwinkel' of 'garen-en-bandwinkel, maar zeker ook voor een hedendaags Amerikaans publiek, want in alle Amerikaanse vocabulairebeschrijvingen (inclusief de oudere werken van Mencken en Horwill) wordt (AmE) haberdashery omschreven als "men's outfitters" (herenkledingzaak).


26. (glad)gestreken (overhemd, broek etc.)
(BrE meestal) pressed*
(AmE meestal ) starched


Wanneer kleding er gladgestreken uit moet zien wordt het in deAmerikaanse situatie eerst met wat stijfsel bevochtigd en daarna gestreken/geperst, thuis of in een stomerij: "starched and pressed". In het dagelijks spraakgebruik verkorten de Amerikanen dit meestal (maar niet uitsluitend) tot "starched". Britten daarenetegen laten het "stijven" van kleding doorgaans achterwege, en volstaan met het 'strijken' of 'persen' ervan. Vandaar dat in het Brits-Engels het woord "pressed" wordt gebruikt als het om gladgestreken kleding gaat.
In BrE is het bijvoeglijk naamwoord starched in dit verband niet gangbaar. Het bijvoeglijk voornaamwoord "ironed" is zowel in BrE als AmE veel minder gangbaar vóór een zelfstandig naamwoord (attributief), als wanner het als deel van het werkwoordelijk gezegde wordt gebruikt (predicatief).

 

Voorbeeld van (BrE) ironed als attributief bijv. naamw:

- No food, nor ironed shirts for the morning (...) (Frances Fyfield, Shadows on the Mirror, chapter 3)

 

Voorbeeld (BrE) press / pressed:

- I can press that suit in the morning. (Frances Fyfield, Blood from Stone, ch.17)
- neatly pressed shirts (Frances Fyfield, Seeking Sanctuary, ch. 12)

- Joanna [was] putting on the freshly pressed shirt (...). "look, are you sure I can wear this? - "You can be sick on it if you like. I wouldn't have ironed it otherwise, would I?"(Frances Fyfield, Perfectly Pure and Good, ch. 4)

- A half-pressed check shirt, creased cotton trousers, shoes, no socks, no obvious thought behind what he wore. (Frances Fyfield, The Art of Drowning, ch. 13)

- John Blundell (...) looked at the line of neatly pressed clothes (...) in full ironed harmony (...). (Frances Fyfield, Trial by Fire, ch. 5)


Voorbeeld (AmE) pressed:
- The ironing board was standing in the kitchen with my dear and valued clothing pressed and hanging on the backs of chairs. Mary would pause in het gallop to swipe the iron at a dress she was pressing. (John Steinbeck, The Winter of Our Discontent, ch. 9)

- She had the run of his closet, as long as things were neatly pressed and put back on the hangers. (John Grisham, The Pelican Brief
, ch. 14)

- (...) His wife pressed [his pants] with no starch, and after a half dozen washings they felt like old pajamas (John Grisham, The Chamber, ch. 47)

Voorbeeld (AmE) starched:
- He always wore navy-blue suspenders and white starched shirts. (John Grisham, Sycamore Row, ch. 21)
- He wore heavily starched khakis (John Grisham, Sycamore Row, ch. 30)
- He pulled on the suspender and then let it snap back against his starched white shirt. (Stephen Frey, The Insider, ch. 2)

- He sat in the middle of the fifth row, dressed in starched khakis and a button down (...). (John Grisham, Runaway Jury, ch. 3)
- {T]he clothes in the closet were neatly hung and precisely starched. (John Grisham, Runaway Jury, ch. 29)

 

Vertaaltips & dilemma's:

Het gebruik van (BrE) "pressed" ("geperst") en (AmE) "starched" ("gesteven") is in hoge mate idiomatisch/cultuurgebonden. "Starched"komt vooral voor in Amerikaanse teksten, "pressed" zowel in Britse als Amerikaanse teksten. "Starched" komt in Britse teksten niet of nauwelijks voor. Letterlijke Nederlandse vertalingen van (AmE) "starched" met "gesteven"  doen ouderwets en gekunsteld aan. Vertalingen als "(glad)gestreken","kreukloos", "in de plooi" zijn in het Nederlands idiomatischer, en dus beter.

Voorbeelden van vertalingen van (AmE) 'pressed':
- She had the run of his closet, as long as things were neatly pressed and put back on the hangers. > [Ze] mocht (...) al zijn kleren dragen, als ze alles maar weer gewassen en gestreken terughing. (John Grisham, The Pelican Brief / Achter Gesloten Deuren, hfdst 14, vertaald door Jan Smit, 1992)

Voorbeelden van vertalingen van (AmE) 'starched':
- Hij droeg altijd... een wit gesteven overhemd. (hfdst. 21, John Grisham, Sycamore Row / De Erfgenaam, vertaald door Jolanda te Lindert)

- Zijn overhemden waren minder goed gesteven. (hfdst. 26, John Grisham, Sycamore Row / De Erfgenaam)

- Hij droeg een zwaar gesteven kakikleurige lange broek (...) (hfdst. 30, John Grisham, Sycamore Row / De Erfgenaam)

- Hij zat midden in de vijfde rij, gekleed in een gestreken kaki broek en een button-dwown overhemd. (hfdst. 3, John Grisham, Runaway Jury/ In het Geding, vertaald door Hugo en Nienke Kuipers, 1996)
- De kleren in de kast waren netjes opgehangen en met zorg gestreken. (hfdst 29, John Grisham, Runaway Jury / In het Geding)

- He was starched from head to toe in wrinkle-free khaki > Hij was van hoofd tot voeten in kreukvrij kaki gehuld. (John Grisham, The Chamber / Het Vonnis, hfdst 33, vertaald door Jan Smit, 1994)

 

Vertaalfouten komen vooral voor bij het vertalen van "pressed" ("gestreken"):
- (BrE) (...) a white coat pressed to perfection. . (...) zijn volmaakt geperste witte jas. (Frances Fyfield, Deep Sleep, ch. 5)

- (BrE) The end result was Simeon in pressed socks and pristine appearance (...) > Het eindresultaat was dat Simeon in geperste sokken en met een ongerept voorkomen (...) (Frances Fyfield, Shadows on the Mirror, vertaald door Auke Leistra in Schaduwen in de Spiegel, hfdst 3)

- (AmE) These were the pants he'd worn for forty years, until he'd been incarcerated. He'd bought them at the old dry goods store on the square in Clanton, always keeping four or five pair in the bottom drawer of his large dresser. His wife pressed them with no starch, and after a half dozen washings they felt like old pajamas. >  Zijn vrouw waste ze zonder stijfsel, en na zes keer wassen voelden ze net als een oude pyjama. (John Grisham, The Chamber / Het Vonnis, hfdst 47, vertaald door Jan Smit, 1994)


27. badstof = (BrE) towelling / (AmE) terry-cloth

Voorbeeld BrE:
- She was a woman (...) in a towelling robe which took the damp off her skin. (Frances Fyfield, Without Consent, ch. 6)
- Clad in her ankle-length dressing gown of pale lilac towelling (...). She let the towelling robe soak the salty moisture from her skin. (Frances Fyfield, Seeking Sanctuary, ch. 5)

Voorbeeld AmE
:

- her terry-cloth robe (Nancy Taylor Rosenberg, Trial by Fire, ch. 19)

28. slang words & colloquialisms:

Ned. BrE AmE
bouwvakkersdecoleté (afgezakte broek) builder's cleavage butt crack, plumber's crack
te hoog opgetrokken broek, van achteren   wedgie, snuggie
  mumblers camel toes, mud flaps
bobbel in herenbroek bump wad
hakkenbar heel bar while-u-wait shoe repair shop
kloffie (IntE: gear, togs, duds, get-up, clad-rags) clobber, rig-out, togs, duds, kit, gubbins

threads,

plunje clobber gear, junk
plu, paraplu brolly ± bumbershoot
sjiek, chic, blits swish, posh, swanky* , (extra) smart fancy, smart, classy, tony, high-toned,

zie: Time, 26 Apr. 2010, over David Cameron: "He's posh - he went to Eton, the toniest of all English boarding schools"

opzichtig flash  
tof (er ... uitzien) (look) smart (look) sharp
piekfijn (er ... uitzien) natty spiffy
sjofel, aftands (IntE: crusty)

grotty, rop(e)y, tatty, tinpot

ratty, cruddy, skanky,

scagy, grody, scuzzy, gnarly

maf, suf, duf naff, manky crusty, gnarly, flaky, tacky
slipje (briefs) smalls scanties
pijama jim-jams jammies, PJs
flaneren, paraderen   sashay
kitscherig, goedkoop rinky-dink chintzy*
opdirken, optutten (spruce up) tart up ----
opgedirkt (spruced up) toffed up duded up
sexy* fruity spicy
bordeelsluipers   brothel creepers
alledaagse (heren)onderbroek Y-fronts, (AusE) tighty-whities nut-chokers
jampotbril ----- Coke-bottle glasses
regenjas gabardine, mac  

 

back to -->>voca

 

The above information is under constant review. For comments, please contact: a.e.translations@planet.nl